ევროკავშირი
ევროკავშირი (ევროპული კავშირი) არის 27 წევრი სახელმწიფოსგან შემდგარი პოლიტიკური და ეკონომიკური გაერთიანება, რომელიც ეფუძნება ევროპული თანასაზოგადოებრივობის დამფუძნებელ ხელშეკრულებებს. იგი ფუნქციონირებს ერთობლივი ინსტიტუტებით, ერთიანი ბაზრით და, უმეტესი წევრებისთვის, ევროს საერთო ვალუტად. საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკაში იგი მოქმედებს ევროპული კავშირის საბჭოსა და ევროპული საგარეო ქმედობათა სამსახურის მეშვეობით.
-
ფლორიდის შეხვედრაზე ტრამპის დიზელის შეთანხმება პუტინთან გამოაცხადდა; გავრცელდა ოთხპუნქტიანი სამშვიდობო გეგმის დეტალები
9 ოქტომბერს ფლორიდაში, სტივ უიტკოფის Shell Bay-ის გოლფის კლუბში, ექვსსაათიანი შეხვედრა გამართა აშშ-ის სპეცწარმომადგენლებმა ჯარედ კუშნერმა და სტივ უიტკოფმა უკრაინის დელეგაციასთან და დიდი ბრიტანეთის, საფრანგეთის, გერმანიის, ევროკავშირისა და ნატოს წარმომადგენლებთან. იმავე დღეს დონალდ ტრამპმა განაცხადა ვლადიმერ პუტინთან რუსული დიზელის საწვავის მიწოდების შეთანხმების შესახებ, რამაც გააკრიტიკა გამოიწვია კიევსა და ევროპის დედაქალაქებში. პარალელურად, The Washington Post-მა დაავსტურა ცნობები ოთხძირითადი კომპონენტისგან შემდგარი სამშვიდობო გეგმის შესახებ, რომელსაც აშშ და ევროპა ერთობლივად ამუშავებენ. უკრაინის პრეზიდენტის კომუნიკაციების მრჩეველმა დმიტრო ლიტვინმა ეს გეგმა „არაცუდ პიარად“ შეაფასა და განაცხადა, რომ ის არ წარმოადგენს შეთანხმებულ ერთობლივ ამერიკულ-ევროპულ დოკუმენტს.
-
ბულგარეთის სანაპირო წყლებში დრონებმა ორი სამოქამაქანო გემი გაანადგურა, ერთი ჩაიძირა
2026 წლის 13 ოქტომბრის ღამეს შავ ზღვაში, ბულგარეთის სანაპიროს სიახლოვეს, დრონებმა ორი კომერციული გემი დაარტია. მალტის დროშის ქვეშ მცურავი, ოდესაში რეგისტრირებული და უკრაინული მფლობელობის CHELSEA 3 სამი დრონით დაზარალდა ქალაქ ბიალადან დაახლოებით 18 საზღვრო მილის მანძილზე, მისი 15 მეზღვაური ვარნაში ევაკუირებული იყო (5-მა მცირე დაზიანებები მიიღო). მეორე გემი დაახლოებით 17 საზღვრო მილის მანძილზე კრაპეცის სოფლიდან აღმოსავლეთით ჩაიძირა; ერთი მეზღვაური გადაარჩინეს, 11 კი დაკარგულად ითვლება. ბულგარეთის პრემიერ-მინისტრმა რუმენ რადევმა რუსეთის ელჩი ელეონორა მიტროფანოვა სასაუბროდ დაიბარა და ნატოს გენერალურ მდივან მარკ რუტესთან მოლაპარაკებები დააანონსა; უკრაინის პრეზიდენტმა და ევროკომისიის პრეზიდენტმა თავდასხმები რუსეთს მიაწერეს.
-
ევროკავშირმა უკრაინის მოლაპარაკებების ორი ახალი კლასტერი გახსნა — ნაციონალური უმცირესობების ენებზე კანონის მიღების შემდეგ
უკრაინის პარლამენტმა 12 ოქტომბერს მიიღო, ხოლო პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ იმავე დღეს ხელი მოაწერა კანონს ეროვნული უმცირესობების ენებზე განათლების უფლებების შესახებ. მეორე დღეს, 13 ოქტომბერს, ლუქსემბურგში უკრაინა-ევროკავშირის მეოთხე მთავრობათშორის კონფერენციაზე ევროკავშირმა ოფიციალურად გახსნა მოლაპარაკებების კლასტერები 2 „შიდა ბაზარი" და 3 „კონკურენტუნარიანობა და ინკლუზიური ზრდა". უნგრეთმა და რუმინეთმა კანონის მიღება მიესალმეს.
-
ყოფილმა აშშ-ის სპეცწარმომადგენელმა კელოგმა უკრაინას რუსეთში სამიზნეებზე დარტყმის თავისუფლებისკენ მოუწოდა
აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ყოფილმა სპეცწარმომადგენელმა უკრაინის საკითხებში კიტ კელოგმა ვარშავის უსაფრთხოების ფორუმის ფარგლებში Bloomberg Television-თან ინტერვიუში განაცხადა, რომ უკრაინას რუსეთის ტერიტორიაზე სამიზნეებზე დარტყმის თავისუფლება უნდა ჰქონდეს. ეს პოზიცია ეწინააღმდეგება ტრამპის მოწოდებას, რომ კიევმა რუსეთის ნავთობგადამუშავების ქარხნებზე საჰაერო იერიშები შეწყვიტოს.
-
ევროკავშირმა თავდაცვის სფეროში სწრაფი ინოვაციების ახალი პროგრამა AGILE შექმნა
ევროკავშირმა 115 მილიონ ევროს ღირებულების ახალი საგრანტო პროგრამა AGILE შექმნა, რომელიც მცირე და საშუალო საწარმოებს თავდაცვის სფეროში ინოვაციური გადაწყვეტების შემუშავებაში დაეხმარება. პროგრამა ღიაა ევროკავშირის წევრი ქვეყნების, უკრაინისა და ევროპული თავისუფალი ვაჭრობის ასოციაციის (EFTA) ქვეყნებისთვის. გრანტების გაცემის ვადა ოთხ თვემდეა შეკუმშული, ხოლო ტექნოლოგიების შეიარაღებულ ძალებში დანერგვა 1-დან 3 წლამდე პერიოდში იგეგმება.
-
კორეცკი და შჩერუკი უკრაინის ბიუჯეტსა და 2027 წლის საჭიროებებზე იმსჯელეს
უკრაინის პრემიერ-მინისტრმა სერჰიი კორეცკიმ საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ევროპული დეპარტამენტის დირექტორ მატეუშ შჩერუკთან შეხვედრა გამართა. მხარეებმა განიხილეს 2026 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულება, 2027 წლის დაფინანსების საჭიროებები და რუსული თავდასხმების გავლენა საგადასახადო შემოსავლებზე. ნოემბერში უკრაინაში სსფ-ის მისიის ჩამოსვლა იგეგმება.
-
სიკორსკი: NATO-მ მზად უნდა იყოს რუსული ჰიბრიდული თავდასხმების მსხვერპლთა შესახებ
პოლონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა რადოსლავ სიკორსკიმ Financial Times-თან ინტერვიუში ლონდონში ვიზიტის დროს განაცხადა, რომ NATO-ს ქვეყნებმა გადამწყვეტი პასუხი უნდა მოამზადონ რუსეთის შესაძლო მომაკვდინებელი ჰიბრიდული თავდასხმებისთვის ევროპაში. მან შესთავაზა რუსეთის საკონსულოების დახურვა, რუსი დიპლომატების მოძრაობის შეზღუდვა, ევროკავშირში შესვლისას ბიომეტრიული პასპორტების მოთხოვნა და რუსეთის მოქალაქეებისთვის ტურისტული ვიზების შემცირება.
-
უკრაინის პარლამენტმა ნაციონალური უმცირესობების შესახებ კანონი მიიღო, რაც ევროკავშირთან მოლაპარაკებების ორი კლასტერის გახსნის გზას ხსნის
12 ოქტომბერს უკრაინის უმაღლესმა რადამ ორ მოსმენაში და მთლიანობაში მიიღო კანონპროექტი №16119 ეროვნული უმცირესობებისა და მკვიდრი ხალხების ენებზე განათლების შესახებ. პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ დოკუმენტი ხელი მოაწერა. კანონი უნგრეთის მთავარი მოთხოვნა იყო ევროკავშირთან მოლაპარაკებების ორი კლასტერის - „შიდა ბაზარი“ და „კონკურენტუნარიანობა და ინკლუზიური ზრდა“ - გახსნის სანაცვლოდ. 13 ოქტომბერს ლუქსემბურგში დაგეგმილ უკრაინა-ევროკავშირის სამთავრობათშორის კონფერენციაზე ორი კლასტერის ოფიციალურად გახსნა იგეგმება.
-
მარჩენკო: უკრაინა უხელფასო გადასახადების კრიზისშია, 29,5 მილიარდი დოლარი არ მიუღია პარტნიორებისგან
უკრაინის ფინანსთა მინისტრმა სერჰიი მარჩენკომ 12 ოქტომბერს ვერხოვნა რადაში განაცხადა, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტმა 2026 წლის ცხრა თვეში დაგეგმილი შემოსავლიდან დაახლოებით 50 მილიარდი გრივნა ვერ მიიღო, კაპიტალური ხარჯები დაბლოკილია და თხილემბრება გადადებულია წლის ბოლომდე. მიზეზად მან დაასახელა 29,5 მილიარდი დოლარის პარტნიორული დახმარების არმიღება, რომელიც რეფორმების დაგვიანების გამო ვერ გამოყოფა. მინისტრმა ამშვიდა, რომ სამხედრო ხელფასები და სოციალური პროგრამები დროულად ფინანსდება.
-
ტრამპმა გამოაცხადა ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტა, თუმცა რუსეთმა უკრაინის ენერგოობიექტებზე იერიში მალე განაახლა
11 ოქტომბერს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა Truth Social-ში გამოაცხადა, რომ რუსეთსა და უკრაინას შორის „ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვება" დაიწყო, რასაც ორივე მხე თანახმა იყო. კრემლმა შეთანხმება არ დაადასტურა, ხოლო რუსეთმა ტრამპის პოსტის შემდეგ საათებში ხარკოვის TEC-5-სა და კიევის ენერგოობიექტებზე იერიში მიიტანა. 12 ოქტომბერს ვარშავის უსაფრთხოების ფორუმზე ვლადიმირ ზელენსკიმ თქვა, რომ გამოცხადება მისთვის მოულოდნელი იყო, უკრაინა მზადაა ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვებისთვის საპასუხოდ, თუ რუსეთი შეაჩერებს უკრაინის ენერგოსისტემაზე თავდასხმებს, და შესთავაზა აშშ-ს „დიზელის შეთანხმება" უკრაინასთან რუსეთის ნაცვლად.
-
კრემლი მხარს უჭერს ტრამპის მოწოდებას უკრაინაში ახალი პრეზიდენტის არჩევის შესახებ; ზელენსკი პასუხობს 60-დღიანი ცეზცვის პირობით
მოსკოვის სპიკერმა დმიტრი პესკოვმა მხარი დაუჭირა საპრეზიდენტო დონალდ ტრამპის განცხადებას, რომ უკრაინას „ახალი პრეზიდენტი“ სჭირდება, რომელიც შეძლებს რუსეთთან მოლაპარაკებებს. ვოლოდიმირ ზელენსკიმ უპასუხა, რომ არჩევნები ჩატარდება, თუ რუსეთი 60-დღიან ცეზცვაზე დათანხმდება. ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის უფროსმა კაია კალასმა ლუქსემბურგში ევროკავშირის საგარეო საქმეთა საბჭოს წინ განაცხადა, რომ საომარი მდგომარეობის დროს არჩევნები შეუძლებელია და წნეხი რუსეთზე უნდა მოხდეს. ევროპელმა და ბრიტანელმა ლიდერებმა ზელენსკის მიმართ სოლიდარობა გამოხატეს.
-
ნატოს შეფასებით, რუსეთის სექტემბრის დანაკარგებმა 50 000-ს გადააჭარბა, უკრაინისა — დაახლოებით 5 000
Bloomberg-მა ნატოს უმაღლესი სამხედრო წარმომადგენლის შეფასება გამოაქვეყნა, რომლის თანახმადაც სექტემბერში რუსეთის პერსონალის დანაკარგებმა 50 000-ს გადააჭარბა (აქედან დაღუპული — დაახლოებით 28 000), ხოლო უკრაინის შენაკარგი იმავე პერიოდში დაახლოებით 5 000 იყო — თითქმის ათჯერ ნაკლები. ნატოს თანამშრომელმა რუსული ტაქტიკა აღწერა, როგორც "მოკვლის ზონებში" ჯარისკაცების გაგზავნა, სადაც უკრაინული დრონები, ნაღმები და საარტილერიო ცეცხლი მოქმედებს. Bloomberg-მა აღნიშნა, რომ ამ ციფრებს ვერ დაადასტურებდა.
-
ესტონეთი შეთავაზებას გააკეთებს უკრაინისთვის დახმარების გაზრდის შესახებ რუსეთის ნავთობსაწარმოების განადგურების მიზნით
ესტონეთის პრემიერ-მინისტრმა კრისტენ მიხალმა მომავალ ევროპულ საბჭოში უკრაინისთვის სამხედრო დახმარების გაზრდის ინიცირება მოახდინა, რათა უკრაინამ რუსეთის ნავთობსაწარმოები გაანადგუროს. ეს ნაბიჯი პასუხია 9 ოქტომბერს ტრამპსა და პუტინს შორის რუსული დიზელის მიწოდების შეთანხმებაზე, რომელსაც ესტონეთი რუსეთის ომის დაფინანსებად მიიჩნევს.
-
ტუსკი და ზელენსკი ტელეფონით ესაუბრენი უკრაინის თავდაცვის საჭიროებებსა და რუსეთის ინტენსიურ მოქმედებებზე
პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა 11 ოქტომბერს უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკისთან სატელეფონო საუბანი გამართა. ტუსკმა კიდევ ერთხელ დაადასტურა პოლონეთისა და ევროპის სრული სოლიდარობა უკრაინასთან, ხოლო ზელენსკიმ ინფორმაცია მიაწოდა უკრაინის თავდაცვის საჭიროებებისა და რუსეთის მხრიდან გაძლიერებული დაბომბვებისა და დესტაბილიზაციის შესახებ. მხარეებმა დიპლომატიური თანამშრომლობა დაგეგმეს ბრიუსელში დაგეგმილ ევროკავშირის დონის შეხვედრებისთვის.
-
ზელენსკი და სტარმერი შეთანხმდნენ ორმხრივ შეხვედრაზე ტრამპის კრიტიკის ფონზე
უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ და ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრმა კირ სტარმერმა ტელეფონით საუბრის შედეგად შეთანხმდნენ, რომ მომდევნო დღეებში ორმხრივი შეხვედრა გამართავდნენ. ბრიტანეთმა კიდევ ერთხელ დაადასტურა სოლიდარობა უკრაინასთან და განაცხადა, რომ რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების გამკაცრებას გააგრძელებს. საუბარი ჩატარდა აშშ-ს პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის მიერ ზელენსკის საჯარო კრიტიკისა და რუსეთის დიზელის საწვავის მიწოდების შესახებ ამერიკა-რუსეთის შეთანხმების ფონზე.
-
ზელენსკი-ფონ დერ ლაიენის საუბრის შემდეგ ევროკავშირი უკრაინას დაახლოებით 3 მილიარდ ევროს გამოუყოფს
პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ევროკომისიის პრეზიდენტ ურსულა ფონ დერ ლაიენთან სატელეფონო საუბრის შემდეგ განაცხადა, რომ ევროკავშირი 12-18 ოქტომბრის კვირას უკრაინას დაახლოებით 3 მილიარდ ევროს სამხედრო დახმარებას გამოუყოფს. ფონ დერ ლაიენმა ასევე დაადასტურა, რომ ევროკავშირი ამ კვირაში უკრაინას დრონებისა და რაკეტებისთვის დამატებით დაფინანსებას გამოყოფს. ზელენსკიმ აღნიშნა, რომ საუბრის წინ რუსულმა „შაჰედმა“ კიევში ელექტროსადგურს დაარტყა, ხოლო მერე ხარკოვის ოლქში ენერგეტიკულ ობიექტებს მიაყენეს დარტყმები — ყველაფერი მას შემდეგ, რაც აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ენერგეტიკულ ცეცხლის შეწყვეტაზე განცხადება გააკეთა.
-
ტრამპის ადმინისტრაცია უკრაინას PURL-ის შეჩერებით და დაზვერვის შეზღუდვით ემუქრება, თუ რუსეთის ენერგეტიკულ ობიექტებზე დარტყმებს არ შეწყვეტს
Financial Times-ის ცნობით, აშშ-ის ადმინისტრაცია კიევსა და ევროპულ დედაქალაქებს შაბათ-კვირას დარეკა და რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეწყვეტა მოსთხოვა, PURL მექანიზმის შეჩერებით და დაზვერვის გაზიარების შეწყვეტით მუქარით. იმავე კვირას ტრამპმა Truth Social-ზე „ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტა“ გამოაცხადა, რომელიც, ზელენსკისა და ევროპელი პარტნიორების თქმით, რუსეთმა არ დაიცვა — იმავე დღეს ხარკოვის ელექტროსადგურზე დარტყმა განხორციელდა. ნატოსა და გერმანიის წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ PURL-ით მიწოდებები გრძელდება.
-
ზელენსკი: უკრაინა მზადაა შეაჩეროს რუსულ ნავთობბაზობრაზე დარტყმები, თუ რუსეთი შეწყვეტს უკრაინის ენერგეტიკაზე თავდასხმებს
11 ოქტომბერს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინა მზადაა შეაჩეროს რუსულ ნავთობბაზებზე დარტყმები, თუ რუსეთი უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე თავდასხმებს შეწყვეტს, ხოლო უკრაინის შეიარაღებულმა ძალებმა შესაბამისი ბრძანებები უკვე მიიღეს. განცხადება გაკეთდა იმავე დღეს, როცა აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა გამოაცხადა „ენერგეტიკული ზავი“ უკრაინასა და რუსეთს შორის, რაც ზელენსკის თქმით, მისთვის მოულოდნელი იყო. რუსეთმა იმავე დღეს განახორციელა დარტყმა ხარკოვის TEC-5-ზე, ზაპორიჟიაში კი სამაშველო ოპერაციები დასრულდა — დაღუჩულია 23 ადამიანი, მათ შორის ოთხი ბავშვი.
-
ტრამპმა პუტინთან შეთანხმებით რუსული დიზელი ბაზარზე დაუშვა და ზელენსკის გადაყენება მოითხოვა
9 ოქტომბერს საჯაროდ გამოცხადდა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინთან სატელეფონო საუბარში შეთანხმებას მიაღწია 300 ათასიდან 3 მილიონ ტონამდე რუსული დიზელის საწვავის აშშ-ისა და მსოფლიო ბაზრებზე მიწოდების შესახებ. კრემლმა დროზე ადრე მოხსნა 2026 წლის ივლისში დაწესებული დიზელის ექსპორტის აკრძალვა, აშშ-ის ფინანსთა სამინისტრომ კი 2027 წლის 7 აპრილამდე ვადით საერთო ლიცენზია გასცა. ტრამპმა ჟურნალისტებთან განაცხადა, რომ პუტინს „ძალიან სურს“ ომის დასრულება, და უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის წინააღმდეგ გამოვიდა მოწოდებით, რომ „უკრაინას დროა ახალი პრეზიდენტი აირჩიოს". ზელენსკიმ ეს ნაბიჯი „სისუსტედ“ და „საჩუქრად პუტინისთვის“ შეაფასა. ორპარტიულმა კონგრესმენებმა, ევროპელმა ლიდერებმა და ევროკავშირის მთავარმა დიპლომატმა გარიგება გააკრიტიკეს. ამავდროულად მაიამიში აშშ-უკრაინა-ევროპა-NATO-ს მოლაპარაკებები დროზე ადრე შეწყდა.
-
ტრამპი უკრაინას მოუწოდებს ახალი პრეზიდენტი აირჩიოს; ზელენსკი დიზელის შეთანხმებას „საჩუქრად პუტინისთვის" მიიჩნევს
2026 წლის 10 ოქტომბერს აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ჟურნალისტებთან განაცხადა, რომ უკრაინას „ახალი პრეზიდენტი" სჭირდება, რომელიც რუსეთთან ომის დასასრულების შეთანხმებას მოახდენს, და დაადანაშაულა ვოლოდიმირ ზელენსკი იმაში, რომ ომის დასრულების „მრავალი შანსი" ჰქონდა და არ გამოიყენა. ეს განცხადება ერთი დღით ადრე გაკეთდა, რის შემდეგაც, 9 ოქტომბერს, ტრამპმა ვლადიმირ პუტინთან სატელეფონო საუბრის შემდეგ გამოაცხადა რუსული დიზელის საწვავის აშშ-ისა და მსოფლიო ბაზრებზე მიწოდების შეთანხმება და შესაბამისი სანქციების შეჩერება. ზელენსკიმ ეს ნაბიჯი „საჩუქრად პუტინის დაბადების დღეზე" შეაფასა, ხოლო უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიხამ განაცხადა, რომ უკრაინის ლიდერს უკრაინელი ხალხი ირჩევს და მხოლოდ ხალხს აქვს ამის უფლება.