ზელენსკი-ფონ დერ ლაიენის საუბრის შემდეგ ევროკავშირი უკრაინას დაახლოებით 3 მილიარდ ევროს გამოუყოფს
პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ევროკომისიის პრეზიდენტ ურსულა ფონ დერ ლაიენთან სატელეფონო საუბრის შემდეგ განაცხადა, რომ ევროკავშირი 12-18 ოქტომბრის კვირას უკრაინას დაახლოებით 3 მილიარდ ევროს სამხედრო დახმარებას გამოუყოფს. ფონ დერ ლაიენმა ასევე დაადასტურა, რომ ევროკავშირი ამ კვირაში უკრაინას დრონებისა და რაკეტებისთვის დამატებით დაფინანსებას გამოყოფს. ზელენსკიმ აღნიშნა, რომ საუბრის წინ რუსულმა „შაჰედმა“ კიევში ელექტროსადგურს დაარტყა, ხოლო მერე ხარკოვის ოლქში ენერგეტიკულ ობიექტებს მიაყენეს დარტყმები — ყველაფერი მას შემდეგ, რაც აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ენერგეტიკულ ცეცხლის შეწყვეტაზე განცხადება გააკეთა.
მთავარი მომენტები
- ევროკავშირი 12-18 ოქტომბრის კვირას უკრაინას დაახლოებით 3 მილიარდ ევროს სამხედრო დახმარებას გამოუყოფს, თანხა დრონებისა და რაკეტებისთვის.
- 7 ოქტომბერს უკრაინამა Ukraine Support Loan-ის ფარგლებში 1,24 მილიარდი ევროს სამხედრო ტრანში უკვე მიიღო, რომელიც ქართული წარმოების დრონების, დრონ-ჩამქრობელებისა და რაკეტებისთვის არის განკუთვნილი.
- Ukraine Support Loan არის ევროკავშირის 2026-2027 წლების პროგრამა მთლიანად 90 მილიარდ ევრომდე, საიდანაც 60 მილიარდი ევრო თავდაცვისთვის, 30 მილიარდი კი ბიუჯეტის მხარდაჭერისთვის არის განკუთვნილი; ამ დროისთვის უკრაინამ პროგრამის ფარგლებში დაახლოებით 13 მილიარდი ევროს სამხედრო დაფინანსება უკვე მიიღო.
- საუბრის წინ რუსულმა „შაჰედმა“ კიევში ელექტროსადგურს დაარტყა, რასაც ქალაქის მრავალ რაიონში ელექტროენერგიის გათიშვა მოჰყვა; შემდეგ დარტყმები ხარკოვის ოლქის ენერგეტიკულ ობიექტებს მიაყენეს.
- ზელენსკიმ ხაზგასასმელად აღნიშნა, რომ ეს თავდასხმები გრძელდებოდა აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მიერ ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ განცხადების შემდეგ.
- ფონ დერ ლაიენმა მხარი დაუჭირა ზელენსკის მოწოდებას ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ, რომელიც მსოფლიო სასურსათო მიწოდებებს და უკრაინისა და რუსეთის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურას დაიცავდა, და აღნიშნა, რომ ომი „ახალ, უფრო მძფო ფაზაშია შესული“.
- უკრაინა მიმდინარე კვირაში ევროპული საბჭოს სამიტის ცენტრალური თემებიდან ერთი იქნება, ხოლო 13 ოქტომბერს ევროკავშირი უკრაინის ევროკავშირში გაწევრიანების ორ მოლაპარაკებრივ კლასტერს გახსნის; ზელენსკიმ ასევე პრემიერ-მინისტრ მარკ კარნისთან საუბარი გამართა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
პაკეტი უკრაინის სამხედრო დახმარებას დაახლოებით 3 მილიარდი ევროთი ამატებს, თანხა კონკრეტულად დრონებისა და რაკეტებისთვის არის განკუთვნილი და უკრაინის თავდაცვის საჭიროებებს პასუხობს იმ ფონზე, როცა რუსეთი ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე დარტყმებს აგრძელებს. ეს გადაწყვეტილება ასევე 2026-2027 წლების Ukraine Support Loan-ის პროგრამის ფარგლებში მიიღება, რომლის მთლიანი მოცულობა 90 მილიარდ ევრომდეა, საიდანაც 60 მილიარდი ევრო თავდაცვისთვის არის განკუთვნილი. პაკეტის გამოცხადება შემდგომ ევროპული საბჭოს სამიტს უძღვება წინ, სადაც უკრაინის მომდევნო წლის საფინანსო საჭიროებები ცენტრალური თემა იქნება.
რა მოხდა
11 ოქტომბერს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ევროკომისიის პრეზიდენტ ურსულა ფონ დერ ლაიენთან სატელეფონო საუბარი გამართა. ზელენსკიმ განაცხადა, რომ ევროკავშირი 12-18 ოქტომბრის კვირაში უკრაინას დაახლოებით 3 მილიარდ ევროს სამხედრო დახმარებას გამოუყოფს, ხოლო ფონ დერ ლაიენმა დაადასტურა, რომ ამ კვირაში ევროკავშირი უკრაინას დრონებისა და რაკეტებისთვის დამატებით დაფინანსებას გამოყოფს თავდაცვისა და საჰაერო სივრცის დაცვის გასაძლიერებლად. ზელენსკიმ ფონ დერ ლაიენს რუსული დარტყმების შესახებ მიაწოდა ინფორმაცია უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე — საუბრის წინ კიევში „შაჰედმა“ ელექტროსადგურს დაარტყა, რასაც ქალაქის მრავალ რაიონში ელექტროენერგიის გათიშვა მოჰყვა, ხოლო შემდეგ ხარკოვის ოლქის ენერგეტიკულ ობიექტებსაც დაარტყეს. ზელენსკიმ ხაზგასასმელად აღნიშნა, რომ ეს დარტყმები აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მიერ ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ განცხადების შემდეგ გრძელდებოდა. ფონ დერ ლაიენმა მხარი დაუჭირა ზელენსკის მოწოდებას ცეცხლის შეწყვეტისკენ და განაცხადა, რომ ომი „ახალ, უფრო მძფო ფაზაშია შესული“. მხარეები შეთანხმდნენ, რომ მათი გუნდები შემდგომ ერთობლივ ნაბიჯებს და კოორდინაციას დეტალურად განიხილავდნენ. ზელენსკიმ ასევე განაცხადა, რომ უკრაინა წლის ბოლომდე ევროკავშირში გაწევრიანების დარჩენილი მოლაპარაკებრივი კლასტერების გახსნისთვის ემზადება, ხოლო ფონ დერ ლაიენმა აღნიშნა, რომ უკრაინა მიმდინარე კვირაში ევროპული საბჭოს სამიტის ცენტრალური თემა იქნება, სადაც ევროკავშირის ლიდერები უკრაინის მომდევნო წლის საფინანსო საჭიროებებს განიხილავენ. ზელენსკიმ კანადის პრემიერ-მინისტრ მარკ კარნისთანაც ისაუბრა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
ყველა წყარო უკრაინული მედიაა და ისინი ხაზს უსვამენ ზელენსკის განცხადებას დაახლოებით 3 მილიარდი ევროს სამხედრო დახმარების შესახებ, როგორც ფონ დერ ლაიენთან საუბრის კონკრეტულ შედეგს. რეპორტიორები ხაზს უსვამენ კავშირს დახმარების გამოცხადებასა და რუსეთის მიერ კიევსა და ხარკოვის ოლქში ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე განხორციელებულ დარტყმებს შორის, რომლებიც, ზელენსკის თქმით, აშშ-ის ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ განცხადების შემდეგ გაგრძელდა. ასევე ხაზგასასმელია მადლიერება უკრაინაში უკვე მიღებული 1,24 მილიარდი ევროს წინა სამხედრო ტრანშისთვის და ის ფაქტი, რომ თანხები ქართული წარმოების დრონებისა და რაკეტებისთვის არის განკუთვნილი. რამდენიმე რეპორტაჟი ასევე ევროკავშირში გაწევრიანების მოლაპარაკებრივი კლასტერების მომავალ გახსნას უკავშირებს გამოცხადებულ დახმარებას და წარმოაჩენს მას ევროკავშირ-უკრაინის უფრო ფართო შეთანხმების ნაწილად.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები ერთმანეთს არ ეთანხმებიან უკრაინისთვის ევროკავშირის ბოლო ტრანშების ვადებსა და ოდენობებში: ერთი ჯგუფი აცხადებს, რომ 7 ოქტომბერს Ukraine Support Loan-ის ფარგლებში 1,24 მილიარდი ევროს სამხედრო ტრანში გამოიყო, მეორე ჯგუფი — რომ 2 ოქტომბერს უკრაინამ 2,9 მილიარდი ევრო მიიღო, კიდევ ერთი რეპორტაჟი კი 18 სექტემბერს 3,3 მილიარდი ევროს გადარიცხვას ასახელებს.
კონტექსტი
დაახლოებით 3 მილიარდი ევროს პაკეტი ცალკეა 1,24 მილიარდი ევროს სამხედრო ტრანშისგან, რომელიც 7 ოქტომბერს Ukraine Support Loan-ის ფარგლებში გამოიყო და ქართული წარმოების დრონების, დრონ-ჩამქრობელებისა და რაკეტებისთვის იყო განკუთვნილი. Ukraine Support Loan არის ევროკავშირის 2026-2027 წლების პროგრამა მთლიანად 90 მილიარდ ევრომდე, საიდანაც 60 მილიარდი ევრო თავდაცვისთვის, 30 მილიარდი კი ბიუჯეტის მხარდაჭერისთვის არის განკუთვნილი; უკრაინამ პროგრამის ფარგლებში უკვე დაახლოებით 13 მილიარდი ევროს სამხედრო დაფინანსება მიიღო. 7 ოქტომბერს უნგრეთმა უკრაინის ევროკავშირში გაწევრიანების ორი მოლაპარაკებრივი კლასტერის გახსნას დაუჭირა მხარი, 13 ოქტომბერს კი ევროკავშირი კლასტერების — „შიდა ბაზარი“ და „კონკურენტუნარიანობა და ინკლუზიური ზრდა“ — გახსნას გეგმავს, მას შემდეგ, რაც ვერხოვნა რადამ 12 ოქტომბერს შესაბამისი საგანმანათლებლო კანონის ცვლილებები დაამტკიცა. ფონ დერ ლაიენმა ომი „ახალ, უფრო მძფო ფაზაში შესულად“ აღწერა და აღნიშნა, რომ რუსეთი, ბრძოლის ველზე ტემპს როცა კარგავს, ფრონტის ხაზს შორს მდებარე სამოქალაქო ობიექტებს არტყმის.