კრემლი ამტკიცებს, რომ ტრამპი უკრაინის პრეზიდენტის შეცვლის მომხრეა, ზელენსკი კი პასუხობს — არჩევნები მხოლოდ 60-დღიანი ცეცხლის შეწყვეტის შემდეგ
კრემლის პრესსპიკერმა დმიტრი პესკოვმა განაცხადა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა მას უთხრა, რომ „დროა უკრაინას ახალი პრეზიდენტი ჰყავდეს" და ამის მიზეზად ვოლოდიმირ ზელენსკის მიერ ომის დასასრულებლად საჭირო პოლიტიკური ნების უქონლობა დაასახელა. ტრამპმა 10 ოქტომბერს საჯაროდაც განაცხადა, რომ უკრაინას ახალი პრეზიდენტი სჭირდება, რომელიც რუსეთთან შეთანხმებას მიაღწევს, და ზელენსკის მშვიდობის მისაღწევად საკმარისი ძალისხმევის გამოუჩენელობას აშშ-ში დიზელის საწვავის მაღალ ფასებს დაუკავშირა. ზელენსკიმ უპასუხა, რომ უკრაინელებმა თვითონ უნდა აირჩიონ პრეზიდენტი, და დაამატა, რომ არჩევნები გაიმართება, თუ რუსეთი 60-დღიან ცეცხლის შეწყვეტას დათანხმდება. 12 ოქტომბერს ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის უფროსმა კაია კალასმა ლუქსემბურგში, ევროკავშირის საგარეო საქმეთა საბჭოს სხდომის დაწყებამდე, თქვა, რომ ომის დროს არჩევნები ვერ გაიმართება და წნეხი რუსეთზე უნდა მოხდეს.
მთავარი მომენტები
- პესკოვი: ტრამპმა განუცხადა, რომ „დროა ახალი პრეზიდენტისა", რადგან ზელენსკი არ აჩვენებს პოლიტიკურ ნებას ომის დასასრულებლად საჭირო „ძალიან პასუხისმგებლიანი და ძალიან რთული გადაწყვეტილებების" მისაღებად.
- 10 ოქტომბერს ტრამპმა საჯაროდ განაცხადა, რომ უკრაინას ახალი პრეზიდენტი სჭირდება, რომელიც რუსეთთან შეთანხმებას მიაღწევს.
- ტრამპმა ზელენსკის მშვიდობისკენ მიმართული ძალისხმევის ნაკლებობა აშშ-ში დიზელის საწვავის მაღალ ფასებს დაუკავშირა.
- 9 ოქტომბერს ტრამპმა განაცხადა, რომ პუტინთან საუბარს შეთანხმება მოჰყვა რუსული დიზელის მიწოდებაზე — 300 ათას ტონაზე მეტი თავიდან, 500 ათასი ტონა ნოემბერში, შემდეგ კი მილიონი ტონა.
- ზელენსკი: უკრაინელებმა თვითონ უნდა აირჩიონ პრეზიდენტი; არჩევნები გაიმართება, თუ რუსეთი 60-დღიან ცეცხლის შეწყვეტას დათანხმდება.
- 12 ოქტომბერს კაია კალასმა ლუქსემბურგში, ევროკავშირის საგარეო საქმეთა საბჭოს სხდომამდე განაცხადა, რომ ომის დროს არჩევნები ვერ ჩატარდება და წნეხი რუსეთზე უნდა მოხდეს.
- ტრამპის 11 ოქტომბრის განცხადების შემდეგ ენერგიის ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ რუსეთმა ხარკოვში თბოელექტროსადგური ჩპპ-5 და კიევში ელექტროსადგური დაარტყა — იტყობინება ზელენსკი.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
კრემლი საჯაროდ ამტკიცებს და ეთანხმება აშშ-ის პრეზიდენტის მოწოდებას უკრაინაში ხელისუფლების შეცვლის შესახებ, რაც კიევის ხელმძღვანელობის წინააღმდეგ რიტორიკის მკვეთრი ესკალაციაა. ტრამპის განცხადებები და კრემლის ფორმულირება უკრაინის ხელმძღვანელობის შეცვლის საკითხს ვაშინგტონის ცალკე ენერგეტიკულ შეთანხმებასთან აკავშირებს მოსკოვთან რუსული დიზელის მიწოდების შესახებ. ამ ფონზე ევროკავშირის უმაღლესმა დიპლომატმა საჯაროდ დაუპირისპირდა ეს მიდგომა და განაცხადა, რომ ომის დროს არჩევნები ვერ გაიმართება და წნეხი რუსეთზე უნდა მოხდეს. ზელენსკიმ კი ნებისმიერი სამომავლო არჩევნა რუსეთის 60-დღიან ცეცხლის შეწყვეტაზე დამოკიდებული გახადა, ხოლო რუსეთი ამ დროს უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურას ბომბავს.
რა მოხდა
კრემლის პრესსპიკერმა დმიტრი პესკოვმა განაცხადა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა მას უთხრა, „დროა ახალი პრეზიდენტისა" უკრაინისთვის, რადგან ვოლოდიმირ ზელენსკი არ აჩვენებს პოლიტიკურ ნებას ომის დასასრულებლად საჭირო „ძალიან პასუხისმგებლიანი და ძალიან რთული გადაწყვეტილებების" მისაღებად. ეს კომენტარი მოყვა ტრამპის 10 ოქტომბრის საჯარო განცხადებას, რომ უკრაინას ახალი პრეზიდენტი სჭირდება, რომელიც რუსეთთან შეთანხმებას მიაღწევს; ტრამპმა ასევე ზელენსკის მშვიდობისკენ მიმართული ძალისხმევის ნაკლებობა აშშ-ში დიზელის საწვავის მაღალ ფასებს დაუკავშირა. ტრამპმა 9 ოქტომბერს ასევე განაცხადა, რომ ვლადიმირ პუტინთან საუბარს შეთანხმება მოჰყვა რუსული დიზელის მიწოდებაზე აშშ-ისა და მსოფლიო ბაზრებისთვის — თავდაპირველად 300 ათას ტონაზე მეტი, ნოემბერში დამატებით 500 ათასი ტონა, შემდეგ კი მილიონი ტონა. მედიის ცნობით, ტრამპმა ეს შეთანხმება მას შემდეგ მიიღო, რაც ზელენსკიმ ამერიკის მხარის დაახლოებით ექვს მოთხოვნას არ უპასუხა რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეჩერების თაობაზე. ზელენსკიმ ამ დარტყმებს რუსეთის მიერ უკრაინის ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის წლების განმავლობაში განხორციელებული თავდასხმების საპასუხოდ მიიჩნია და განაცხადა, რომ უკრაინა მზადაა შეაჩეროს ისინი, თუ რუსეთი შეწყვეტს უკრაინის ენერგეტიკურ ობიექტებზე თავდასხმებს. 11 ოქტომბერს ტრამპმა განაცხადა, რომ უკრაინამ და რუსეთმა ენერგიის დაუყოვნებელი ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებას მიაღწიეს; ზელენსკის ცნობით, ამ განცხადების შემდეგ რუსეთმა ხარკოვში თბოელექტროსადგური ჩპპ-5 და კიევში ელექტროსადგური დაარტყა. ზელენსკიმ უპასუხა ტრამპს, რომ უკრაინელებმა თვითონ უნდა აირჩიონ პრეზიდენტი, და დაამატა, რომ არჩევნები ჩატარდება, თუ რუსეთი 60-დღიან ცეცხლის შეწყვეტას დათანხმდება. 12 ოქტომბერს, ევროკავშირის საგარეო საქმეთა საბჭოს სხდომის დაწყებამდე ლუქსემბურგში, ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის უფროსმა კაია კალასმა განაცხადა, რომ ომის დროს არჩევნები ვერ ჩატარდება, რომ თითქმის ყველა კონსტიტუცია ამას კრძალავს და რომ წნეხი რუსეთზე უნდა მოხდეს ომის დასასრულებლად. მან ასევე აღნიშნა, რომ რუსეთი, მისი შეფასებით, არ იცავს ენერგეტიკულ ცეცხლის შეწყვეტას.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია პესკოვის განცხადებას და ტრამპის მოწოდებას უკრაინის ხელმძღვანელობის შეცვლის შესახებ კოორდინირებულ ზეწოლად ასახავს ზელენსკის წინააღმდეგ. წყაროები ხაზს უსვამენ ზელენსკის საპასუხო პოზიციას, რომ პრეზიდენტი უკრაინელებმა თვითონ უნდა აირჩიონ, და რომ არჩევნები დამოკიდებულია რუსეთის მიერ 60-დღიანი ცეცხლის შეწყვეტის მიღებაზე. პოლიტიკურ რიტორიკასთან ერთად უკრაინული გამოცემები ასახავენ ცნობებს, რომ ტრამპის ენერგიის ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ განცხადების შემდეგ რუსეთმა ხარკოვში ჩპპ-5 და კიევში ელექტროსადგური დაარტყა — კრემლის სიტყვებს მისი ქმედებები ეწინააღმდეგება. კალასის ევროკავშირის დონის საპასუხო განცხადება, მათ შორის კონსტიტუციური არგუმენტი და მოწოდება წნეხი რუსეთზე მოხდეს, გამოხატულია როგორც მნიშვნელოვანი დიპლომატიური განაცხადი.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
ერთადერთი არაუკრაინული წყარო — ინგლისურენოვანი აზერბაიჯანული სააგენტოს ცნობა — წინა პლანზე სწორედ კრემლის კომენტარს და ტრამპის შეფასებებს უკრაინის ხელმძღვანელობის შეცვლის შესახებ წარმოაჩენს, პესკოვის ჩარჩოს მიყვება და არ გამოჰყოფს კალასის ევროკავშირის პასუხს ან უკრაინული ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის დარტყმების შესახებ ცნობებს, რომლებსაც უკრაინული წყაროები ხაზს უსვამენ.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები განსხვავდებიან იმაში, ვინ იყო უკრაინის ხელმძღვანელობის შეცვლისკენ მოწოდების ინიციატორი: ერთი ფაქტების ნაკრები პესკოვს ასახავს, რომელიც ტრამპის მისთვის გამოთქმულ პირად შეხედულებას გადმოსცემს, მეორე კი პესკოვს ათავსებს როგორც ტრამპის მოწოდების გადამცემს ან თავად ინიციატორად წარმოჩენილს. ასევე განსხვავებაა რუსეთის მიერ უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე დარტყმის დროში ტრამპის ენერგიის ცეცხლის შეწყვეტის განცხადებასთან მიმართებით: ზოგიერთი წყარო დარტყმას ტრამპის 11 ოქტომბრის განცხადების შემდეგ ათავსებს, ზოგი — ადრინდელი განცხადების კონტექსტში; სამიზნეები (ხარკოვის ჩპპ-5 და კიევის ელექტროსადგური) თანმიმდევრულია, მაგრამ წინამორბედი მოვლენა განსხვავებულად არის ჩარჩოშებული.
კონტექსტი
9 ოქტომბერს ტრამპმა განაცხადა, რომ პუტინთან საუბარს შეთანხმება მოჰყვა რუსული დიზელის მიწოდებაზე აშშ-ისა და მსოფლიო ბაზრებისთვის. 10 ოქტომბერს მან საჯაროდ თქვა, რომ უკრაინას ახალი პრეზიდენტი სჭირდება, რომელიც რუსეთთან შეთანხმებას მიაღწევს, და ზელენსკის ძალისხმევის ნაკლებობა აშშ-ში დიზელის მაღალ ფასებს დაუკავშირა. მედიის ცნობით, ტრამპი რუსულ დიზელზე მოლაპარაკებებს მას შემდეგ შეუდგა, რაც ზელენსკიმ ამერიკის მხარის დაახლოებით ექვს მოთხოვნას არ უპასუხა რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეჩერების თაობაზე. ზელენსკიმ ეს დარტყმები რუსეთის მიერ უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე წლების განმავლობაში განხორციელებული თავდასხმების საპასუხოდ მიიჩნია და აღნიშნა, რომ უკრაინა მზადაა, შეაჩეროს ისინი, თუ რუსეთი შეწყვეტს უკრაინის ენერგეტიკულ ობიექტებზე თავდასხმებს. 11 ოქტომბერს ტრამპმა განაცხადა, რომ უკრაინამ და რუსეთმა ენერგიის დაუყოვნებელი ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებას მიაღწიეს; ზელენსკის ცნობით, ამის შემდეგ რუსეთმა ხარკოვში ჩპპ-5 და კიევში ელექტროსადგური დაარტყა. 12 ოქტომბერს კალასმა ევროკავშირის საგარეო საქმეთა საბჭოს სხდომამდე ლუქსემბურგში განაცხადა, რომ რუსეთი, მისი შეფასებით, არ იცავს ენერგეტიკულ ცეცხლის შეწყვეტას და მოუწოდა წნეხის გაგრძელებისკენ.