უკრაინა 2027 წლისთვის 69 მილიარდ ევრომდე დამატებით დაფინანსებას ითხოვს, ევროკავშირი ჯერ გადაწყვეტილებას ვერ იღებს
უკრაინის ფინანსთა მინისტრის, სერჰიი მარჩენკოს განცხადებით, კიევს 2027 წლისთვის დაახლოებით 69 მილიარდი ევროს ოდენობის დამატებითი დაფინანსება სჭირდება, რის განხილვაც 29 სექტემბერს ბრიუსელში ევროკომისიის შტაბ-ბინაში უკრაინის, ევროკავშირის, G7-ის, ნორვეგიის, სამხრეთ კორეის და სსრძ-ის წარმომადგენლებს შორის გაიმართა. ერთ-ერთმა ევროპელმა დიპლომატმა უკრაინისთვის საჭირო დახმარების მასშტაბი «უდაბნოს მორწყვას» შეადარა. ევროკავშირი ჯერ კიდევ მზად არ არის ახალ დახმარებაზე გადაწყვეტილების მისაღებად.
მთავარი მომენტები
- უკრაინას 2027 წლისთვის დაახლოებით 69 მილიარდი ევროს დამატებითი დაფინანსება სჭირდება — 40 მილიარდი სამხედრო ხარჯებისთვის, 29 მილიარდი სახელმწიფო ფუნქციონირებისთვის.
- 29 სექტემბერს ბრიუსელში, ევროკომისიის შტაბ-ბინაში, უკრაინის, ევროკავშირის, G7-ის, ნორვეგიის, სამხრეთ კორეის და სსრძ-ის წარმომადგენლების შეხვედრა გაიმართა.
- ევროკავშირმა 2026-2027 წლებისთვის უკრაინისთვის უკვე 90 მილიარდი ევროს სესხი დამტკიცა (60 მილიარდი თავდაცვისთვის, 30 მილიარდი ბიუჯეტის მხარდაჭერისთვის), რაც მხოლოდ კიევის საჭიროებების დაახლოებით ორ მესამედს ფარავს.
- ევროპელმა დიპლომატმა უკრაინისთვის საჭირო დახმარების მასშტაბი «უდაბნოს მორწყვას» შეადარა.
- ევროკავშირი ჯერ მზად არ არის ახალ დახმარებაზე გადაწყვეტილების მისაღებად; ქვეყნები ჯერ უკრაინის საჭიროებების დეტალურ ინფორმაციას ითხოვენ.
- დახმარების საკითხი შეიძლება 9 ოქტომბრის ფინანსთა მინისტრების შეხვედრაზე ან ოქტომბრის შუაში ევროპულ საბჭოში განხილონ.
- გაყინული რუსული სუვერენული აქტივებიდან დაახლოებით 210 მილიარდი ევრო ევროპაშია დაბლოკილი (დაახლოებით 180 მილიარდი — ბელგიის Euroclear-ში), მაგრამ მათი გამოყენების სამართლებრივ მოდელზე ევროკავშირის ქვეყნები ჯერ შეთანხმებამდე ვერ მიდიან.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
უკრაინის მიერ მოთხოვნილი თანხა მნიშვნელოვნად აღემატება ევროკავშირის მიერ უკვე დამტკიცებულ 90 მილიარდ ევროს სესხს. ამავდროულად, ევროკავშირში შიდა უთანხმოებაა — ზოგიერთი ქვეყანა, მათ შორის გერმანია და მისი მოკავშირეები, ბლოკის მომავალი ბიუჯეტის შემცირებას ითხოვს. რამდენიმე დიდ წევრ ქვეყანაში (საფრანგეთი, ესპანეთი, პოლონეთი, იტალია) მოახლოებული არჩევნები კიდევ უფრო ართულებს ახალ დაფინანსებაზე გადაწყვეტილების მიღებას.
რა მოხდა
29 სექტემბერს ბრიუსელში, ევროკომისიის შტაბ-ბინაში, უკრაინის, ევროკავშირის, G7-ის, ნორვეგიის, სამხრეთ კორეის და სსრძ-ის წარმომადგენლები შეიკრიბნენ კიევის ფინანსური საჭიროებების შესაფასებლად. უკრაინის ფინანსთა მინისტრმა სერჰიი მარჩენკომ განაცხადა, რომ 2027 წლისთვის ქვეყანას დაახლოებით 69 მილიარდი ევროს დამატებითი დაფინანსება სჭირდება — 40 მილიარდი სამხედრო ხარჯებისთვის და 29 მილიარდი სახელმწიფო ფუნქციონირებისთვის. ევროკომისიამ ადრე განმარტა, რომ 2026-2027 წლებისთვის დამტკიცებული 90 მილიარდ ევროს სესხი მხოლოდ კიევის საჭიროებების დაახლოებით ორ მესამედს ფარავს; ამ სესხიდან 60 მილიარდი თავდაცვისთვის და 30 მილიარდი ბიუჯეტის მხარდაჭერისთვის იყო განკუთვნილი. ევროკავშირი ჯერ მზად არ არის ახალ დახმარებაზე გადაწყვეტილების მისაღებად — ქვეყნები ჯერ უკრაინის საჭიროებების დეტალურ ინფორმაციას ითხოვენ. საკითხი შეიძლება 9 ოქტომბერს ფინანსთა მინისტრების შეხვედრაზე ან ოქტომბრის შუაში ევროპულ საბჭოში განხილონ. ამავდროულად, კიევი გაყინული რუსული სუვერენული აქტივების (დაახლოებით 210 მილიარდი ევრო, ძირითადად ბელგიის Euroclear-ში) გამოყენების მექანიზმის შექმნას ითხოვს, თუმცა ევროკავშირის ქვეყნები სამართლებრივ მოდელზე ჯერ ვერ თანხმდებიან.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია ამ საკითხს უკრაინის აქტიური ინიციატივების კონტექსტში წარმოაჩენს: 69 მილიარდ ევრომდე დაფინანსების მოთხოვნას, გაყინული რუსული აქტივების გამოყენების ძალისხმევას, Patriot რაკეტების დროებითი გადმოცემის თხოვნას, რომელიც თავდაცვის მინისტრმა ევენი ხმარამ წარადგინა, და ოდესის პორტების გვერდით ექსპორტისთვის ფერმერებისთვის ლოჯისტიკური ხარჯების დაფარვის ინიციატივას, რომელიც აგრარული პოლიტიკის მინისტრმა ტარას ვისოცკიმ დააყენა. უკრაინული წყაროები ევროკავშირის შიდა დებატებს რთულ, მაგრამ მიმდინარე პროცესად ასახელებენ, სადაც დამატებითი ვალდებულებები ჯერ კიდევ სამუშაო მაგიდაზეა.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
საერთაშორისო მედია, მათ შორის Le Monde-ზე დაყრდნობით, ყურადღებას ევროკავშირის შეკავებაზე ამახვიდებს — ერთ-ერთი ევროპელი დიპლომატი საჭირო დახმარების მასშტაბს «უდაბნოს მორწყვას» ადარებს. სტრუქტურული შეზღუდვები — ბიუჯეტის შემცირების მოთხოვნა, რამდენიმე დიდ ქვეყანაში არჩევნები და გაყინული რუსული აქტივების გამოყენების შეთანხმებული სამართლებრივი მოდელის არარსებობა — უფრო მნიშვნელოვნად წარმოჩენილია, ვიდრე უკრაინის კონკრეტული სახარჯო გეგმები.
სად განსხვავდება გაშუქება
მოწოდებულ ფაქტებში უკრაინის ფინანსთა მინისტრის სახელის დამწერლობა განსხვავდება: ერთი ვარიანტია «Sergii Marchenko» (APA), მეორე — «Serhiy Marchenko» (LIGA.net, NV, Тексти.org.ua). სხვა მნიშვნელოვანი შეუთანხმებლობა წყაროებს შორის არ ფიქსირდება.
კონტექსტი
ევროკავშირმა 2026-2027 წლებისთვის უკრაინისთვის 90 მილიარდი ევროს სესხი უკვე დამტკიცა, რომელიც კიევის საჭიროებების მხოლოდ დაახლოებით ორ მესამედს ფარავს. ევროკავშირის შემდეგი გრძელვადიანი ბიუჯეტის (2028-2034) პროექტი ითვალისწინებს ამ პერიოდში უკრაინისთვის 100 მილიარდ ევრომდე მობილიზების შესაძლებლობას. ევროპაში გაყინული რუსული სუვერენული აქტივების მოცულობა დაახლოებით 210 მილიარდი ევროა, ძირითადად ბელგიის დეპოზიტარში Euroclear-ში; უკრაინა ამ აქტივების საკუთარი საჭიროებებისთვის გამოყენების მექანიზმის შექმნას ითხოვს.