უკრაინის ეკონომიკის მინისტრი: საჰაერო განგაშის ყოველი საათი ქვეყანას $45 მილიონი უჯდება
უკრაინის ეკონომიკის მინისტრმა ოლექსანდრ კრავჩენკომ The Guardian-ს განუცხადა, რომ საჰაერო განგაშის ყოველ საათში ბიზნესის გაჩერების გამო უკრაინა დაახლოებით $45 მილიონს კარგავს. მან ასევე მოხსენია ახალი ორდონიანი განგაშის სისტემა, რომელიც საშუალებას აძლევს კომპანიებს „ყვითელი" დონის დროს მუშაობა გააგრძელონ, და ხაზი გაუსვა რუსული დარტყმების გავლენას მეტალურგიაზე, საწყობებზე, ლოჯისტიკურ ცენტრებსა და მონაცემთა ცენტრებზე.
მთავარი მომენტები
- საჰაერო განგაშის ყოველი საათი უკრაინას ბიზნესის გაჩერების გამო დაახლოებით $45 მილიონი უჯდება — ეკონომიკის მინისტრ ოლექსანდრ კრავჩენკოს თქმით, The Guardian-თან ინტერვიუში.
- 2026 წლის დასაწყისიდან რუსულმა დარტყმებმა მეტალურგიულ, საწყობ, ლოჯისტიკურ და მონაცემთა ცენტრებზე უკრაინას $10 მილიარდზე მეტი ზიანი მიაყენა.
- კრავჩენკომ რუსული თავდასხმები „მთლიანი ეკონომიკის განადგურების მცდელობად" შეაფასა.
- საჰაერო განგაში დღეში 10 საათამდე გრძელდება; სექტემბრიდან მოქმედებს ორდონიანი სისტემა — „ყვითელი" (დრონის საფრთხე) და „წითელი" (რაკეტის საფრთხე).
- „ყვითელი" დონის დროს კომპანიების ნახევარზე მეტი მუშაობას განაგრძობს, თუმცა კრავჩენკომ აღნიშნა, რომ ეს დონე უსაფრთხოებას არ უზრუნველყოფს — კიევში „ყვითელი" განგაშის დროს მეცნიერებათა აკადემიის შენობაზე რეაქტიული დრონის დარტყმას ორი ადამიანი ემსხვერპლა.
- უკრაინა ევროკავშირისგან, იაპონიისგან, კანადისგან და გაერთიანებული სამეფოსგან დამატებით ფინანსურ მხარდაჭერას ელოდება, მათ შორის შემდეგი წლისთვის დაგეგმილი სესხების წინასწარ გამოყოფას.
- რუსეთმა ფაქტობრივად დაბლოკა უკრაინის შავი ზღვის პორტები, საიდანაც ადრე ექსპორტის მნიშვნელოვანი ნაწილი გადიოდა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
კრავჩენკოს ციფრები პირველად აფასებს დოლარში რუსული საჰაერო თავდასხმებისა და განგაშის რეჟიმის ყოველდღიურ ეკონომიკურ ხარჯს. მინისტრის განცხადება ასევე ასახავს უკრაინის მთავრობის პოლიტიკურ გადაწყვეტილებას — ორდონიანი „ყვითელი"/„წითელი" განგაშის სისტემა, რომელიც კომპანიებს დაბალი საფრთხის დროს მუშაობის საშუალებას აძლევს. მან ხაზი გაუსვა რუსული დარტყმების გაფართოებას მეტალურგიაზე, საწყობებსა და მონაცემთა ცენტრებზე და აღნიშნა უკრაინის გარე დაფინანსების დეფიციტი, რისთვისაც ქვეყანა ევროკავშირისგან, იაპონიისგან, კანადისგან და გაერთიანებული სამეფოსგან დამატებით დახმარებას, მათ შორის სესხების წინასწარ გამოყოფას, ითხოვს.
რა მოხდა
უკრაინის ეკონომიკის მინისტრმა ოლექსანდრ კრავჩენკომ The Guardian-თან ინტერვიუში განაცხადა, რომ საჰაერო განგაშის ყოველი საათი ქვეყანას ბიზნესის გაჩერების გამო დაახლოებით $45 მილიონი უჯდება. მისი თქმით, 2026 წლის დასაწყისიდან რუსულმა დარტყმებმა მეტალურგიულ საწარმოებზე, საწყობებზე, ლოჯისტიკურ ცენტრებსა და მონაცემთა ცენტრებზე $10 მილიარდზე მეტი ზიანი მიაყენა. კრავჩენკომ ეს დარტყმები „მთლიანი ეკონომიკის განადგურების მცდელობად" მოხსენია.
მინისტრმა ასევე განმარტა, რომ საჰაერო განგაში დღეში 10 საათამდე გრძელდება. სექტემბრიდან უკრაინაში ორდონიანი განგაშის სისტემა მოქმედებს: „ყვითელი" დონე დრონის საფრთხეს ნიშნავს და კომპანიებს მუშაობის გაგრძელების უფლებას აძლევს, „წითელი" დონე კი რაკეტის საფრთხეს ნიშნავს და სამუშაოს შეჩერებას მოითხოვს. „ყვითელი" დონის დროს კომპანიების ნახევარზე მეტი მუშაობას განაგრძობს, თუმცა კრავჩენკომ აღნიშნა, რომ ეს დონე უსაფრთხოებას არ უზრუნველყოფს — კიევში „ყვითელი" განგაშის დროს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის შენობაზე რეაქტიული დრონის დარტყმას ორი ადამიანი ემსხვერპლა.
მინისტრმა ასევე თქვა, რომ უკრაინა ევროკავშირისგან, იაპონიისგან, კანადისგან და გაერთიანებული სამეფოსგან დამატებით მხარდაჭერას ელოდება, მათ შორის შემდეგი წლისთვის დაგეგმილი სესხების წინასწარ გამოყოფის ჩათვლით. მან აღნიშნა, რომ რუსეთმა ფაქტობრივად დაბლოკა უკრაინის შავი ზღვის პორტები, რომლებითაც ადრე ექსპორტის მნიშვნელოვანი ნაწილი გადიოდა, და რომ ბიზნესი რუსული რაკეტებისა და დრონებისგან სრულად ვერ დაიცავს თავს.
კონტექსტი
საჰაერო განგაში უკრაინაში დღეში 10 საათამდე გრძელდება, რაც მუშაკებს თავშესაფრებში გადასვლას და კომპანიებს მუშაობის შეჩერებას აიძულებს. 2 სექტემბერს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინა განგაშის სისტემას განაახლებდა და ორ დონეს — „ყვითელს" და „წითელს" — დანერგავდა; 6 სექტემბერს კიევში მინისტრთა კაბინეტის გადაწყვეტილებით დიფერენცირებული განგაში ამოქმედდა. ახალი სისტემით, „ყვითელი" დონე დრონის საფრთხეს ნიშნავს და ბიზნესს უსაფრთხოების პირობებში მუშაობის უფლებას აძლევს, „წითელი" კი რაკეტის საფრთხეს ნიშნავს და საქმიანობის შეჩერებას მოითხოვს. კრავჩენკომ ასევე თქვა, რომ უკრაინა მოულოდნელი იყო, თუ რამდენად სწრაფად შექმნა რუსეთმა რეაქტიული დრონები და დაიწყო მათი გამოყენება თავდასხმებისთვის. მისი თქმით, 2026 წლის ბიუჯეტის დეფიციტი გამოწვეულია ნაკლები შემოსავლით და ომის მზარდი ხარჯებით, არა მართვის უუნარობით ან კორუფციით, და ხაზგასასმელია, რომ რუსეთმა ფაქტობრივად დაბლოკა უკრაინის შავი ზღვის პორტები, საიდანაც ადრე ექსპორტის უდიდესი ნაწილი გადიოდა.