ტრამპის სპეცშხოვნებულები ნორვეგიაში უკრაინის ომის დასრულების მოლაპარაკებებს გამართავენ

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ნორვეგიის ვიზიტი აშშ-ის ხელმძღვანელობით უკრაინის ომის დასრულების მოლაპარაკებების შემდეგი რაუნდია და ზელენსკის მონაწილეობა იმაზე მიუთითებს, რომ მხარეები მოლაპარაკებებს შინაარსიანად მიიჩნევენ. ფორმატი მხოლოდ აშშ-სა და უკრაინას არ შემოიფარგლება — მასში ნორვეგია, დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი, გერმანია, პოლონეთი, ევროკავშირი და ნატო ერთიანდება, ხოლო ვიტკოფი ოსლოს შემდეგ პუტინთან შეხვედრას გეგმავს, რაც პარალელურ დიპლომატიურ არხებზე მეტყველებს. ამავდროულად, მოლაპარაკებები Washington-სა და Kyiv-ს შორის დაძაბულობის ფონზე მიმდინარეობს: უკრაინა აშშ-ს Starshield თანამგზავრული სისტემის სიჩქარის შეზღუდვაში, დაზვერვის მონაცემების გაცვლის შემცირებაში და სხვა ქვეყნების მიერ გადახდილი Patriot-ის რაკეტების მიწოდების შეფერხებაში ადანაშაულებს — ბრალდებებს, რომელთაც ამერიკელი ჩინოვნიკები უარყოფენ.

რა მოხდა

Reuters-მა სამი წყაროზე დაყრდნობით გაავრცელა ცნობა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის სპეცშხოვნებულები სტივ ვიტკოფი და ჯარედ კუშნერი ამ კვირაში ნორვეგიაში უკრაინის ომის დასრულების შესახებ მოლაპარაკებების ახალ რაუნდს გამართავენ. ორი წყაროს მიხედვით, მოლაპარაკებებში უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის მონაწილეობა იგეგმება. წყაროები ასევე აცხადებენ, რომ ვიზიტის გრაფიკი წინასწარია და შეიძლება შეიცვალოს. თეთრი სახლი გამოქვეყნების მომენტისთვის ოფიციალურად არ გამოხატავდა პოზიციას ამ ინფორმაციაზე.

ტრამპის შხოვნებულებსა და უკრაინის მოლაპარაკებლებს შორის წინა რაუნდი 9 ოქტომბერს მაიამიში გაიმართა და ექვს საათში შეწყდა — იმავე დღეს ტრამპმა პუტინთან რუსული დიზელის მიწოდების შეთანხმების შესახებ განაცხადა. ვიტკოფი ოსლოს შეხვედრების შემდეგ რუსეთში ვლადიმირ პუტინთან შეხვედრას გეგმავს. მოლაპარაკებები მიმდინარეობს Washington-სა და Kyiv-ს შორის დაძაბულობის ფონზე — უკრაინა აშშ-ს Starshield-ის სიჩქარის შეზღუდვაში, დაზვერვის გაცვლის შემცირებასა და Patriot-ის რაკეტების მიწოდების შეფერხებაში ადანაშაულებს, რასაც ამერიკელი ჩინოვნიკები უარყოფენ.

კონტექსტი

წინა მოლაპარაკებების რაუნდი ტრამპის შხოვნებულებსა და უკრაინის დელეგაციას შორის 9 ოქტომბერს მაიამიში გაიმართა და ექვს საათში შეწყდა, რაც იმავე დღეს ტრამპ-პუტინის დიზელის შეთანხმების გამოცხადებას მოჰყვა. 18 ოქტომბერს ზელენსკიმ განაცხადა, რომ ვიტკოფსა და კუშნერთან ტელეფონით ფლორიდის მოლაპარაკებების შედეგები განიხილა. ზელენსკი ამერიკულ ადმინისტრაციას Starshield-ის სიჩქარის შეზღუდვაში, დაზვერვის გაცვლის შემცირებასა და სხვა ქვეყნების მიერ გადახდილი Patriot-ის რაკეტების მიწოდების შეფერხებაში ადანაშაულებს; ამერიკელი ჩინოვნიკები ბრალდებებს უარყოფენ. 11 ოქტომბერს ტრამპმა უკრაინასა და რუსეთს შორის ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტა გამოაცხადა, თუმცა Financial Times-ის ცნობით, უკრაინას ამის შესახებ არაფერი ჰქონდა ცნობილი; Axios-მა დაწერა, რომ ცეცხლის შეწყვეტა მხოლოდ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმებს მოიცავდა. Starshield-ის კონტრაქტი SpaceX-თან აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტს ეკუთვნის, ხოლო SpaceX-ის დამფუძნებელმა ილონ მასკმა X-ზე განაცხადა, რომ ნებისმიერი სიჩქარის ან გამოყენების შეზღუდვას აშშ-ის სამხედროები ან პრეზიდენტი განსაზღვრავს.