ტრამპმა პუტინთან დიზელზე შეთანხმება გამოაცხადა, ზელენსკიმ მოლაპარაკებები „ფასადად“ მოიხსენია
ოქტომბრის 9-ში დონალდ ტრამპმა და ვლადიმირ პუტინმა სატელეფონო საუბარი გამართეს, რის შემდეგაც ტრამპმა 4,8 მლნ ტონაზე მეტი რუსული დიზელის მიწოდების შესახებ შეთანხმება გამოაცხადა. პუტინის თქმით, რუსეთი სამშვიდობო მოლაპარაკებებს გამორიცხავს და ომს უკრაინის კაპიტულაციამდე გააგრძელებს. ვოლოდიმირ ზელენსკიმ შეთანხმება „პუტინისთვის დაბადების დღის საჩუქრად“ შეაფასა, რომელიც აგრესორს ომის გასაგრძელებლად მილიარდებს მისცემს, და მაიამიში დაგეგმილი უკრაინა-აშშ მოლაპარაკებები „ფასადს“ უწოდა.
მთავარი მომენტები
- 9 ოქტომბერს დონალდ ტრამპმა და ვლადიმირ პუტინმა სატელეფონო საუბარი გამართეს, რაც კრემლმა დაადასტურა.
- ტრამპმა Truth Social-ში რუსული დიზელის იმპორტის შესახებ შეთანხმება გამოაცხადა, რომელიც ფასების დაწევას მიიჩნევა 3 ნოემბრის შუალედური არჩევნების წინ.
- ვაშინგტონის მიხედვით, საერთო მოცულობა 4,8 მლნ ტონაზე მეტია: 300 000 ტონა დაუყოვნებლივ, 500 000 ტონა ნოემბერში, 1 მლნ ტონა ქარხნების სიმძლავრის მიხედვით და დამატებით 3 მლნ ტონა.
- პუტინის თქმით, რუსეთი სამშვიდობო მოლაპარაკებებს კატეგორიულად გამორიცხავს და სამხედრო ოპერაციებს უკრაინის კაპიტულაციამდე გააგრძელებს.
- ვოლოდიმირ ზელენსკიმ შეთანხმება „საშინელ ნაბიჯად“ და „პუტინისთვის დაბადების დღის საჩუქრად“ მოიხსენია.
- ტრამპმა და პუტინმა APEC-ის სამიტის ფარგლებში შესაძლო მომავალი შეხვედრა განიხილეს, თუ ორივე მონაწილეობს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ტრამპის ადმინისტრაციის ენერგეტიკული შეთანხმება რუსულ დიზელზე აშშ-ის სანქციების ეფექტურ შესუსტებად არის შეფასებული — ინსტრუმენტი, რომელიც აქამდე მოსკოვის ომის დასაფინანსებლად გამოიყენებოდა. ამავდროულად, პუტინი სამშვიდობო მოლაპარაკებებს კატეგორიულად გამორიცხავს და ომს უკრაინის კაპიტულაციამდე გააგრძელებს. ზელენსკიმ ეს გარიგება ღიად გააკრიტიკა და მაიამიში დაგეგმილი უკრაინა-აშშ მოლაპარაკებები „ფასადს“ უწოდა, რაც კითხვებს აჩენს აშშ-ის დიპლომატიური ტრაქტორინების შეთანხმებულობაზე.
რა მოხდა
9 ოქტომბერს, საღამოს, დონალდ ტრამპმა Truth Social-ში განაცხადა, რომ ვლადიმირ პუტინთან „ძალიან პროდუქტიული“ სატელეფონო საუბარი ჰქონდა და მათ 4,8 მლნ ტონაზე მეტი რუსული დიზელის მიწოდების შეთანხმებას მიაღწიეს. ვაშინგტონის ცნობით, რუსეთი 300 000 ტონას დაუყოვნებლივ, 500 000 ტონას ნოემბერში, 1 მლნ ტონას რუსული ქარხნების სიმძლავრის მიხედვით და დამატებით 3 მლნ ტონას „მოკლე ვადაში“ მიაწვდის. რუსეთის პრეზიდენტის თანაშემწე იური უშაკოვი აცხადებს, რომ პუტინმა სამშვიდობო მოლაპარაკებების განახლება კატეგორიულად გამორიცხა, უკრაინას რუსეთის არჩევნების შეფერხების მცდელობაში დასდო ბრალი, ტრამპს დაბადების დღე მიულოცა და განაცხადა, რომ უკრაინულ წინააღმდეგობას „პერსპექტივა არ აქვს“. ვოლოდიმირ ზელენსკიმ სანქციების მოხსნა „საშინელ ნაბიჯად“ და „პუტინისთვის დაბადების დღის საჩუქრად“ მოიხსენია და აღნიშნა, რომ უკრაინის დელეგაცია მაიამიში ამ ფონზე „ფასადად“ იქცა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია წინა პლანზე აყენებს ზელენსკის კრიტიკას და ხაზს უსვამს, რომ უშაკოვის მეშვეობით გავრცელებული პუტინის პოზიცია — მოლაპარაკებების უარყოფა და უკრაინის კაპიტულაციის მოთხოვნა — შეუთავსებელია აშშ-ის გამოცხადებულ მიზანთან, ომის დასრულებასთან. უკრაინული წყაროები ასევე მაიამიში დაგეგმილ მოლაპარაკებებს ფასადს უწოდებენ და Axios-ზე დაყრდნობით აცხადებენ, რომ აშშ-ის ელჩებმა უკრაინას რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეწყვეტა მოითხოვეს, თითქოს უკრაინის მხარე ამაზე უარს ამბობდა.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
საერთაშორისო მედია შეთანხმების არსს — რუსულ დიზელზე სანქციების მოხსნას საწვავის მიწოდების სანაცვლოდ — და ზელენსკის კრიტიკას წინა პლანზე აყენებს. გარდა ამისა, ხაზს უსვამს აშშ-ის შიდა პოლიტიკურ კონტექსტს: შეთანხმება ტრამპმა Truth Social-ში 3 ნოემბრის შუალედური არჩევნების წინ ფასების დასაწევად გამოაცხადა. ნაშრომი ასევე აღნიშნავს ტრამპის შეფასებას საუბრის პროდუქტიულობის შესახებ და პუტინის მკაცრ პოზიციას უშაკოვის მეშვეობით.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები შეუთანხმებელი არიან, თუ რატომ გადაწყვიტა ტრამპმა დიზელის შეთანხმების გაფორმება. Axios-ზე დაყრდნობით, ამერიკელი ჩინოვნიკი ამბობს, რომ ეს უკრაინის მიერ რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების ცალმხრივად შეწყვეტაზე უარის გამო მოხდა; ზელენსკი კი აცხადებს, რომ მზად იყო ამისთვის, თუ რუსეთი უკრაინის ენერგოობიექტებზე დარტყმებს შეაჩერებდა. განსხვავებული არის ასევე ინფორმაცია აშშ-ის ელჩების მხრიდან უკრაინის დაზვერვითი მონაცემების გათიშვის მუქარის შესახებ: უკრაინელი ჩინოვნიკი Axios-ში ამტკიცებს, რომ ასეთი მუქარა იყო, ამერიკელმა ჩინოვნიკმა კი უარყო.
კონტექსტი
რუსეთის პრეზიდენტის თანაშემწე იური უშაკოვი რუსული მხარის ყველა განცხადების წყაროა. საუბარში ტრამპმა პუტინს დაბადების დღე მიულოცა, რისთვისაც პუტინმა მას მადლობა გადაუხადა. ლიდერებმა APEC-ის სამიტის ფარგლებში შესაძლო მომავალი შეხვედრაც განიხილეს, თუ ორივე მონაწილეობს. კვირის დასაწყისში ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინული დელეგაცია — დავით არახამია, რუსთემ უმეროვი, კირილე ბუდანოვი და სერჰიი კისლიცა — აშშ-ში მოლაპარაკებებისთვის მიემგზავრებოდა, ხოლო Axios-ის ცნობით, აშშ-ის სპეციალური ელჩები სტივ ვიტკოფი და ჯარედ კუშნერი მაიამიში დაგეგმილი შეხვედრის მოსამზადებლად მუშაობდნენ.