კალასი: ევროკავშირი უსმანოვსა და ფრიდმანს სანქციებში დაბრუნებას ახლო მომავალში არ გეგმავს
ევროკავშირის უმაღლესი წარმომადგენელი საგარეო საქმეში და უსაფრთხოების პოლიტიკაში კაია კალასი 5 ოქტომბერს ბრიუსელში, მოლდოვა-ევროკავშირის ასოცირების საბჭოს შემდეგ განაცხადა, რომ რუსი ოლიგარქების ალიშერ უსმანოვისა და მიხაილ ფრიდმანის სანქციებში დაბრუნებას ევროკავშირი ახლო მომავალში არ დააყენებს. მისი თქმით, ევროკავშირი ამჟამად სანქციების სიებში დაახლოებით 1 600 ახალი სახელის დამატებაზე მუშაობს, ხოლო 2 998 ჩანაწერი სამი წლით რჩება ძალაში. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ თქვა, რომ უკრაინა მათი ხელახლა დასანქცირებისკენ ისწრაფვოდება.
მთავარი მომენტები
- კაია კალასმა 5 ოქტომბერს, მოლდოვა-ევროკავშირის ასოცირების საბჭოს შემდეგ, განაცხადა, რომ უსმანოვისა და ფრიდმანის სანქციებში დაბრუნებას ევროკავშირი ახლო მომავალში არ გეგმავს
- კალასის თქმით, ევროკავშირი სანქციების სიებში დაახლოებით 1 600 ახალი სახელის დამატებაზე მუშაობს
- კალასმა აღნიშნა, რომ ორი კვირის წინ მიღებული გადაწყვეტილებით 2 998 ჩანაწერი სამი წლით რჩება ძალაში, წინა ექვსთვიანი განახლების ნაცვლად
- კალასმა თქვა, რომ წევრი ქვეყნები თავისუფლად შეთავაზებდნენ სახელებს და საბოლოო გადაწყვეტილებასაც ისინი იღებენ
- უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ განაცხადა, რომ უკრაინა უსმანოვისა და ფრიდმანის ხელახლა დასანქცირებას ეცდება
- ლიეტუვამ და ესტონეთმა უსმანოვისა და ფრიდმანის მიმართ საკუთარი ეროვნული სანქციები დააწესეს
- უსმანოვი და ფრიდმანი 22 სექტემბერს ევროკავშირის სანქციების სიიდან გამოირიცხა საფრანგეთისა და სლოვაკეთის ზეწოლით, ფრიდმანის შემთხვევაში კი ლუქსემბურგის მოთხოვნით
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ევროკავშირი სიგნალს აძლევს, რომ მიუხედავად უკრაინის მოთხოვნისა, ის არ აპირებს ორი გავლენიანი რუსი ოლიგარქის სანქციებში დაბრუნებას. ეს აჩვენებს, როგორ შეუძლიათ ცალკეულ წევრ ქვეყნებს — საფრანგეთს, სლოვაკეთს, ლუქსემბურგს — ლობისტური ზეწოლით ევროკავშირის სანქციების შედეგები შეცვალონ. რამდენიმე წევრმა ქვეყანამ — ლიეტუვამ და ესტონეთმა — საკუთარი ეროვნული სანქციებით უპასუხა.
რა მოხდა
ბრიუსელში, მოლდოვა-ევროკავშირის ასოცირების საბჭოს შეხვედრის შემდეგ 5 ოქტომბერს, ევროკავშირის უმაღლესმა წარმომადგენელმა საგარეო საქმეში და უსაფრთხოების პოლიტიკაში კაია კალასმა განაცხადა, რომ რუსი ოლიგარქების ალიშერ უსმანოვისა და მიხაილ ფრიდმანის ევროკავშირის სანქციებში დაბრუნებას ის ახლო მომავალში ვერ ხედავს. მისი თქმით, ევროკავშირი ამჟამად სანქციების სიებში დაახლოებით 1 600 ახალი სახელის დამატებაზე მუშაობს, ხოლო ორი კვირის წინ მიღებული გადაწყვეტილებით სიებში არსებული 2 998 ჩანაწერი სამი წლით რჩება ძალაში, წინა ექვსთვიანი განახლების ნაცვლავ. კალასმა ასევე აღნიშნა, რომ წევრ ქვეყნებს შეუძლიათ თავისუფლად შესთავაზონ სახელები, რომელთა დამატებაც მათ სურთ, და საბოლოო გადაწყვეტილებასაც თავად ისინი იღებენ. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ განაცხადა, რომ უკრაინა უსმანოვისა და ფრიდმანის სანქციებში დაბრუნებას ეცდება. ლიეტუვამ და ესტონეთმა ორივე ოლიგარქის მიმართ საკუთარი ეროვნული სანქციები დააწესეს. უსმანოვი და ფრიდმანი 22 სექტემბერს ევროკავშირის სანქციების სიიდან გამოირიცხნენ — უსმანოვი საფრანგეთისა და სლოვაკეთის ზეწოლით, ფრიდმანი კი ლუქსემბურგის მოთხოვნით.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებს შორის ერთგვაროვანი მოსაზრება არ არსებობს იმაზე, თუ რატომ მოითხოვა საფრანგეთმა უსმანოვის სანქციების მოხსნა. მედიაში გავრცელდა ცნობები, რომ საფრანგეთი ამ ნაბიჯს აზერბაიჯანის ზეწოლის გამო დგამდა, მას შემდეგ რაც აზერბაიჯანში სულ მცირე ორი საფრანგეთის მოქალაქე დააკავეს. Reuters-ის ცნობით, აზერბაიჯანის დიპლომატებმა ეს უარყვეს.
კონტექსტი
22 სექტემბერს ევროკავშირის ელჩებმა უკრაინის ტერიტორიული მთლიანობის, სუვერენიტეტისა და დამოუკიდებლობისთვის საფრთხის შემქმნელი დაახლოებით 3 000 ფიზიკური და იურიდიული პირის მიმართ ინდივიდუალური სანქციები სამი წლით გაახანგრძლივეს, რომლებიც ახლა 22 სექტემბრამდე 2029 წლამდე მოქმედებს. ამავე დღეს უსმანოვი და ფრიდმანი სიიდან გამოირიცხნენ. უსმანოვის გამორიცხვას სლოვაკეთი და საფრანგეთი ლობირებდნენ; მედიაში საფრანგეთის ნაბიჯი აზერბაიჯანის ზეწოლას უკავშირდება, რასაც აზერბაიჯანის დიპლომატები უარყოფენ. სანქციების მოხსნისთანავე აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა შეიარაღებული ჯუჯა საქმეზე მსჯავრდებულ საფრანგეთის მოქალაქეს მიუსამათა. ფრიდმანის გამორიცხვას ლუქსემბურგიც მოითხოვდა; ფრიდმანი ამჟამად ლუქსემბურგის წინააღმდეგ საერთაშორისო არბიტრაჟში გაყინული აქტივების გამო 16 მილიარდ დოლარს ითხოვს.