საფრანგეთი და სლოვაკეთი რუსი ოლიგარქის სანქციებიდან მოხსნას ითხოვენ — ევროკავშირის სანქციების გაგრძელება საფრთხეშია
ევროკავშირის ელჩებმა პარასკევის შეხვედრაზე ვერ შეთანხმდნენ რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრასთან დაკავშირებული პირადი სანქციების გაგრძელებაზე. სლოვაკეთმა ბლოკავა გადაწყვეტილება და მოითხოვა ბიზნესმენების ალიშერ უსმანოვისა და მიხეილ ფრიდმანის სიიდან მოხსნა. Euronews-ის ცნობით, საფრანგეთიც მხოლოდ უსმანოვის მოხსნას ითხოვს, რამაც ევროკავშირის სხვა წევრებში უკმაყოფილება გამოიწვია. სანქციების ვადა 15 სექტემბერს იწურება.
მთავარი მომენტები
- ევროკავშირის ელჩებმა პარასკევის შეხვედრაზე ვერ შეთანხმდნენ პირადი სანქციების გაგრძელებაზე.
- სლოვაკეთმა გადაწყვეტილება დაბლოკა და უსმანოვისა და ფრიდმანის სიიდან მოხსნას ითხოვს.
- Euronews-ის ცნობით, საფრანგეთი მხოლოდ უსმანოვის მოხსნას მოითხოვს, რაც ევროკავშირის სხვა წევრებში უკმაყოფილებას იწვევს.
- ევროკავშირის ელჩები საკითხს კვირას, 14 სექტემბერს განიხილავენ — ვადის ამოწურვამდე ერთი დღით ადრე.
- პირადი სანქციების გაგრძელებას ევროკავშირის ყველა წევრი სახელმწიფოს თანხმობა სჭირდება.
- სლოვაკეთი ეწინააღმდეგება 6-თვიანი ციკლიდან 12-თვიან ციკლზე გადასვლას.
- უსმანოვი ევროკავშირის სანქციების ქვეშ 2022 წლიდან, რუსეთის მიერ უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან იმყოფება.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ევროკავშირის პირადი სანქციები რუსეთის რეჟიმთან და სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსთან დაკავშირებული პირებისა და ორგანიზაციების წინააღმდეგ 15 სექტემბერს იწურება და მის გაგრძელებას ყველა წევრი სახელმწიფოს თანხმობა სჭირდება. საფრანგეთის შეერთება სლოვაკეთის მოთხოვნასთან ალიშერ უსმანოვის სიიდან მოსახსნელად საფრთხეში აყენებს მთელი სანქციების პაკეტის გაგრძელებას და ევროკავშირის შიგნით სერიოზულ დაძაბულობას ქმნის.
რა მოხდა
პარასკევის შეხვედრაზე ევროკავშირის ელჩებმა ვერ მიაღწიეს შეთანხმებას რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრასთან დაკავშირებული პირადი სანქციების გაგრძელებაზე, რომელთა ვადაც 15 სექტემბერს იწურება. სლოვაკეთმა გადაწყვეტილება დაბლოკა, რადგან მოითხოვს რუსი ბიზნესმენების ალიშერ უსმანოვისა და მიხეილ ფრიდმანის სიიდან მოხსნას, ასევე ეწინააღმდეგება 6-თვიანი გაგრძელების ციკლიდან 12-თვიანზე გადასვლას. Euronews-ის ინფორმაციით, ოთხ ევროკავშირის დიპლომატზე დაყრდნობით, საფრანგეთი ახლა სლოვაკეთის მოთხოვნას უერთდება მხოლოდ უსმანოვის ნაწილში. ეს პოზიცია ევროკავშირის სხვა წევრ ქვეყნებში მწვავე უკმაყოფილებას გამოიწვია. საფრანგეთის წარმომადგენლობამ ევროკავშირში განაცხადა, რომ პარიზი მხარს უჭერს სანქციების რეჟიმის გაგრძელებას, მაგრამ კონკრეტულ სახელებზე მოლაპარაკებებზე კომენტარზე უარი თქვა კონფიდენციალურობის მოტივით. საფრანგეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ Ukrinform-ს უთხრა, რომ საფრანგეთს აქვს "კონკრეტული ეროვნული უსაფრთხოების საკით�ი" და ცდილობს პოზიტიურად უპასუხოს საერთაშორისო პარტნიორებს, რომლებიც უსმანოვის საკითხს აყენებენ. ელჩები საკითხს კვირას, 14 სექტემბერს კვლავ განიხილავენ, ვადის ამოწურვამდე ერთი დღით ადრე.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
სამივე წყარო უკრაინულენოვანი უკრაინული მედიაა. ისინი ისტორიას საფრანგეთისა და სლოვაკეთის მცდელობების ცენტრში დაყენებით აშუქებენ, რომლებიც უსმანოვისა (და ფრიდმანის) სიიდან მოხსნას ითხოვენ, და ხაზს უსვამენ რისკს, რომელიც მთელი ევროკავშირის პირადი სანქციების პაკეტის განახლებას ემუქრობა. უკრაინული წყაროები გამოხატავენ ევროკავშირის სხვა წევრების უკმაყოფილებას და ასახავენ ევროპელი დიპლომატის მოსაზრებას, რომ საფრანგეთის მოტივებში ეკონომიკური ინტერესები შეიძლება ფიგურირებდეს, ამავე დროს გადასცემენ პარიზის ოფიციალურ დასაბუთებას პოლიტიკური კომპრომისის შესახებ.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებს შორის ორი განსხვავება ფიქსირდება. პირველი: ერთი ნაწილი იუწყება, რომ სანქციების ბედი კვირას, 14 სექტემბერს გადაწყდება, მეორე ნაწილი კი მხოლოდ განხილვაზე საუბრობს ამ დღეს, საბოლოო გადაწყვეტილების მითითების გარეშე. მეორე: საფრანგეთის პოზიციის მიზეზზე წყაროები იყოფიან — პარიზი თავად აცხადებს, რომ ეს პოლიტიკური კომპრომისია სლოვაკეთის თანხმობის მოსაპოვებლად და ასახელებს "კონკრეტულ ეროვნული უსაფრთხოების საკითხს", ხოლო Euronews-ის ციტირებული ევროპელი დიპლომატი შესაძობ მიზეზად ეკონომიკურ ინტერესებს ასახელებს.
კონტექსტი
ევროკავშირის პირადი სანქციები რუსეთის რეჟიმთან დაკავშირებული პირებისა და ორგანიზაციების წინააღმდეგ ისტორიულად ყოველ ექვს თვეში გაგრძელდებოდა და გაგრძელებისთვის ყველა წევრი სახელმწიფოს თანხმობა სჭირდება. 14 მარტს განახლებისას სლოვაკეთი უკვე ცდილობდა უსმანოვისა და ფრიდმანის სიიდან მოხსნას, მაგრამ საბოლოოდ კომპრომისზე წავიდა. ამჟამად განიხილება ექვსიდან 12-თვიან გაგრძელების ციკლზე გადასვლა, რასაც სლოვაკეთი ეწინააღმდეგება. უსმანოვი ევროკავშირის სანქციების ქვეშ 2022 წლიდან, რუსეთის მიერ უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან იმყოფება; ევროკავშირი მას რუსეთის ხელისუფლებასთან ახლოს მყოფ პირად ასახელებს. მისი ქონება მეტალურგიაში, სამთო მრეწველობაში, ტელეკომუნიკაციებსა და ტექნოლოგიებში ინვესტიციებით არის შექმნილი. უსმანოვს ევროკავშირის სანქციების წინააღმდეგ სასამართლოში გასაჩივრება არ გამოუწვევია წარმატებით, თუმცა ევროპულ სასამართლოებში მედიის წინააღმდეგ მოიგო საქმეები, სადაც მას ვლადიმირ პუტინთან კავშირს უკავშირებდნენ.