საფრანგეთი და სლოვაკეთი რუსი ოლიგარქის უსმანოვის სანქციებიდან ამოღებას ითხოვენ — ევროკავშირმა სანქციები მხოლოდ 7 დღით გააგრძელა
საფრანგეთი სლოვაკეთს შეუერთდა და რუსი-უზბეკი ოლიგარქის ალიშერ უსმანოვის ევროკავშირის სანქციების სიიდან ამოღებას მოითხოვს. პარიზის პოზიცია, რომელიც Financial Times-ის ცნობით აზერბაიჯანში დაკავებული ფრანგი მოქალაქეების გათავისუფლებას უკავშირდება, 14 სექტემბერს ევროკავშირის ელჩებს შორის შეთანხმების მიღწევას შეუშალა ხელი და ინდივიდუალური სანქციები მხოლოდ 22 სექტემბრამდე გაგრძელდა.
მთავარი მომენტები
- საფრანგეთი სლოვაკეთს შეუერთდა და ალიშერ უსმანოვის ევროკავშირის სანქციების სიიდან ამოღებას ითხოვს.
- Financial Times-ის ცნობით, პარიზის მოტივი აზერბაიჯანში დაკავებული რამდენიმე ფრანგი მოქალაქის გათავისუფლების მოლაპარაკებაა.
- 14 სექტემბერს ევროკავშირის ელჩებმა რუსეთის ინდივიდუალურ სანქციებზე შეთანხმება ვერ მიაღწიეს და მათი მოქმედება მხოლოდ 22 სექტემბრამდე გააგრძელეს.
- სლოვაკეთი უსმანოვისა და მიხაილ ფრიდმანის სიიდან ამოღებას ითხოვს; ლუქსემბურგი განაცხადა, რომ თუ უსმანოვი ამოიღება, ფრიდმანის გამორიცხვასაც მოითხოვს.
- უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ ევროკავშირს მოუწოდა რუსი ოლიგარქების სანქციები არ შეამსუბუქოს.
- უსმანოვს 2022 წელს დაუწესეს ფინანსური შეზღუდვები და სამოგზაურო აკრძალვა რუსეთის ომის მატერიალური მხარდაჭერის ბრალდებით.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს ინციდენტი შეიძლება გახდეს პირველი შემთხვევა, როცა ტყვეების გათავისუფლება პირდაპირ დაკავშირდება რუსეთის სანქციების შემსუბუქებასთან, რაც სანქციების რეჟიმისთვის სერიოზულ პრეცედენტს ქმნის. საფრანგეთის მოულოდნელმა პოზიციამ ევროკავშირს დაგეგმილი ერთწლიანი გაგრძელების ნაცვლად სანქციების მხოლოდ შვიდდღიანი გაგრძელება აიძულა, რაც ბლოკში არსებულ შიდა უთანხმოებას ამჟღავნებს. ლუქსემბურგის სიგნალი, რომ უსმანოვის გამორიცხვის შემთხვევაში ფრიდმანის ამოღებასაც მოითხოვს, ერთმანტის ეფექტის საშიშროებას აჩენს. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრი სიბიჰა საჯაროდ დაუპირისპირდა პარიზს და მოუწოდა სანქციები არ შემსუბუქებულიყო, რაც კიევსა და ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოს შორის უთანხმოებას წარმოაჩენს.
რა მოხდა
14 სექტემბერს ევროკავშირის ელჩები შეიკრიბნენ, რათა რუსეთის ინდივიდუალური სანქციები, მათ შორის პუტინისა და ლავროვის წინააღმდეგ დაწესებული შეზღუდვები, ერთი წლით გაეგრძელებინათ მიმდინარე ექვსთვიანი ციკლის ნაცვლად. შეთანხმება ვერ მიიღწეს, რადგან სლოვაკეთი, რომელიც უკვე ითხოვდა ორი რუსი ბიზნესმენის — ალიშერ უსმანოვისა და მიხაილ ფრიდმანის — სიიდან ამოღებას, მოულოდნელად საფრანგეთიც შეუერთდა, რომელიც მხოლოდ უსმანოვის ამოღებას ითხოვს. Financial Times-ის ცნობით, პარიზი ამ ნაბიჯს აზერბაიჯანში დაკავებული რამდენიმე ფრანგი მოქალაქის გათავისუფლების მოლაპარაკებას უკავშირებს. საფრანგეთი ოფიციალურად თავს იკავებს დეტალებზე კომენტარისგან; ანონიმურმა ფრანგმა დიპლომატმა განაცხადა, რომ საფრანგეთს თავისი კონკრეტული ეროვნული უსაფრთხოების მიზეზი აქვს და რომ ქვეყანა რუსეთის საომარი მანქანის წინააღმდეგ სანქციების მაქსიმალური ზეწოლის მომხრე რჩება. სანქციები საბოლოოდ მხოლოდ შვიდი დღით, 22 სექტემბრამდე გაგრძელდა, რათა დამატებითი მოლაპარაკებებისთვის დრო მოეგოთ. ლუქსემბურგი, რომელიც სანქციების გაგრძელებას მხარს უჭერს, განაცხადა, რომ უსმანოვის გამორიცხვის შემთხვევაში ფრიდმანის ამოღებასაც მოითხოვს. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ ევროკავშირს მოუწოდა რუს ოლიგარქებზე სანქციები არ შეეხსნა. ევროკავშირის ელჩების შემდეგი შეხვედრა 22 სექტემბერს არის დანიშნული.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია ამ ისტორიას ცენტრალურად უკრაინისთვის რელევანტურ სანქციების თემად ასახავს, კიევის შეშფოთებას წინა პლანზე წამოწევით. გაშუქება ხაზს უსვამს უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრ ანდრიი სიბიჰას მოწოდებას ევროკავშირს რუს ოლიგარქებზე სანქციები არ შეეხსნა. გარდა ამისა, ჟურნალისტები ხაზგასამიკვრელად აღნიშნავენ რისკს, რომ უსმანოვის სიიდან ამოღება პირველი პრეცედენტი გახდება, როცა ტყვეების გათავისუფლება პირდაპირ დაკავშირდება რუსეთის სანქციების შემსუბუქებასთან — ეს ჩარჩო ინტერპრეტაცია სანქციების რეჟიმისთვის საფრთხეებზეა ორიენტირებული.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები შეთანხმებული არ არიან Financial Times-ის ინფორმაციის საფუძველზე საფრანგეთის მოტივაციის შესახებ მოცემულ წყაროების რაოდენობაზე: ერთი ვერსია ცნობიერებს სამ ინფორმირებულ წყაროს, მეორე ვერსია კონკრეტულ რიცხვს არ ასახელებს.
კონტექსტი
ევროკავშირმა 2022 წელს უსმანოვს ფინანსური შეზღუდვები და სამოგზაურო აკრძალვა დაუწესა, როგორც უკრაინის ტერიტორიული მთლიანობის, სუვერენიტეტისა და დამოუკიდებლობისთვის საფრთხის შემქმნელი პირების წინააღმდეგ სანქციების ნაწილი, მისი ამ ომის მატერიალური მხარდაჭერის ბრალდებით. ევროკავშირის ელჩები გეგმავდნენ რუსეთთან დაკავშირებული ინდივიდუალური სანქციების ერთი წლით გაგრძელებას მიმდინარე ექვსთვიანი პერიოდის ნაცვლად; 14 სექტემბერს მათ ვერ მიაღწიეს ამ შეთანხმებას და ღონისძიებები მხოლოდ 22 სექტემბრამდე განაახლეს. სლოვაკეთი უკვე ადრე მოითხოვდა როგორც უსმანოვის, ასევე მიხაილ ფრიდმანის სიიდან ამოღებას, სანამ საფრანგეთი 14 სექტემბერს შეუერთდებოდა.