კორეცკი: მთავრობამ 42 გადაწყვეტილებიდან 17 შეასრულა, $29,5 მლრდ რისკშია
უკრაინის პრემიერ-მინისტრმა სერჰიი კორეცკიმ 30 სექტემბერს განაცხადა, რომ მთავრობამ საერთაშორისო პარტნიორებისგან დაფინანსების გასახსნელად საჭირო 42 გადაწყვეტილებიდან 17 უკვე შეასრულა. დანარჩენი 25 გადაწყვეტილება 15 ოქტომბრისთვის უნდა დასრულდეს, წინააღმდეგ შემთხვევაში უკრაინა $29,5 მილიარდ დოლარს დაკარგავს. კაბინეტმა ვერხოვნა რადის საგანგებო სხდომა 12 ოქტომბრისთვის დანიშნა საჭირო კანონპროექტების განსახილველად.
მთავარი მომენტები
- პრემიერ-მინისტრ სერჰიი კორეცკის თქმით, 30 სექტემბრისთვის მთავრობამ 42 გადაწყვეტილებიდან 17 შეასრულა, მათ შორის ოთხი იმავე დღეს მიიღო.
- დანარჩენი 25 გადაწყვეტილება 15 ოქტომბრისთვის უნდა დასრულდეს.
- კაბინეტმა ვერხოვნა რადის სხდომა 12 ოქტომბრისთვის დანიშნა საერთაშორისო დახმარების მისაღებად საჭირო კანონპროექტების განსახილველად.
- კორეცკი აფრთხილებს $29,5 მილიარდი დოლარის დაკარგვის რისკის შესახებ, თუ ვალდებულებები ვადაში არ შესრულდება.
- 24 აგვისტოს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ არმიის ბიუჯეტის დეფიციტი $27 მილიარდად შეაფასა.
- 16 სექტემბერს ვერხოვნა რადამ საერთაშორისო დახმარების გასაგრძელებლად კრიტიკულად საჭირო შვიდი კანონპროექტი პირველი მოსმენით მიიღო.
- მთავრობამ მაქსიმალური ეკონომიის რეჟიმზე გადასვლა და არაპრიორიტეტული ხარჯების გადადება გადაწყვიტა, მაგრამ კორეცკი ამბობს, რომ ეს საკმარისი არ არის.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
უკრაინა $29,5 მილიარდი დოლარის საერთაშორისო დახმარების დაკარგვის რისკის წინაშეა, თუ 15 ოქტომბრამდე 42 გადაწყვეტილებიდან დანარჩენ 25-ს ვერ შეასრულებს. ვერხოვნა რადა თითქმის თვიანი შესვენებით იმყოფებოდა და 13 ოქტომბერს უნდა დაბრუნებულიყო, რის გამოც მთავრობამ საგანგებო სხდომა 12 ოქტომბერს დანიშნა. პრემიერ-მინისტრის თქმით, ვალდებულებების შეუსრულებლობა უკრაინის თავდაცვასა და სახელმწიფო მდგრამობას შეარყევს. ევროკომისიის პრეზიდენტმა ფონ დერ ლაიენმა და საერთაშორისო სავალუტო ფონდის დირექტორმა კრისტალინა გეორგიევამ რეფორმების მნიშვნელობაზე გაამახვილეს ყურადღება, რაც დაფინანსების გახსნას და ევროკავშირში ინტეგრაციას უკავშირდება.
რა მოხდა
30 სექტემბერს პრემიერ-მინისტრმა სერჰიი კორეცკიმ განაცხადა, რომ საერთაშორისო პარტნიორებისგან დაფინანსების გასახსნელად საჭირო 42 გადაწყვეტილებიდან 17 უკვე შესრულებულია. იმავე დღეს კაბინეტის სხდომაზე კიდევ ოთხი გადაწყვეტილება მიიღეს. ვალდებულებები ორ ნაწილად იყოფა — მთავრობის გადაწყვეტილებები და საკანონმდებლო ცვლილებები — და დანარჩენი 25 გადაწყვეტილება 15 ოქტომბრამდე უნდა დასრულდეს. ამ ვადის გამო კაბინეტმა ვერხოვნა რადის სხდომა 12 ოქტომბრისთვის დანიშნა, რათა საჭირო კანონპროექტები განიხილოს. კორეცკიმ ხაზი გაუსვა, რომ დაფინანსება პირდაპირ დამოკიდებულია ამ ვალდებულებების შესრულებაზე და რომ მთავრობამ მაქსიმალური ეკონომიის რეჟიმზე უკვე გადასვლა მოახდინა და არაპრიორიტეტული ხარჯები გადაავადა, თუმცა ეს საკმარისი არ არის. მან ასევე გამოხატა შეშფოთება, რომ დაგვიანებამ შეიძლება $29,5 მილიარდი დოლარის დაკარგვა გამოიწვიოს.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
ხუთივე წყარო უკრაინული მედიაა (რადიო თავისუფლება, უკრინფორმი, ნვ, სუსპილნე ნოვინი, ZN.UA), რომლებიც ცენტრში პრემიერ-მინისტრ კორეცკის განცხადებებს აყენებენ. ყურადღება გამახვილებულია შიდა ვალდებულებების შესრულების პროცესზე, ვერხოვნა რადის საკანონმდებლო გრაფიკზე და რეფორმების შესრულებასა და პარტნიორულ დაფინანსებას შორის კავშირზე. კორეცკის მიერ დაყენებული სასწრაფო ტონი (ვადა, დეფიციტის ციფრები, $29,5 მილიარდის დაკარგვის რისკი) და მთავრობის მიერ მაქსიმალური ეკონომიის რეჟიმზე გადასვლა და 12 ოქტომბრის სესიის მოწვევა განსაკუთრებულად წარმოჩინდება.
კონტექსტი
24 აგვისტოს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ კოალიცა „მზადყოფნის“ შეხვედრის შემდეგ განაცხადა, რომ არმიის ბიუჯეტის დეფიციტი $27 მილიარდი დოლარია, რაც 29 აგვისტოს თავდაცვის მინისტრმა ევჰენი ხმარამ დაადასტურა. 2 სექტემბერს ვერხოვნა რადის საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარე როქსოლანა პიდლასა აცნობიერებდა, რომ 2026 წლის იანვარ-აგვისტოში სახელმწიფო ბიუჯეტმა 33,1 მილიარდი გრივნით ნაკლები შემოსავალი მიიღო, ვიდრე დაგეგმილი იყო. 4 სექტემბერს ფინანსთა მინისტრმა სერჰიი მარჩენკომ თქვა, რომ უკრაინა 2022 წლის ფართომასშტაბიანი რუსული შეჭრის დაწყებიდან მსგავსი ბიუჯეტური ვითარების წინაშე არ იყო. 1 სექტემბერს კორეცკიმ განაცხადა ბიუჯეტის მკაცრი ეკონომიის რეჟიმის შესახებ თავდაცვასთან დაკავშირებულ ხარჯებთან მიუკერძოებელი სახსრებისთვის. 15 სექტემბერს ევროკომისარებმა ვალდის დომბროვსკისმა და მარტა კოსმა დეპუტატებს წერილი გაუგზავნეს კანონების ჩამონათვალით, რომელიც უკრაინამ უკვე შეთანხმებული ევროკავშირის დაფინანსების მისაღებად უნდა მიიღოს, — ეს პასუხი იყო უკრაინის თავდაცვისთვის $27 მილიარდის დამატებითი მოთხოვნისა. უკრაინის საერთაშორისო პარტნიორებთან ვალდებულებები ორ ბლოკად იყოფა — მთავრობის გადაწყვეტილებები და საკანონმდებლო ცვლილებები. 16 სექტემბერს ვერხოვნა რადამ კრიტიკულად საჭირო შვიდი კანონპროექტი პირველი მოსმენით მიიღო, რის შემდეგაც თითქმის თვიან შესვენებაში გავიდა.