უკრაინის სოფლის მეურნეობის მინისტრი ბრიუსელში: ექსპორტის კრიზისი ომის დაწყების შემდეგ ყველაზე მძიმეა, ევროკავშირს 1,1 მილიარდი ევრო სჭირდება

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ღრმაწყლოვანი შავი ზღვის პორტების ბლოკადა უკრაინის სოფლის მეურნეობას ომის დაწყების შემდეგ ყველაზე მძიმე კრიზისში აყენებს. თუ ექსპორტი არ აღდგება, უკრაინამ შეიძლება დაკარგოს დაახლოებით 30 მილიონი ტონა პროდუქცია და დაახლოებით 10 მილიარდი დოლარი, მშპ 5%-მდე შეამციროს და გაზაფხულის თესვის ფართობები 35–40%-ით შეამციროს. 1,1 მილიარდი ევროს მოთხოვნა ლოჯისტიკური ხარჯების სუბსიდიირებისთვის, რომელიც ევროპულ მატარებლებს და ოპერატორებს გადაეცემათ, პირდაპირი დახმარების ნაცვლად, ხაზს უსვამს ტრანზიტის მნიშვნელობას სასოფლო-სამეურნეო ექსპორტის შესანარჩუნებლად. კრიზისი პირდაპირ ეხება ტრადიციულ უკრაინულ ბაზრებს ჩრდილო აფრიკაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასა და ახლო აღმოსავლეთში.

რა მოხდა

28 სექტემბერს, ევროკავშირის სოფლის მეურნეობის საბჭოს სხდომაზე ვიზიტის ფარგლებში, უკრაინის აგრარული პოლიტიკისა და სურსათის მინისტრმა ტარას ვისოცკიმ ბრიუსელში უკრაინულ მედიასთან განაცხადა, რომ უკრაინის აგრარული სექტორი სრულმასშტაბიანი რუსული შეჭრის დაწყების შემდეგ ყველაზე მძიმე მდგომარეობაშია. მიზეზად მან დიდი ოდესის ღრმაწყლოვანი პორტებიდან ექსპორტის ორთვიანი შეჩერება დაასახელა. მინისტრის თქმით, დაახლოებით 30 მილიონი ტონა სასოფლო-სამეურნეო პროდუქცია, დაახლოებით 10 მილიარდი დოლარის ღირებულების, ექსპორტირებული დარჩება, გაზაფხულის თესვის ფართობები 35–40%-ით შეიძლება შემცირდეს, ხოლო ეკონომიკამ მშპ-ის 5%-მდე შეიძლება დაკარგოს.

ვისოცკიმ ევროკავშირს 1,1 მილიარდი ევროს მოთხოვნით მიმართა ღრმაწყლოვან პორტებამდე, კერძოდ, გერმანიის ან ნიდერლანდების პორტებამდე მიწოდების დამატებითი ლოჯისტიკური ხარჯების დასაფარად, ტონაზე 50 ევრომდე. ეს თანხა არ გადაეცემა პირდაპირ უკრაინელ ფერმერებს, არამედ ევროპულ მატარებლებს და ლოჯისტიკურ ოპერატორებს ევროკავშირის შიგნით. კიევი თანხას ახალ ევროკავშირის სახსრებად ელოდება, არა არსებული მაკროფინანსური პროგრამების ფარგლებში. მინისტრის შეფასებით, ამ დახმარებამ შეიძლება 22 მილიონი ტონა პროდუქციის დამატებითი ექსპორტი და უკრაინელი ფერმერებისთვის 7–8 მილიარდ დოლარზე მეტი შემოსავალი უზრუნველყოს.

ბიუჯეტის შემოსავლების დანაკარგებმა შეიძლება წელიწადში დაახლოებით 90 მილიარდი გრივნა შეადგინოს. ვისოცკი ბრიუსელში ევროკავშირის სოფლის მეურნეობის საბჭოს შეხვედრაზე იმყოფება და ევროკავშირის სოფლის მეურნეობის კომისართან შეხვედრა უნდა გაემართოს.

კონტექსტი

უკრაინას ევროკავშირთან თავისუფალი ვაჭრობის ზონა აქვს; უკრაინული ხორბლის ექსპორტის 1,3 მილიონი ტონის კვოტა აღდგენილია და უკვე სრულად ამოწურულია, ამიტომ მარცვლეული ევროკავშირის ტერიტორიის გავლით მხოლოდ ტრანზიტით გადაიარება. ევროკავშირის გავლით არსებული ალტერნატიული სარკინიგზო და საავტომობილო მარშრუტები ექსპორტის საჭიროების მხოლოდ ნახევარს ფარავს. უკრაინა ალტერნატიულ გზებს, მათ შორის გერმანიის ან ნიდერლანდების ღრმაწყლოვან პორტებს, ეძებს. პოლონელ ფერმერებს წინა წლებში უკრაინული სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის იმპორტის წინააღმდეგ პროტესტი და სატვირთო მანქანების დაბლოკვა ჰქონდათ. თურქეთმა შავი ზღვის პორტებიდან ექსპორტის განახლების შვიდპუნქტიანი გეგმა შესთავაზა, ხოლო მარცვლეულის ცეზური კიევ-მოსკოვის მოლაპარაკებებში განიხილებოდა. რუსეთი, როგორც ცნობაშია ნათქვამი, უკრაინის მარცვლეულის საცავებსა და ლოჯისტიკურ ობიექტებს უსწრაფდება, ზოგიერთ ტერიტორიაზე თანამედროვე საცავების 90%-მდე განადგურებით. სექტემბრის დასაწყისში უკრაინის სოფლის მეურნეობის ექსპორტი პოტენციური შესაძლებლობების დაახლოებით 40–44%-ს შეადგენდა.