ევროკომისია: უკრაინამ შეიძლება 2026 წლის ბოლომდე ევროკავშირიდან დაახლოებით 30 მილიარდი ევრო მიიღოს
ევროკომისიის პრესსპიკერმა ბალაჟ უჟვარიმ 19 ოქტომბერს ბრიუსელში განაცხადა, რომ უკრაინამ შეიძლება 2026 წლის ბოლომდე ევროკავშირიდან დაახლოებით 30 მილიარდი ევრო მიიღოს, თუ გააგრძელებს შეთანხმებული რეფორმების განხორციელებას. ევროკომისიამ ასევე აღიარა, რომ უკრაინის 2027 წლის ბიუჯეტს დაახლოებით 70 მილიარდი ევროს დეფიციტი აქვს, რომლის დაფარვაც საერთაშორისო პარტნიორებმა უნდა უზრუნველყონ, ხოლო ევროპულმა საბჭომ ევროკომისიას ამ დეფიციტის დასაფარად წინადადებების მომზადება დაავალა.
მთავარი მომენტები
- ევროკომისიის პრესსპიკერის ბალაჟ უჟვარის თქმით, უკრაინამ შეიძლება 2026 წლის ბოლომდე ევროკავშირიდან დაახლოებით 30 მილიარდი ევრო მიიღოს, თუ გააგრძელებს რეფორმების განხორციელებას.
- 30 მილიარდი ევროს უმეტესი ნაწილი უკრაინის მხარდაჭერის სესხიდან ფინანსდება, ნაწილი კი მის ფარგლებს გარეთ რჩება.
- ევროკომისია აღიარებს, რომ უკრაინის 2027 წლის ბიუჯეტს დაახლოებით 70 მილიარდი ევროს დეფიციტი აქვს, რომელიც საერთაშორისო პარტნიორებმა უნდა დაფარონ.
- ევროპულმა საბჭომ ევროკომისიას 2027 წლის 70 მილიარდი ევროს დეფიციტის დასაფარად წინადადებების მომზადება დაავალა; ამ თანხაში უკვე შედის ევროკავშირისგან დაგეგმილი 45 მილიარდი ევრო.
- 16 ოქტომბერს ბრიუსელში გამართულ სამიტზე პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ ომი 2027 წელს უკრაინას 155 მილიარდი ევრო დაუჯდება, და ევროკავშირის ლიდერებს დამატებითი 70 მილიარდი ევროს გამონახვა სთხოვა.
- სლოვაკიის პრემიერ-მინისტრმა რობერტ ფიცომ განაცხადა, რომ სლოვაკეთი და უნგრეთი არ შეუერთდებიან 2027 წლისთვის უკრაინისთვის დამატებითი 70 მილიარდი ევროს გამოყოფის ინიციატივას.
- 14 ოქტომბერს ევროკომისიამ 90 მილიარდი ევროს სესხის თავდაცვის კომპონენტის ფარგლებში უკრაინას 2,86 მილიარდი ევროს ახალი ტრანში გამოუყო, რომელიც დრონებზე, საჰაერო თავდაცვის სისტემებზე, რაკეტებზე, რადარებზე, რადიოელექტრონული ბრძოლის სისტემებსა და საბრძოლო მასალაზე უნდა დაიხარჯოს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს ციფრები ადგენს ევროკავშირის ფინანსური მხარდაჭერის მოკლევადიან და საშუალოვადიან მასშტაბს, რომელიც რეფორმების განხორციელებაზეა დამოკიდებული. ევროკომისიას ფაქტობრივად დაევალა 2027 წლისთვის ახალი, მრავალმილიარდიანი დაფინანსების პაკეტის შემუშავება, რომლის ნაწილიც ევროკავშირის გარეთ უნდა მოძებნოს — ეს ზეწოლას ახდენს G7-სა და უკრაინის სხვა მოკავშირეებზე. სლოვაკეთმა და უნგრეთმა უკვე საჯაროდ უარი განაცხადეს შესაძოლ 70 მილიარდ ევროზე, რაც ევროკავშირში შიდა განხეთქილებაზე მიუთითებს. 14 ოქტომბერს უკვე გამოყოფილი 2,86 მილიარდი ევროს თავდაცვის ტრანში კი აჩვენებს, რომ უსაფრთხოებაზე ორიენტირებული დანახარჯები უწყვეტად მიმდინარეობს.
რა მოხდა
ევროკომისიის პრესსპიკერმა ბალაჟ უჟვარიმ 19 ოქტომბერს ბრიუსელში გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა, რომ უკრაინამ შეიძლება 2026 წლის ბოლომდე ევროკავშირიდან დაახლოებით 30 მილიარდი ევრო მიიღოს, თუ გააგრძელებს შეთანხმებული რეფორმების განხორციელებას. ამ თა�ნხის უმეტესი ნაწილი უკრაინის მხარდაჭერის 90 მილიარდიანი ევრო სესხიდან ფინანსდება, ნაწილი კი მის ფარგლებს გარეთ რჩება.
უჟვარიმ ასევე აღიარა, რომ უკრაინის 2027 წლის ბიუჯეტს დაახლოებით 70 მილიარდი ევროს დეფიციტი აქვს. ევროპულმა საბჭომ ევროკომისიას ამ დეფიციტის დასაფარად წინადადებების მომზადება დაავალა; ამ 70 მილიარდში უკვე ჩათვლილია ევროკავშირისგან დაგეგმილი 45 მილიარდი ევრო და საერთაშორისო პარტნიორების ნაწილი. უჟვარიმ ხაზგასასმელად აღნიშნა, რომ ევროკავშირს მარტოს ვერ ეყოფის და პარტნიორებმა მტკიცე ვალდებულებები უნდა გამოხატონ.
16 ოქტომბერს ბრიუსელში გამართულ სამიტზე პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ თქვა, რომ ომი 2027 წელს უკრაინას 155 მილიარდი ევრო დაუჯდება, და ევროკავშირის ლიდერებს დამატებითი 70 მილიარდი ევროს მოძებნა სთხოვა. საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა განაცხადა, რომ საერთაშორისო პარტნიორები განიხილავენ ამ თხოვნას G7-ის, ევროპული სახელმწიფოების და კიევის სხვა მოკავშირეების სახსრების ჩართვით. სლოვაკიის პრემიერ-მინისტრმა რობერტ ფიცომ კი განაცხადა, რომ სლოვაკეთი და უნგრეთი ამ ინიციატივას არ შეუერთდებიან.
უჟვარიმ თავი შეიკავა განცხადებისგან, განიხილება თუ არა ამ მიზნებისთვის გაყინული რუსული აქტივების აქტიური გამოყენება. 14 ოქტომბერს ევროკომისიამ უკრაინას 90 მილიარდ ევროიანი სესხის თავდაცვის კომპონენტის ფარგლებში 2,86 მილიარდი ევროს ახალი ტრანში გამოუყო, რომელიც დრონებზე, საჰაერო თავდაცვის სისტემებზე, რაკეტებზე, რადარებზე, რადიოელექტრონული ბრძოლის სისტემებსა და საბრძოლო მასალაზე უნდა დაიხარჯოს.
კონტექსტი
2026 წლის დაფინანსება ძირითადად 90 მილიარდი ევროს ოდენობის ევროკავშირის საკრედიტო ინსტრუმენტიდან მოდის და უკრაინის მიერ შეთანხმებული რეფორმების განხორციელებაზეა დამოკიდებული. მაკროფინანსური დახმარება ტრანშებად გაიცემა: ერთი ტრანში უკვე გადარიცხულია, ხოლო შემდეგი დამოკიდებულია უკრაინის პარლამენტის მიერ ბოლო პერიოდში მიღებულ კანონმდებლობაზე ევროკომისიის შეფასებაზე. 2027 წლისთვის 70 მილიარდი ევროს დეფიციტის ნაწილი — 45 მილიარდი ევრო — თავად ევროკავშირმა უნდა დაფაროს, დანარჩენი კი საერთაშორისო პარტნიორებისგან უნდა მოვიდეს.