კაია კალასმა შავი ზღვის რუსული თავდასხმების საპასუხოდ ევროკავშირის სამი მიმართულება წარადგინა
ევროკავშირის უმაღლესმა წარმომადგენელმა საგარეო საქმეში და უსაფრთხოების პოლიტიკაში კაია კალასმა 20 ოქტომბერს სტრასბურგში ევროპარლამენტის პლენარულ დებატებზე სიტყვით გამოსვლისას ევროკავშირის პასუხი სამ ძირითად მიმართულებად დაყო: უკრაინის სოფლის მეურნეობის ექსპორტის შენარჩუნება, საზღვაო უსაფრთხოების გაძლიერება და რუსეთზე საერთაშორისო დიპლომატიური ზეწოლის გაზრდა. მისი თქმით, ივლისის შუა რიცხვებიდან რუსეთის თავდასხმების გამო უკრაინა დღეში დაახლოებით 60 მილიონ ევროს კარგავს ექსპორტიდან შემოსავლებში.
მთავარი მომენტები
- კაია კალასმა 20 ოქტომბერს სტრასბურგში ევროპარლამენტის პლენარულ დებატებზე სიტყვით გამოვიდა.
- ევროკავშირის პასუხი სამ მიმართულებად დაყო: უკრაინის სოფლის მეურნეობის ექსპორტის მხარდაჭერა, საზღვაო უსაფრთხოების გაძლიერება და რუსეთზე დიპლომატიური ზეწოლის გაზრდა.
- კალასის თქმით, ივლისის შუა რიცხვებიდან უკრაინა დღეში დაახლოებით 60 მილიონ ევროს კარგავს ექსპორტიდან.
- „მზის სხივების გზების" ინიციატივის ფარგლებში მარცვლეულის ექსპორტი ივლისიდან თითქმის 2 მილიონი ტონით გაიზარდა.
- რუსეთი ბოლო პერიოდში თავდასხმებს ახორციელებს მოლდოვასთან, რუმინეთთან და პოლონეთთან სასაზღვრო გამშვებ პუნქტებზე.
- რუმინეთი და ბულგარეთი ევროკავშირის მხარდაჭერით შავი ზღვის საზღვაო უსაფრთხოების ცენტრს ქმნიან.
- 23 სექტემბერს ნიუ-იორკში 51 სახელმწიფომ და ევროკავშირმა ერთობლივი განცხადება გააკეთეს, რომელშიც რუსეთის აგრესია გაკონდემნა და შავ ზღვაში საზღვაო გადაადგილების თავისუფლება მოითხოვეს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
რუსეთის თავდასხმები უკრაინის ექსპორტის მარშრუტებზე სერიოზულ ეკონომიკურ ზარალს იწვევს და მილიარდობით ევროს შემოსავლის დაკარგვას ნიშნავს. ევროკავშირის პასუხი აერთიანებს ეკონომიკურ მხარდაჭერას, საზღვაო უსაფრთხოების გაძლიერებას, სამხედრო კოორდინაციას და დიპლომატიურ ზეწოლას. რუმინეთსა და ბულგარეთთან საზღვაო ინციდენტებმა ნატოსთან უფრო მჭიდრო თანამშრომლობისა და დამატებითი სამხედრო შესაძლებლობების მოთხოვნები წარმოშვა.
რა მოხდა
20 ოქტომბერს სტრასბურგში ევროპარლამენტის პლენარულ დებატებზე სიტყვით გამოსვლისას ევროკავშირის უმაღლესმა წარმომადგენელმა საგარეო საქმეში და უსაფრთხოების პოლიტიკაში კაია კალასმა შავი ზღვაში რუსული ესკალაციის საპასუხოდ ევროკავშირის სამი ძირითადი მიმართულება წარადგინა: უკრაინის სოფლის მეურნეობის ექსპორტის შენარჩუნება, საზღვაო უსაფრთხოების გაძლიერება და რუსეთზე საერთაშორისო დიპლომატიური ზეწოლის გაზრდა. მან აღნიშნა, რომ ივლისის შუა რიცხვებიდან რუსეთის თავდასხმების გაძლიერების გამო უკრაინა დღეში დაახლოებით 60 მილიონ ევროს კარგავს ექსპორტიდან შემოსავლებში, ხოლო რუსეთი მოლდოვასთან, რუმინეთთან და პოლონეთთან სასაზღვრო გამშვებ პუნქტებს ბრძოლს, რაც ალტერნატიულ ექსპორტის მარშრუტებს საფრთხეში აყენებს. კალასმა ასევე განაცხადა, რომ უკრაინამ შავი ზღვის შესახებ შეთანხმება შესთავაზა, რომელიც რუსეთმა უარყო, და ბოლო დროს ევროკავშირის ქვეყნების საჰაერო სივრცეში რუსული დრონების შეჭრა და რუმინეთის სანაპიროსთან სამოქალაქო ტანკერებზე თავდასხმები „სახიფათო და მიუღებელი ესკალაცია“ უწოდა. მისი თქმით, „მზის სხივების გზების" ინიციატივის ფარგლებში მარცვლეულის ექსპორტი ივლისიდან თითქმის 2 მილიონი ტონით გაიზარდა. ევროკავშირი ასევე აძლიერებს საზღვაო უსაფრთხოებას MARSUR ქსელის მეშვეობით, რუმინეთსა და ბულგარეთთან ერთად შავი ზღვის უსაფრთხოების ცენტრს ქმნის, Eastern Flank Watch-ის ინიციატივის ფარგლებში ბალტიიდან შავ ზღვამდე სადარაჯოს და თავდაცვის გაძლიერებას ნატოსთან კოორდინაციაში უჭერს მხარს და ევროპის თავდაცვის სააგენტოს მეშვეობით ახალი თაობის საზღვაო ნაღმსაწინააღმდეგო საშუალებებსა და უპილოტო საზღვაო სისტემებზე თანამშრომლობს. 23 სექტემბერს ნიუ-იორკში 51 სახელმწიფომ და ევროკავშირმა ერთობლივი განცხადება გააკეთეს, რომელშიც რუსეთის აგრესია გაკონდემნეს და შავ ზღვაში საზღვაო გადაადგილების თავისუფლება მოითხოვეს. ევროკავშირი ამ მიზნით თურქეთთან, ინდოეთთან, აფრიკის ქვეყნებთან და გლობალური სამხრეთის სხვა სახელმწიფოებთან მუშაობს. რუმინეთმა ნატოს შავი ზღვის სახელმწიფოებისთვის როტაციის პრინციპით მართული ერთობლივი სამხედრო სარდლობის შექმნა შესთავაზა, ბულგარეთმა კი საბრძოლო ავიაციის, რაკეტული სისტემებისა და დრონების საწინააღმდეგო სისტემების გამოყოფა მოითხოვა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია ხაზს უსვამს რუსეთის მიერ უკრაინის ექსპორტის მარშრუტებზე, სასაზღვრო გამშვებ პუნქტებსა და საზღვაო გემებზე თავდასხმებს, ასევე ექსპორტიდან შემოსავლების დაკარგვის მასშტაბს. განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა უკრაინის მიერ შავი ზღვის შეთანხმების ინიციატივას, რომელიც რუსეთმა უარყო, რაც უკრაინას საერთაშორისო მხარდაჭერის მაძიებლად ასახავს. გარდა ამისა, მნიშვნელოვანი ყურადღება ეთმობა „მზის სხივების გზებს", საზღვაო დაკვირვებას, რეგიონულ უსაფრთხოებას და სამხედრო დახმარების ინიციატივებს.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
საერთაშორისო ჩარჩო ფოკუსირებულია საზღვაო გადაადგილების თავისუფლებაზე, სამოქალაქო გემსატვირთო გადაზიდვების დაცვაზე და ნატოსა და ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოების უსაფრთხოებაზე შავ ზღვაში. გაშუქება ხაზს უსვამს კოორდინირებულ სადარაჯოს, ერთობლივ სამხედრო შესაძლებლობების შეძენას, ნატოსთან თანამშრომლობას და დიპლომატიურ ჩართვას პარტნიორებთან, მათ შორის თურქეთთან, ინდოეთთან და გლობალური სამხრეთის ქვეყნებთან. რუმინეთის სანაპიროსთან გემებზე ბოლო დროს მომხდარი თავდასხმები და დრონების შემთხვევები მიუღებელ ესკალაციად არის წარმოჩენილი.
კონტექსტი
უკრაინა-ევროკავშირის „მზის სხივების გზების" ინიციატივა უკრაინული ექსპორტისთვის ალტერნატიულ მარშრუტებს უზრუნველყოფს. ევროკავშირის წევრმა სახელმწიფოებმა MARSUR ქსელის მეშვეობით საზღვაო დაკვირვების ინფორმაციის გაცვლის შესაძლებლობა მიიღეს. რუმინეთი და ბულგარეთი ევროკავშირის მხარდაჭერით შავი ზღვის საზღვაო უსაფრთხოების ცენტრს აყალიბებენ. Eastern Flank Watch-ის ინიციატივა ბალტიიდან შავ ზღვამდე სადარაჯოს და თავდაცვის გაძლიერებას ნატოსთან კოორდინაციაში მოიაზრებს. 23 სექტემბერს ნიუ-იორკში 51 სახელმწიფომ და ევროკავშირმა ერთობლივი განცხადება გააკეთეს, რომელშიც რუსეთის აგრესია გაკონდემნეს და შავ ზღვაში საზღვაო გადაადგილების თავისუფლება მოითხოვეს. ევროკავშირი ამ მიზნით თურქეთთან, ინდოეთთან, აფრიკის ქვეყნებთან და გლობალური სამხრეთის სხვა სახელმწიფოებთან მუშაობს. რუმინულმა F-16 გამანადგურებლებმა, ვარაუდით, ორი დრონი ჩამოაგდეს, რომლებიც შავ ზღვაზე რუმინეთის საჰაერო სივრცეში უკანონოდ შევიდნენ. რუმინეთის ინიციატივით სამშაბათს ჩრდილოატლანტიკური საბჭოს სპეციალური სხდომა დაინიშნა, რომელიც შავი ზღვის თავდაცვასა და შეკავებას მიეძღვნა.