Ուկրաինան ԵՄ-ին է ներկայացրել սառեցված ռուսական ակտիվների օգտագործման մեխանիզմի առաջարկ
Ուկրաինայի ԱԳՆ խոսնակ Գեորգիյ Տիխին հայտարարել է, որ Ուկրաինայի կառավարությունը ԵՄ-ին է փոխանցել սառեցված ռուսական ակտիվների օգտագործման համար հավաքական պատասխանատվության մեխանիզմի ստեղծման առաջարկ՝ ռազմական դեֆիցիտը ծածկելու նպատակով։ Առաջարկը նախատեսում է ոչ թե միջոցների ուղղակի փոխանցում, այլև եվրոպական մակարդակի մեխանիզմի ստեղծում, որի շրջանակներում որոշումները կկայացվեն ԵՄ կառավարությունների հավաքական պատասխանատվությամբ։ Կիևը հույս է հայտնում, որ հարցը կհաջողվի լուծել առաջիկա շաբաթներին, սակայն Բելգիան, որտեղ գտնվում է ՌԿԲ սառեցված միջոցների հիմնական մասը, շարունակում է վարանել։
მთავარი მომენტები
- Ուկրաինայի ֆինանսների նախարարությունը ԵՄ-ին է ներկայացրել սառեցված ռուսական ակտիվների օգտագործման մեխանիզմի առաջարկ։
- Առաջարկը նախատեսում է եվրոպական մակարդակի մեխանիզմ՝ ոչ թե միջոցների ուղղակի փոխանցում Ուկրաինային։
- Որոշումների կայացումը պետք է լինի հավաքական՝ ԵՄ կառավարությունների բաշխված պատասխանատվությամբ։
- Ուկրաինայի բյուջետի դեֆիցիտն աճում է ռուսական հրթիռակոծության ուժեղացման պատճառով։
- Բելգիան, որտեղ գտնվում է ՌԿԲ սառեցված միջոցների հիմնական մասը, շարունակում է վարանել և նախկինում զգուշացրել Կիևին։
- Մի շարք եվրոպական երկրներ Եվրոպական հանձնաժողովին են դիմել՝ սառեցված ակտիվների քննարկումը վերսկսելու առաջարկով։
- ԵՄ գլխավոր դիվանագետ Կայա Կալլասը հայտարարել է, որ քննարկումը կշարունակվի։
რატომ არის მნიშვნელოვანი
გაყინული რუსული აქტივები ცენტრალური ელემენტია უკრაინის ომისფერი ბიუჯეტის დეფიციტის გარეშე ეროვნული ვალის ზრდის დასაფარად. ტრადიციულად, ბელგია იყო მთავარი დაბრკოლება, რადგან იქ მდებარეობს რუსეთის ცენტრალური ბანკის გაყინული სახსრების უმეტესი ნაწილი. კიევის ახალი წინადადება ერთგვაროვანი პასუხისმგებლობის მექანიზმის შექმნის შესახებ პირდაპირ მიზნად ისახავს ბელგიის შეშფოთების მოგვარებას. ერთდროულად, ევროკავშირის რამდენიმე ქვეყანამ ევროკომისიას სთხოვა დებატების განახლება, რაც მიუთითებს ევროპული განწყობის ცვლაზე.
რა მოხდა
უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერმა გეორგი ტიხიმ 2026 წლის 8 სექტემბერს ბრიფინგზე განაცხადა, რომ უკრაინის ფინანსთა სამინისტრომ ევროკავშირს უკვე გადასცა წინადადება გაყინული რუსული აქტივების გამოყენების მექანიზმის შექმნის შესახებ. წინადადება ითვალისწინებს არა მონაცემთა პირდაპირ გადაცემას, არამედ ევროპული დონის მექანიზმის შექმნას, რომელსაც გაყინული სახსრები ჩაებარება. მიღებული გადაწყვეტილებები უკრაინის თავდაცვის, მდგრადობისა და აღდგენის საჭიროებებისთვის გამოყენების შესახებ მიიღება კოლექტიურად, ევროკავშირის მთავრობების განაწილებული პასუხისმგებლობით. კიევი თვლის, რომ ეს მიდგომა შეიძლება მოგვარებდეს ბელგიის შეშფოთებას და იმედოვნებს, რომ საკითხი მომდევნო კვირებში მოხსნის ჩიხიდან. უკრაინის ბიუჯეტის დეფიციტი იზრდება რუსული დაბომბვების გაძლიერების ფონზე, რის გამოც ქვეყანას სახსრები ახლავე სჭირდება. ევროკავშირის რამდენიმე ქვეყანამ ევროკომისიას მიმართა დებატების განახლების თხოვნით, ხოლო ევროკავშირის მთავარმა დიპლომატმა კაია კალასმა დაადასტურა, რომ დისკუსია გრძელდება.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია, კერძოდ ევროპეისკა პრავდა და უკრაინსკა პრავდა, პირდაპირ გადმოსცემს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ბრიფინგს და წინადადებას „შემოქმედებით იდეად" წარმოადგენს, რომელსაც შეუძლია საკითხი მომდევნო კვირებში ჩიხიდან გამოიყვანოს. რეპორტიორები ხაზს უსვამენ რუსეთის, როგორც აგრესორი სახელმწიფოს, როლს და მიუთითებენ, რომ დეფიციტი გამოწვეულია რუსული დაბომბვების გაძლიერებით, რაც ამართლებს აგრესორი სახელმწიფოს გაყინული სახსრების გამოყენებას.
სად განსხვავდება გაშუქება
ბელგიის მთავრობა გამოხატავს შეშფოთებას გაყინული რუსული აქტივების გამოყენების შესახებ და ადრეც გაუფრთხილებია კიევს ამ თემაზე დაბრუნებისგან, ხოლო უკრაინა თვლის, რომ მისი ახალი კოლექტიური პასუხისმგებლობის მექანიზმი ბელგიის შეშფოთებას მოაგვარებს და იმედოვნებს გადაწყვეტილების მიღებას მომდევნო კვირებში.
კონტექსტი
ბელგიის საგარეო საქმეთა მინისტრი მაქსიმ პრევო კიევში ვიზიტით იმყოფებოდა, სადაც უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ გაყინული აქტივების საკითხი დააყენა. ევროკავშირის მთავარმა დიპლომატმა კაია კალასმა განაცხადა, რომ დისკუსია გაყინულ რუსულ აქტივებზე გრძელდება. რუსეთის ცენტრალური ბანკის გაყინული სახსრების უმეტესი ნაწილი ბელგიაშია განთავსებული.