უკრაინის მთავრობამ Sense Bank-ისა და უკრგაზბანკის გაყიდვის კომისია შექმნა

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ორი სახელმწიფო ბანკის პრივატიზება უკრაინის საბანკო სექტორისა და სახელმწიფო აქტივების მნიშვნელოვანი რესტრუქტურიზაციაა. გაყიდვიდან მიღებული თანხების თავდაცვის ძალებისთვის გამოყოფა პრივატიზაციას ომის დროს დაფინანსებას აკავშირებს. საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებისა და ევროკავშირის მონაწილეობის შესაძლებლობა პროცესში უცხოურ ჩართვაზე მიუთითებს. გადაწყვეტილება Sense Bank-თან დაკავშირებული მაღალი პროფილის NABU-ს ანტიკორუფციული ოპერაციის ("Forest Gump") ფონზე მიიღება, რაც ბანკის ირგვლის პოლიტიკურ მგრძნობიარობას აძლიერებს.

რა მოხდა

უკრაინის კაბინეტმა მინისტრთა შექმნა კომისია, რომელიც სახელმწიფო წილებს Sense Bank-სა და უკრგაზბანკში გაასაღებს. პრემიერ-მინისტრ სერგიი კორეცკიმ ეს სოციალურ ქსელში გამოაცხადა.

კომისია ტენდერების ჩატარების პროცედურას დაადგენს, მონაწილეთა დაშვებაზე გადაწყვეტილებას მიიღებს, მრჩევლის რეკომენდაციების გათვალისწინებით საწყის აუქციონის ფასს შეთანხმდება, გამარჯვებულებს და საბოლოო გასაყიდ ფასს განსაზღვრავს. მისი გადაწყვეტილებები მთავრობის დამტკიცებას მოითხოვს. საფინანსო სამინისტრომ ორივე ბანკისთვის მრჩევლები უკვე შეარჩია.

კომისიის მუშაობაში შესაძლოა საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებისა და ევროკავშირის ინსტიტუტების წარმომადგენლები გაერთვან. კორეცკის თქმით, მიზანი ორივე ბანკში სახელმწიფო წილების გამჭვირვალე და კონკურენტუნარიანი გაყიდვისთვის სათანადო პირობების შექმნაა. გაყიდვიდან მიღებული თანხები უკრაინის თავდაცვის ძალების საჭიროებებზე გადაირჩოფა.

სად განსხვავდება გაშუქება

"Forest Gump" გამოძიებაში ნახსენები Sense Bank-ის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარის სახელი ფაქტების უმეტესობაში ოლექსიი სტუპაკია, ერთ შემთხვევაში კი ოლეგ სტუპაკი. ამ განსხვავებას მხოლოდ ლიга.net LB.ua-ს წყაროში ვხვდებით.

კონტექსტი

უკრგაზბანკი სახელმწიფო კონტროლში 2009 წელს, გლობალური ფინანსური კრიზისის დროს გადავიდა; სახელმწიფო მისი 94,94%-ის მფლობელია. Sense Bank (ყოფილი Alfa-Bank Ukraine) სრულად სახელმწიფო საკუთრება 2023 წლის ივლისში გახდა, როცა მისი ყოფილი რუსი აქციონერები სანქციების სიაში შევიდნენ და საკუთრების უფლება ჩამოერთვათ. 2025 წლის ოქტომბერში კაბინეტმა მინისტრებმა ორივე ბანკში წილების გაყიდვისთვის მზადების დაწყება გადაწყვიტეს. 2025 წლის 14 აგვისტოს ფინანსური სტაბილურობის საბჭომ ბანკების გაყიდვის პოტენციური რისკები შეისწავლა და დაასკვნა, რომ გაყიდვა საბანკო სისტემის სტაბილურობას უარყოფითად არ იმოქმედებდა. 2025 წლის მაისში პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ Sense Bank 2026 წელს პრივატიზებული უნდა იყოს.

2025 წლის აგვისტოში NABU-მ (უკრაინის ანტიკორუფციული ეროვნული ბიურო) "Forest Gump" სპეცოპერაცია განახორციელა. გამოძიების თანახმად, დაახლოებით 150 მილიონი გრივნა Sense Bank-ის მეშვეობით გაიფლობა "Midas"-ის (ასევე ცნობილი როგორც "Mindich"-ის საქმე) ფიგურანტისთვის — ჟურნალისტური წყაროებით ყოფილი ენერგეტიკის მინისტრი ჰერმან ჰალუშჩენკო — გირაოს გადასახადად გადარიცხვის მიზნით. ოპერაციის შემდეგ უკრაინის ეროვნულმა ბანკმა Sense Bank-ში შემოწმებები დაიწყო. გამოძიების ვერსიით, ყოფილმა პრეზიდენტის ოფისის თავმჯდომარის მოადგილემ ირინა მუდრამ Sense Bank-ის მენეჯერებთან — სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე მიკოლა ჰლადიშენკოსთან და სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარესთან — კომუნიკაცია განახორციელა და მათი სქემაში ჩართვა სთხოვა.