ზელენსკი: უკრაინას სასწრაფო საჭიროებებისთვის დაახლოებით 4 მილიარდი დოლარი აკლია
ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ჟურნალისტებთან საუბარში განაცხადა, რომ უკრაინას დაახლოებით 4 მილიარდი დოლარი აკლია სასწრაფო საჭიროებების დასაფინანსებლად. მისი თქმით, ამ თანხის უმეტესი ნაწილის მოძიება ორმხრივი დახმარებისა და ევროკავშირთან შეთანხმებების გზით იგეგმება, ხოლო სამინისტრო დაახლოებით 3 მილიარდის წყაროს იცნობს, თუმცა ეს დეფიციტი ჯერ კიდევ არ არის დაფარული. ეს შეფასება ეწინააღმდეგება ევროკომისიის 2 ოქტომბრის პოზიციას, რომლის მიხედვითაც უკრაინას 2026 წლისთვის ბიუჯეტის დეფიციტი არ აქვს.
მთავარი მომენტები
- ზელენსკის თქმით, უკრაინას დაახლოებით 4 მილიარდი დოლარი აკლია სასწრაფო საჭიროებებისთვის
- დეფიციტის უმეტესი ნაწილის დაფარვა ორმხრივი დახმარებისა და ევროკავშირთან შეთანხმებების გზით იგეგმება
- საფინანსო სამინისტრო დაახლოებით 3 მილიარდის წყაროს იცნობს, მაგრამ ეს ნაწილი ჯერ არ არის დაფარული
- ზელენსკის თქმით, არსებობს „პოლიტიკური ნება" 12 მილიარდი დოლარის სესხის გამოყოფის დასაჩქარებლად მომავალი წლისთვის
- უკრაინა აცხადებს, რომ თავდაცვის ბიუჯეტში 27 მილიარდი დოლარის დეფიციტი აქვს
- ევროკომისიის სპიკერმა პაულა პინიუმ 2 ოქტომბერს განაცხადა, რომ ევროკომისია უკრაინას 2026 წლისთვის ბიუჯეტის დეფიციტს არ უნახულობს
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ზელენსკის განცხადება აზუსტებს უკრაინის მყისვე საბიუჯეტო დეფიციტის მასშტაბს და მიუთითებს, რომ კიევი ძირითადად გარე პარტნიორებზე და ევროკავშირზე არის დამოკიდებული ამ სხვაობის დასაფარავად. ეს ეწინააღმდეგება ევროკომისიის 2 ოქტომბრის შეფასებას, რაც აჩვენებს, რომ უკრაინასა და მის ევროპელ პარტნიორებს შორის 2026 წლის ფისკალური სურათი შეუთანხმებელია. დეფიციტი ასევე კავშირშია უფრო ფართო კონტექსტთან: უკრაინა აცხადებს, რომ თავდაცვის ბიუჯეტში 27 მილიარდი დოლარის სხვაობა აქვს, ხოლო ფინანსთა მინისტრი გარკვეული არასამხედრო გადასახადების შეფერხების შესაძლებლობაზე საუბრობს.
რა მოხდა
ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ჟურნალისტებთან საუბარში, რომელიც „სუსპილნეს" კორესპონდენტმა გადმოსცა, განაცხადა, რომ უკრაინას დაახლოებით 4 მილიარდი დოლარი აკლია სასწრაფო საჭიროებების დასაფარავად. მისი თქმით, ამ თანხის უმეტესი ნაწილის მოძიება ორმხრივი დახმარებისა და ევროკავშირთან შეთანხმებების გზით იგეგმება. მან ასევე აღნიშნა, რომ საფინანსო სამინისტრო იცნობს დაახლოებით 3 მილიარდის მოპოვების გზას, თუმცა ეს ნაწილი ჯერ კიდევ არ არის დაფარული. ზელენსკიმ დაამატა, რომ არსებობს „პოლიტიკური ნება" 12 მილიარდი დოლარის სესხის გამოყოფის დასაჩქარებლად მომავალი წლისთვის, და მას ამჟამინდელი ამოცანა „ტექნიკურად" 12 მილიარდის წინ წამოწევა და 4 მილიარდის პოვნაა, რაც, მისი შეფასებით, წინა პერიოდთან შედარებით გაცილებით მცირე პრობლემაა. უკრაინა ასევე აცხადებს, რომ თავდაცვის ბიუჯეტში 27 მილიარდი დოლარის დეფიციტი აქვს. პრემიერ-მინისტრმა სერჰიი კორეცკიმ დეფიციტი განმარტა ომის ტექნოლოგიურად გაძვირებით, თავდაცვის სამინისტროს მიერ 2026 წლის პირველ ნახევარში მეორე ნახევრის ხარჯზე დაფინანსებით და პარტნიორებთან ვალდებულებების არასრული შესრულებით. ფინანსთა მინისტრმა სერჰიი მარჩენკომ განაცხადა, რომ დეფიციტის გამო ზოგიერთი არასამხედრო გადასახადი შეიძლება დაგვიანდეს.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
ორივე მოწოდებული წყარო უკრაინულია („სუსპილნე ნოვინი" და „ჰრომადსკე") და ისინი ზელენსკის განცხადებებს პირდაპირ გადმოსცემენ. ყურადღება გამახვილებულია 4 მილიარდი დოლარის ციფრზე და დეფიციტის დასაფარად დაგეგმილ არხებზე — ორმხრივი დახმარება და ევროკავშირთან შეთანხმებები. პრემიერ-მინისტრისა და ფინანსთა მინისტრისგან მიღებული ახსნა-განმარტებებიც ცალსახად არის წარმოდგენილი, რაც აჩვენებს, რომ უკრაინული მედია დეფიციტის მიზეზებს ფისკალური და სამხედრო-ლოჯისტიკური პრობლემების ერთობლიობად ასახავს.
სად განსხვავდება გაშუქება
ზელენსკი ამბობს, რომ უკრაინას სასწრაფო საჭიროებებისთვის დაახლოებით 4 მილიარდი დოლარი აკლია, ევროკომისიის სპიკერმა პაულა პინიუმ კი 2 ოქტომბერს, უკრაინელ დიპლომატებთან შეხვედრის საფუძველზე, განაცხადა, რომ ევროკომისია უკრაინას 2026 წლისთვის ბიუჯეტის დეფიციტს ვერ ხედავს. შესაბამისად, კიევისა და ბრიუსელის შეფასებები 2026 წლის ფისკალური სურათის შესახებ ერთმანეთს ეწინააღმდეგება.
კონტექსტი
ზელენსკიმ ადრე Reuters-ს უთქვამს, რომ მიმდინარე ბიუჯეტის დეფიციტი წლის ბოლომდე დაიფარებოდა. ამასთან, მსჯელობა გრძელდება 12 მილიარდი დოლარის სესხის გამოყოფის შესახებ, სადაც გამოთქმული პოლიტიკური ნებაა მისი მომავალი წლისთვის დაჩქარების მიზნით გამოყოფისა.