უკრაინელი ჟურნალისტები ვენაში დააკავეს — ტკაჩი ამბობს, რომ საქმე ყოფილ გენპროკურორ კრავჩენკოსთან არის დაკავშირებული

რატომ არის მნიშვნელოვანი

საქმე რამდენიმე მნიშვნელოვან საკითხს აბრტყილებს. ევროკავშირის ქვეყანაში ორი უკრაინელი ჟურნალისტი დააკავეს შპიონაჟის ბრალდებით, რომელიც საბოლოოდ არ დადასტურდა; ოპერატორი დაშავდა, საავადმყოფოში ხელბორკინებით შეიყვანეს და ოპერაციის დროსაც არ მოუხსნეს. «Українська правда»-ს გამომძიებელი ჟურნალისტიკის განყოფილების ხელმძღვანელი ღიად აცხადებს, რომ დაკავების საფუძველი შეიძლება ინფორმაცია ყოფილ გენპროკურორ კრავჩენკოს გარემოდან ყოფილიყო — ეს გახდის საქმეს არა მხოლოდ პრესის თავისუფლების, არამედ ტრანსსასაზღვრო გავლენის საკითხად, რომელშიც როგორც ავსტრიულ, ისე უკრაინულ მხარეს შეიძლება როლი ჰქონდეს.

რა მოხდა

8 ოქტომბერს ვენაში, ალბათ რედაქციური დავალების შესრულების დროს, დააკავეს «Українська правда»-ს გამომძიებელი ჟურნალისტიკის განყოფილების ხელმძღვანელი მიხაილო ტკაჩი და ოპერატორი იაროსლავ ბონდარენკო. ამავე საქმეში კიდევ ორი უკრაინელი დააკავეს. დაკავებისას შეიარაღებულმა, ნიღბიანმა პირებმა ავტომობილის ფანჯრები ჩამოხერხეს, ჟურნალისტები გზაზე გამოიყვანეს და ერთ-ერთმა ტკაჩს მუხლი ყელზე დაადგა მაშინ, როცა ის ჟურნალისტობას ამტკიცებდა. ბონდარენკოს მინის ნამსხვრევებმა ხელი გაუჩერა და თვალქვეშ ჩაერჭო; საავადმყოფოში ის უკვე საპატიმრო დაწესებულებიდან გადაიყვანეს და ოპერაციის განმავლობაში ხელბორკინები არ მოუხსნეს.

ტკაჩსა და ბონდარენკოს სამი ბრალდება წაუყენეს: შპიონაჟი უკრაინის სამხედრო დაზვერვის სასარგებლოდ, მონაწილეობა დანაშაულებრივ დაჯგუფებაში და ავსტრიისთვის ზიანის მიყენება. 9 ოქტომბერს უკრაინის საგარეო საქმეების სამინისტრომ განაცხადა, რომ ტკაჩი გაათავისუფლეს; მოგვიანებით ბონდარენკოც გათავისუფლდა. ავსტრიის შს სამინისტროს ცნობით, შპიონაჟის ეჭვი საბოლოოდ არ დადასტურდა. 12 ოქტომბერს ვენის პროკურატურამ თქვა, რომ დაკავების საფუძველი გახდა მოწმეთა ჩვენებები, რომლებმაც სამი მამაკაცი ერთი ობიექტის დაკვირვების დროს დაინახეს. «Українська правда» ავსტრიულ სამართალდამცავებთან ერთად ითხოვს საქმის მასალებზე და ბრალდების მოწმეთა ვინაობაზე წვდომას; უკრაინის კონსული ავსტრიულ მხარესთან ოფიციალურად მიმართა დაკავების გარემოებების გარკვევის თხოვნით.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

უკრაინული მედია საქმეს ცენტრობს «Українська правда»-ს თხრობაზე. რედაქცია და თავად ტკაჩი დაკავებას უკანონო და ძალდაუტანებლად მიიჩნევენ: ავსტრიულ მხარეს, სავარაუდოდ, დაკავების დროს უკვე სცოდნია, რომ უკრაინელი ჟურნალისტები ჰყავდა დაკავებული. გარდა ამისა, ტკაჩი საჯაროდ აცხადებს, რომ მისი ვარაუდით, დაკავების საფუძველი შეიძლება ყოფილი გენპროკურორ რუსლან კრავჩენკოს გარემოსთან დაკავშირებული პირების მიერ მიცემული ჩვენებები ყოფილიყო, და არ გამორიცხავს, რომ ამ ისტორიაში ავსტრიულ და უკრაინულ მხარეებს როლი ჰქონდეს. უკრაინის საგარეო საქმეების სამინისტრო, ავსტრიაში უკრაინის კონსული და გამოცემის მთავარი რედაქტორი სევგილ მუსაევა საქმის გარშემო საჯაროდ გამოვიდნენ. «Українська правда» აცხადებს, რომ ადვოკატებთან ერთად მოითხოვს სრულ შემოწმებას, დამნაშავეების დადგენას და ზარალის ანაზღაურებას.

სად განსხვავდება გაშუქება

წყაროები საქმის ბუნებას სხვადასხვანაირად აფასებენ. ავსტრიის ხელისუფლება და ავსტრიული მედია, მათ შორის Der Standard, საქმეს შესაძლო შპიონაჟურ ოპერაციად წარმოაჩენენ და წერენ, რომ დაკავებულები შესაძლოა უკრაინის სამხედრო დაზვერვის თანამშრომლები იყვნენ; ავსტრიის შს მინისტრმა ჰერჰარდ კარნერმა ოფიციალურად განაცხადა, რომ ჟურნალისტები დააკავეს შპიონაჟის საქმესთან კავშირში. უკრაინული მხარე — «Українська правда», ჰრომადსკე, Суспільне Новини, НВ, Бабель და თავად ტკაჩი — კატეგორიულად უარყოფს ამ ინტერპრეტაციას, ამბობს, რომ ჟურნალისტები რედაქციურ დავალებაზე იყვნენ, რომ სლედვატელებმა დაკავების დროსვე იცოდნენ მათი ჟურნალისტური ვინაობა, და რომ ჩვენებები შეიძლება ყოფილ გენპროკურორ კრავჩენკოსთან დაკავშირებულმა პირებმა მისცეს.

კონტექსტი

რუსლან კრავჩენკო, რომელიც ფაქტებში უკრაინის ყოფილი გენპროკურორი და უკრაინიდან გაქცეული პირი ჰყავს წარმოდგენილი, იყო ის პირი, ვისი ძებნაც ტკაჩი და ბონდარენკო ვენაში მიდიოდნენ. დაკავება ვენაში მოხდა, ორივე ჟურნალისტი 9 ოქტომბერს გაათავისუფლეს, საქმეში კიდევ ორი უკრაინელი იყო დაკავებული. საქმეზე საჯაროდ გამოვიდნენ უკრაინის საგარეო საქმეების სამინისტრო, ავსტრიაში უკრაინის კონსული და «Українська правда»-ს მთავარი რედაქტორი.