რუსლან კრავჩენკო განაცხადა: საქართველოში მის დაცვისთვის ძალადან იყო გაგზავნილი ჯგუფი

რატომ არის მნიშვნელოვანი

კრავჩენკოს მტკიცებები უფრო ფართო საკითხებს ეხება: მოსახლეობაში იგეგმებოდა ძალადან მოქმედებები Nabu-სა და Sაპ-ის ხელმძღვანელობაში, საქართველოს პრეზიდენტის ოფისში და სამხედრო დაზღვრამწიფველობის წევრებში. მისი ცოდვა საერთოდ არ იყო დამოუკიდებელი, ხოლო დასადავები ორგანები პრეზიდენტის ოფისის და ანტიკორუფციული ორგანების მონაწილეობას უკვე უარყოფდა. ამსრომ, საქართველოში დაიდგა შორი უთხოვლის გამოძიება — ოთხი უკრაინან მოქალაქის საქმიანობასთან დაკავშირებული საეჭვო ეპიზოდი რამდენიმე თვე გამოძიებს, მათ შორის ორი „უკრაინული ჭარბი“-ს წარმომადგენლები — და კრავჩენკოს გარეშე ყოფფლობის მიზეზები კვლევას განიცდა.

რა მოხდა

რუსლან კრავჩენკო 28 ოქტომბერს Telegram-ში გამოაქვეყნა განაცხადა, რომ სე�პტემბერში, მისი უცოდნელობის შესახებ, ავსტრიაში მის მიმდევრობაში გაიგზავნა ადამიანების ჯგუფი, რომელიც მის დაცვისთვის უნდა ეწვრო დაუკავებლი ძალადან მოქმედებები. კრავჩენკომ დაართო რომ ჯგუფის გაგზავნა მოისურნა Nabu-სა და Sაპ-ის ხელმძღვანელებმა, ხოლო ბრძანებები მოდიოდა პრეზიდენტის ოფისიდან. მან ასევე დაადასტურა, რომ მისი ვერსიით ავსტრიაში დაიკავეს ორი GUR-ის სამეთხიდრობის სამსახური, „არტან“-ის ქვედანახელის წევრები, რომელთაგან ერთი წინ ნაბუს ზედამხედველობის განყოფილობაში მუშაობდა; ასევე გადამოწმების დროს ავსტრიაში იყო მისი უფლობის ხელმძღვანელი ვიქტორ ტორკოტიუკი. განაცხადაში ის მტკიცებულებები არ მოუყენია, ასევე არ დაარკვევა, რომ ვინ ზუსტად გასცა ბრძანება.

Nabu-მ და Sაპ-მ შესაძლოებლობა კრავჩენკოს მტკიცებები უკვე უარყოფის სახით გამოაცხადეს და მისი განაცხადის ინტერპრეტაციად მიიჩნევდენ, რომ ყოფილი გენერალური პროკურორი საცხოვრების ქვეყანაში დაცვის მიღებას ცდილდა. მათ ასევე თქვეს, რომ კრავჩენკო სწრაფად დატოვა უკრაინას „კარფაგენ“-ის ოპერაციის შესრულების შემდეგ.

საქართველოში ოთხი უკრაინან მოქალაქის საქმიანობასთან დაკავშირებული საეჭვო ეპიზოდი მიმდინარეობს. ორი გამოძიების დასაწყის შესახებ საბაზო უთხოვლის გამოძიება დაიწყო 6 ოქტომბერს, ხოლო 8 ოქტომბერს ვიდენში დააკავეს „უკრაინული ჭარბი“-ს ჟურნალისტი მიხაილო თქაჩი და ოპერატორი იაროსლავ ბონდარენკო, რომლებიც რედაქციულ საძიებო მისიართულ მიერ კრავჩენკოს მოძებნას ცდილობდნენ. მათი ტелეფони შესცეს შესწერის ნაცვლედ წაიკითხა, მათი მიერ შეჩენება გაგრძელდა ნახევარსაათზე მეტ რამდენიმე საათს, ხოლო ბონდარენკოს წინააღმდეგ ძალა გამოიყენეს და ჟურნალისტი მიიღო ჭანცხები. ვიდენის სადამჱღდობელომ მოსახალავი ხასიათება დაკავების მიზეზად მომხილველთა ჩვენებები დაასახელა, თუმცა არაახსნა, როგორ უშვიდებოდა მათი სიზუსტე; თქაჩის პროფესია, როგორც ამოსტრიის პროკურატურა აღმოჩენია, არ იყო არესტრის მიზეზი. მეორე დღეს ორივე გათავისუფლეს, ხოლო მათი კავშირი წინა დაკავებულთან პროკურატურამ უარყოფის გამოცხადებით დაადასტურა.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

უკრაინული მედიის ყურავნობა ფოკუსირებულია კრავჩენკოს სოციალური ქსელების განაცხადებზე, მისი უცოდნელობაში ყოფფლობის მიზეზებზე, ინსტიტუციური რეაქციაზე და „კარფაგენ“-ის კონტექსტზე. გამოძიებას მნიშვნელოვნი ადგილი უჭირს Nabu-ს, Sაპ-ის, პრეზიდენტის ოფისისა და სამეთხიდრო დაზღვრამწიფველობის წევრების განცხადებებს, მათ დასადავებს გაუქმებელობისა და ავსტრიაში განმავლობ გამოძიების სტატუსზე. ერთდროულად, ტექსტები მოжно наводять на думку про недоказанность утверждений Кравченко: обвинения НАБУ, САП и Офиса президента не сопровождались доказательствами, а сами эти ведомства заявили об отсутствии своей причастности.

სად განსხვავდება გაშუქება

კრავჩენკოს მტკიცებებს უკვე გამოცხადეს Nabu-მ და Sაპ-მ, რომლებიც თავს კრავჩენკოს განაცხადის გამო უცხოვრებაში დაცვის მოპოვენის მცდელობად. მეორე ключове противоречие связано с личностью двух задержанных в Австрии украинцев: Кравченко назвал их действующими военными разведчиками, однако австрийские правоохранители не уточнили, кем были задержанные, и не предоставили доказательств его утверждениям об их принадлежности к ГУР и НАБУ. Австрийская прокуратура при этом освободила Ткача и Бондаренка и признала, что они не имеют отношения к ранее задержанным украинцам.

კონტექსტი

Кравченко выехал из Украины в ночь на 14 сентября по собственному приказу, предусматривавшему пятидневную поездку в Париж для участия в слушаниях под эгидой ПАРЄ по украинским детям, хотя в списке участников дискуссии его не было. Отрядование завершилось 18 сентября, но 21 сентября он не вернулся на работу и не объяснил, почему остался за границей. Его официальный пятидневный рейс был связан с парижскими слушаниями, однако в списке участников дискуссии ПАРЄ по украинским детям его не было. 15 сентября Верховная Рада поддержала его отставку 317 голосами, и в тот же день президент Володимир Зеленский подписал указ о его увольнении с должности генерального прокурора; при этом Кравченко оставался прокурором Офиса генерального прокурора. 17 сентября исполняющим обязанности генерального прокурора стал Антон Ковальский.

До этого, 4 сентября, НАБУ и САП объявили об операции «Карфаген», касавшейся предполагаемой преступной организации, прикрывавшей мошеннические кол-центры. Основным подозреваемым следствие считает заместителя главы одного из департаментов Офиса генерального прокурора Сергея Кропиву; НАБУ сообщало о выявлении пяти вероятных участников организации. Суд взял Кропиву под стражу с возможностью внесения залога в 120 млн грн. 9 октября Офис генерального прокурора сообщил, что расследует обстоятельства выезда Кравченко за границу и действия чиновников в рамках операции «Карфаген». По состоянию на публикацию возвращение Кравченко в Украину в приведенных материалах не подтверждалось.