შვიდმა ამერიკელმა სენატორმა ტრამპს რუსული დიზელის იმპორტის ნებართვის გაუქმებისკენ მოუწოდა
რესპუბლიკელი და დემოკრატი სენატორებისგან შემდგარმა შვიდმა წევრმა ერთობლივი განცხადება გამოაქვეყნა, რომელშიც პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს რუსული დიზელის საწვავის იმპორტის დაშვების შესახებ გადაწყვეტილების გაუქმებისკენ მოუწოდეს. მათი თქმით, ეს ნაბიჯი ეწინააღმდეგება 2022 წელს მიღებულ კანონს, რომელმაც რუსული ენერგორესურსების იმპორტი აკრძალა, და მიღებულ იქნა კონგრესთან კონსულტაციის გარეშე.
მთავარი მომენტები
- შვიდმა ამერიკელმა სენატორმა — ჯინ შაანმა, სიუზან კოლინზმა, რიჩარდ ბლუმენტალმა, ლიზა მერკოვსკიმ, რონ უაიდენმა, ტომ ტილისმა და ჯონ კერტისმა — კვირას ერთობლივი განცხადება გამოაქვეყნა.
- სენატორები ამტკიცებენ, რომ ტრამპის გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება 2022 წლის კანონს, რომელმაც რუსული ენერგორესურსების იმპორტი აკრძალა.
- სენატორების თქმით, ადმინისტრაციამ კონგრესთან კონსულტაცია არ გამართა და კანონით მოთხოვნილი დასაბუთება არ წარმოადგინა.
- 9 ოქტომბერს ტრამპმა განაცხადა, რომ ვლადიმერ პუტინთან საუბრის შემდეგ რუსული დიზელის ამერიკულ და მსოფლიო ბაზრებზე მიწოდებაზე შეთანხმებას მიაღწია.
- აშშ-ის ფინანსთა სამინისტრომ გასცა დროებითი ზოგადი ლიცენზია, რომელიც რუსული წარმოშობის დიზელის ტრანზაქციებს 2027 წლის 7 აპრილამდე ანუხრევს.
- შეთანხმება დაახლოებით 5 მილიონ ტონა დიზელის საწვავს ეხება.
- ზელენსკიმ შეთანხმება „� очевидной слабостью, играющей на руку России“ უწოდა და განაცხადა, რომ უკრაინული მოლაპარენათა გუნდი მაიამიში „უბრალოდ ფარად“ იქნა გამოყენებული.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ორპარტიული სენატორების ჯგუფი საჯაროდ ასახელებს პრეზიდენტის ენერგეტიკულ გადაწყვეტილებას როგორც 2022 წლის კანონის დარღვევას და ამატებს ინსტიტუციურ დაძაბულობას შესრულებით და საკანონმდებლო ხელისუფლებას შორის. ფინანსთა სამინისტროს გასულ დროებით ლიცენზიამ, რომელიც 2027 წლის 7 აპრილამდე მოქმედებს, ფაქტობრივად გახსნა რუსული დიზელის ფართო იმპორტის გზა, რაც ამ საკითხს სანქციების პოლიტიკის, უკრაინასთან და რუსეთთან მიმდინარე მოლაპარენათა ფონზე გადამწყვეტ საკითჰად აქცევს.
რა მოხდა
9 ოქტომბერს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინთან სატელეფონო საუბრის შემდეგ რუსული დიზელის საწვავის ამერიკულ და მსოფლიო ბაზრებზე მიწოდებაზე შეთანხმებას მიაღწია. შეთანხმება, რომელიც, ვარაუდით, დაახლოებით 5 მილიონ ტონა დიზელს ეხება, აშშ-ის ფინანსთა სამინისტროს საგარეო აქტივების კონტროლის ოფისის (OFAC) დროებით ზოგად ლიცენზიას დაეფუძნა, რომელიც 2027 წლის 7 აპრილამდე რუსული დიზელის გაყიდვის, მიწოდების, გადმოტვირთვისა და იმპორტის ოპერაციებს ანუხრევს. 12 ოქტომბრს, კვირას, შვიდმა ამერიკელმა სენატორმა — დემოკრატებმა ჯინ შაანმა (ნიუ-ჰემფშირი), რიჩარდ ბლუმენტალმა (კონექტიკუტი) და რონ უაიდენმა (ორეგონი), ასევე რესპუბლიკელებმა სიუზან კოლინზმა (მეინი), ლიზა მერკოვსკიმ (ალასკა), ტომ ტილისმა (ჩრდილოეთ კაროლინა) და ჯონ კერტისმა (იუტა) — ერთობლივი განცხადება გამოაქვეყნა, რომელშიც ტრამპს გადაწყვეტილების გაუქმებისკენ მოუწოდეს. სენატორებმა აღნიშნეს, რომ 2022 წელს კონგრესმა რუსული ენერგორესურსების იმპორტი აკრძალა, რათა ამერიკული დოლარი არ მოხმარებოდა პუტინის ომის დასაფინანსებლად, და რომ ადმინისტრაციამ ეს გადაწყვეტილება კონგრესთან კონსულტაციის გარეშე მიიღო, კანონით მოთხოვნილი დასაბუთების წარმოუდგენლად. განცხადება ამერიკის სენატის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის პრეს-სამსახურმა გამოაქვეყნა.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები უკრაინის მიერ რუსულ ნავთობბაზებზე დარტყმების მნიშვნელობას სხვადასხვანაირად აფასებენ. უკრაინული მედია მათ რუსეთის მიერ უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე თავდასხმებზე პასუხად წარმოადგენს, ხოლო ამერიკული მედია (Axios-ზე დაყრდნობით) ამავე დარტყმებს ტრამპის რუსეთთან დიზელზე შეთანხმების მოტივად მიიჩნევს. უკრაინული წყაროები ასევე აცხადებენ, რომ აშშ-მა მაიამიში მიმდინარე მოლაპარენათა ფარი რუსეთთან დიზელზე შეთანხმების გასაფორმებლად გამოიყენა, რაც ეწინააღმდეგება ამერიკულ ჩარჩოს, რომელშიც ეს ნაბიჯი „ენერგეტიკული ზავის“ ნაწილად არის წარმოდგენილი.
კონტექსტი
2022 წელს აშშ-ის კონგრესმა რუსული ენერგორესურსების იმპორტი აკრძალა, პირობით, რომ აკრძალვა მოქმედებს, სანამ რუსეთი აგრძელებს აგრესიას უკრაინის წინააღმდეგ და საფრთხეს უქმნის ნატოს მოკავშირეებს. 9 ოქტომბერს ტრამპმა პუტინთან საუბრის შემდეგ რუსული დიზელის მიწოდებაზე შეთანხმების შესახებ განაცხადა. 10 ოქტომბერს მაიამიში აშშ-ის, უკრაინის, ევროპის ქვეყნებისა და ნატოს წარმომადგენლებს შორის მოლაპარენათა დასრულება ადრე დაიგეგმა; იმავე დღეს ტრამპმა განაცხადა, რომ უკრაინას „ახალი ლიდერი“ სჭირდება. 11 ოქტომბერს ტრამპმა „ენერგეტიკული ზავი“ გამოაცხადა, რომელიც, ზელენსკის თქმით, მისთვის სიახლე იყო; იმავე საღამოს, უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრ ანდრიი სიბიჰას ცნობით, რუსეთმა ხარკოვის TEC-5-ს დაარტყა. ევროკავშირმა განაცხადა, რომ რუსეთზე ზეწოლის შესუსტების დრო არ არის. ISW-მ დიზელზე შეთანხმება „უნილატერალურ კონცესიად კრემლისთვის“ შეაფასა. 11 ოქტომბერს რესპუბლიკელმა კონგრესმენმა ბრაიან ფიტცპატრიკმა ორპარტიული კანონპროექტის, „რონალდ რეიგანის სიმტკიცით მშვიდობის აქტის“, შეტანა დააანონსა, რომელიც რუსული ნავთობის შესყიდვებს დაბლოკავს.