რუსეთი კიევიდან დიპლომატების წასვლას ითხოვს — ევროკავშირი და ჩეხეთი უარს აცხადებენ
რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ 3 ოქტომბერს უკრაინაში "მასშტაბური საპასუხო დარტყმების" გაგრძელება გამოაცხადა და უცხოელ მოქალაქეებსა და დიპლომატიურ პერსონალს კიევის დატოვებისკენ მოუწოდა, "სიცოცხლისთვის საშიშროების" მოტივით. ევროკომისიის პრესსპიკერმა კრისტიან ვიგანდმა განაცხადა, რომ ევროკავშირის დელეგაცია კიევში ცვლილებების გარეშე განაგრძობს მუშაობას და რუსეთის მუქარა არ შეამცირებს უკრაინის მხარდაჭერას. ჩეხეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომაც განაცხადა, რომ მისი დიპლომატიური მისია კიევში რჩება. უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ უარყო ელჩების გადაყვანის შესახებ ჭორები.
მთავარი მომენტები
- 3 ოქტომბერს რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ რუსეთი უკრაინაში, მათ შორის კიევში, "მასშტაბურ საპასუხო დარტყმებს" განაგრძობს.
- მოსკოვმა უცხოელ მოქალაქეებს და დიპლომატიურ პერსონალს კიევის დატოვებისკენ და უკრაინაში მგზავრობისგან თავის შეკავებისკენ მოუწოდა, "სიცოცხლისთვის საშიშროების" მოტივით.
- ევროკომისიის პრესსპიკერმა კრისტიან ვიგანდმა თქვა, რომ ევროკავშირი არ შეამცირებს უკრაინის მხარდაჭერას და რუსეთის მუქარა იმაზე მეტყველებს, რომ "კრემლი კარგავს ომს და კარგავს თავდაჯერებულობას".
- ჩეხეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსპიკერმა ადამ ჩორგომ განაცხადა, რომ ჩეხეთი არ გაიწვევს თავის დიპლომატიურ მისიას კიევიდან.
- უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსპიკერმა ჰეორჰიი ტიხიმ უარყო ელჩების გადაყვანის შესახებ ჭორები, რადგან სამინისტროს არ მიუღია შესაბამისი მოთხოვნები ან შეტყობინებები.
- ვიგანდის თქმით, ევროკავშირი ამზადებს რუსეთის წინააღმდეგ ისტორიაში ყველაზე დიდ სანქციების პაკეტს; ამ კვირაში უკვე დაწესდა ახალი შეზღუდვები უკრაინელი ბავშვების დეპორტაციის გამო.
- უკრაინის მხარდაჭერის სესხის ფარგლებში 2026 წლისთვის დამტკიცდა 28,3 მილიარდი ევროს ოდენობის თავდაცვის შესყიდვების გეგმა, ხოლო ევროპის სამშვიდობო ფონდის მეშვეობით უკრაინისთვის სამხედრო დახმარებისთვის დამატებით 6,6 მილიარდი ევრო გამოიყო.
- 2 ოქტომბერს კიევში მდებარე ხიდი დაზარალდა; მერმა ვიტალი კლიჩკომ განაცხადა, რომ დაზიანდა საგზაო საფარი და ტროლეიბუსის კაბელები, მოძრაობა შეჩერდა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს გაფრთხილება პირდაპირი, საჯარო მუქარაა უცხოეთის დიპლომატიური პერსონალის მიმართ დედაქალაქში, რაც ზრდის საელჩოებზე თავდასხმების რისკს. დასავლური საელჩოები კიევში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის მიუხედავად ღია რჩებოდა, ამიტომ მათი გადაყვანის ნებისმიერი განხილვა მნიშვნელოვანი სიმბოლური და ოპერატიული ცვლილაა. ევროკავშირის და ჩეხეთის საჯარო უარი და მისიების დარჩენის დადასტურება მიუთითებს უკრაინაში დასავლური დიპლომატიური ყოფნის გაგრძელებაზე. თანმხლები სანქციების და სამხედრო დახმარების განცხადებები (28,3 მილიარდი ევრო თავდაცვის შესყიდვებზე და 6,6 მილიარდი ევრო სამხედრო დახმარებაზე) აჩვენებს, რომ ევროკავშირი ერთდროულად აძლიერებს ზეწოლას რუსეთზე და არ ემორჩილება მუქარას.
რა მოხდა
3 ოქტომბერს რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ რუსეთი უკრაინაში, მათ შორის კიევში, "მასშტაბურ საპასუხო დარტყმებს" განაგრძოფს და უცხოელ მოქალაქეებს და დიპლომატიურ პერსონალს კიევის დატოვებისკენ და უკრაინაში მგზავრობისგან თავის შეკავებისკენ მოუწოდა, "სიცოცხლისთვის საშიშროების" მოტივით. სამინისტრომ განაცხადა, რომ გაფრთხილების უგულებელყოფის შემთხვევაში პასუხისმგებლობა მთლიანად მათ დაეკისრებათ. ევროკომისიის პრესსპიკერმა კრისტიან ვიგანდმა იმავე დღეს განაცხადა, რომ ევროკავშირი არ შეამცირებს უკრაინის მხარდაჭერას რუსეთის მუქარის საპასუხოდ და რომ ევროკავშირის დელეგაცია კიევში ცვლილებების გარეშე მუშაობას განაგრძობს. მისი თქმით, ეს მუქარა იმაზე მეტყველებს, რომ "კრემლი კარგავს ომს და კარგავს თავდაჯერებულობას". ჩეხეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსპიკერმა ადამ ჩორგომ განაცხადა, რომ ჩეხეთი არ გაიწვევს თავის დიპლომატიურ მისიას კიევიდან და რომ ჩეხეთის ელჩმა კიევის პარკში ჩვეული დილის სირბილი გამართა. უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსპიკერმა ჰეორჰიი ტიხიმ უარყო ელჩების გადაყვანის შესახებ ჭორები. ვიგანდმა ასევე განაცხადა, რომ ევროკავშირი ამზადებს რუსეთის წინააღმდეგ ისტორიაში ყველაზე დიდ სანქციების პაკეტს, ამ კვირაში უკვე დაწესდა ახალი შეზღუდვები უკრაინელი ბავშვების დეპორტაციის გამო, ხოლო 2026 წლისთვის უკრაინის მხარდაჭერის სესხის ფარგლებში დამტკიცდა 28,3 მილიარდი ევროს თავდაცვის შესყიდვების გეგმა, დამატებით 6,6 მილიარდი ევრო ევროპის სამშვიდობო ფონდის მეშვეობით. რუსეთის გაფრთხილებას წინ უსწრებდა 2 ოქტომბრის დარტყმა კიევში მდებარე ხიდზე, რამაც საგზაო საფარი და ტროლეიბუსის კაბელები დააზარალა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მუქარას მოქალაქეებისა და დიპლომატების მიმართ განმეორებული დაშინების ტაქტიკად წარმოაჩენს და მკაფიოდ ხაზს უსვამს ევროკავშირის, ჩეხეთის და უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტროს საჯარო პოზიციებს, რომლებიც მისიების კიევში დარჩენას ადასტურებს. გაშუქება ფოკუსირებულია ვიგანდის, ტიხის, ევროკავშირის ელჩ კატარინა მატერნოვას და ჩეხეთის პრესსპიკერის განცხადებებზე და ხში-რად იმეორებს ფრაზას, რომ "კრემლი კარგავს ომს და კარგავს თავდაჯერებულობას". უკრაინული გამოცემები დეტალურად აღწერენ ევროკავშირის სანქციების პაკეტს და 28,3 მილიარდი ევროს თავდაცვის შესყიდვების გეგმას რუსეთის მუქარის საპასუხო კონკრეტულ ზომად, ხოლო კიევში ხიდზე დარტყმის და ინფრასტრუქტურის დაზიანების ფაქტებს რუსეთის გაფრთხილების კონტექსტად წარმოაჩენს.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
გერმანულენოვანი წყარო (DW) რუსეთის გაფრთხილებას უფრო ფართო კონტექსტში წარმოაჩენს, რომელიც მოიცავს კიევზე რუსული დარტყმების გაძლიერებას დრონებით და ბალისტიკური რაკეტებით, პუტინის განზრახვას შეტევების გაგრძელების შესახებ და უკრაინის გაფართოებულ დრონულ დარტყმებს რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე. არაბულენოვანი წყარო (Al Jazeera) ფოკუსირებულია დარტყმების ფიზიკურ შედეგებზე, რეპორტიორთა მინიმუმ ექვსი დაღუპულის შესახებ და კიევში ხიდის დაზიანებაზე, და მოიცავს რუსეთის მიერ დანიშნული გუბერნატორის ცნობას ზაპოროჟიეში უკრაინული დრონის შეტევის შედეგად მსხვერპლის შესახებ. საერთაშორისო წყაროები აღნიშნავენ, რომ რუსეთმა მსგავსი გაფრთხილება უკვე მაისში გასცა და The Guardian-ის ელჩების გადაყვანის განხილვას დაუდასტურებელ საგანგებო დაგეგმვად წარმოაჩენენ.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები ვერ თანხმდებიან, რომელი ხიდი დაზარალდა კიევში 2 ოქტომბერს: ზოგიერთი მათგანი პივდენის (სამხრეთის) ხიდს ასახელებს, სხვები — პივნიჩნის (ჩრდილოეთის) ხიდს, ზოგი კი ორ სახელს აერთიანებს, ხოლო ერთი წყარო (კატარინა მატერნოვა) ჩრდილოეთის ხიდზე დარტყმას 4 ოქტომბერს ათავსებს. ჩეხეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსპიკერი წყაროებში სხვადასხვა სახელით მოიხსენიება: „ადამ ჩორგო" — უკრაინულ რეპორტაჟებში, „ადამ ჩერნი" — ზოგიერთ სააგენტო სამაუწყებლო წყაროში და „ადამ ჩერგო" — ერთ უკრაინულენოვან პუბლიკაციაში.
კონტექსტი
რუსეთმა მსგავსი გაფრთხილება უცხოელების მიმართ კიევში უკვე მაისში გასცა. რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის წინ, 2022 წლის თებერვალში, რამდენიმე ევროპულმა ქვეყანამ თავისი საელჩოები კიევიდან ლვოვსა და პოლონეთში ევაკუაცია გაუკეთა. რუსეთის გაფრთხილება მოვიდა კიევზე რუსული საჰაერო დარტყმების გაძლიერების ფონზე, მათ შორის დნეპრის ხიდზე 2 ოქტომბრის დარტყმის ჩათვლით, და იმ ცნობების ფონზე, რომ რუსეთი ამზადებს ყველაზე მასშტაბურ საზამთრო საჰაერო კამპანიას ელექტროსადგურების, ქსელების, გათბობის სადგურების და წყალმომარაგების ობიექტების წინააღმდეგ.