რუსეთი კიევში დიპლომატების წასვლას მოითხოვს; ევროკავშირი და ეროვნული საელჩოები დედაქალაქში რჩებიან
რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ 3 ოქტომბერს უცხოელებს, მათ შორის დიპლომატიური მისიების თანამშრომლებს, კიევის დატოვებისკენ მოუწოდა და ახალი „მასშტაბური დარტყმებით“ დაემუქრა. ევროკავშირის ელჩმა უკრაინაში კატერინა მატერნოვამ 4 ოქტომბერს განაცხადა, რომ ევროკავშირის წარმომადგენლობა და ევროკავშირის ყველა 25 წევრი ქვეყნის საელჩო კიევში რჩება. პოლონეთის, ესტონეთის, იტალიის, ესპანეთის, შვედეთის, გერმანიის, საფრანგეთის და სხვა ქვეყნების საელჩოებმა ასევე განაცხადეს, რომ რჩებიან, ხოლო უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრეი სიბიჰამ მათ მადლობა გადაუხადა.
მთავარი მომენტები
- რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ 3 ოქტომბერს უცხოელ დიპლომატებს კიევის დატოვებისკენ მოუწოდა და ახალი მასშტაბური დარტყმებით დაემუქრა.
- ევროკავშირის ელჩმა კატერინა მატერნოვამ 4 ოქტომბერს X-ზე დაწერა, რომ ევროკავშირის წარმომადგენლობა და 25 ევროკავშირის წევრი ქვეყნის საელჩო კიევში რჩება.
- პოლონეთის, ესტონეთის, იტალიის, ესპანეთის, შვედეთის, გერმანიისა და საფრანგეთის საელჩოებმა განაცხადეს, რომ კიევში რჩებიან.
- უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრეი სიბიჰამ მადლობა გადაუხადა ბელგიის, ლატვიის, ფინეთის, სლოვაკეთის, ავსტრიის, ალბანეთის, ლიეტუვის, პოლონეთის, გერმანიის, ევროკავშირის, ესტონეთის, იტალიისა და საფრანგეთის დიპლომატიურ მისიებს.
- 3 ოქტომბერს Reuters-თან ინტერვიუში პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინის შეიარაღებული ძალები რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმებს გააძლიერებს.
- The Guardian-მა 2 ოქტომბერს დაწერა, რომ დასავლელი დიპლომატები კერძო საუბრებში ლვოვში ან აღმოსავლეთ პოლონეთში საელჩოების გადატანის გეგმებს განიხილავდნენ, რაც უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ უარყო.
- ევროკავშირმა უკრაინისთვის 28,3 მილიარდი ევროს ოდენობის თავდაცვის შესყიდვების გეგმა დაამტკიცა, დამატებით 6,6 მილიარდი ევრო სამხედრო დახმარებისთვის.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
რუსეთის პირდაპირი მუქარა კიევში მყოფი უცხოელი დიპლომატების მიმართ მიზნად ისახავს დასავლური პოლიტიკური და სიმბოლური ყოფნის შერყევას უკრაინის დედაქალაქში. ევროკავშირის ინსტიტუტებისა და მრავალი ეროვნული საელჩოს თანმიმდევრული საჯარო უარი ქალაქის დატოვებაზე ადასტურებს დასავლეთის მხარდაჭერის გაგრძელებას. თუმცა ჟურნალისტური მონაცემები მიუთითებს, რომ ზოგიერთი საელჩო კერძოდ სარეზერვო გეგმებს ამუშავებს, რაც იმაზე მიანიშნებს, რომ საჯარო პოზიციასთან ერთად რისკების მართვაც მიმდინარეობს. უკრაინის ოფიციალური პირები და ევროკავშირი მუქარას ევროპის მხარდაჭერის შესამცირებლად მიმართულ ინფორმაციულ ოპერაციად აფასებენ.
რა მოხდა
რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ 3 ოქტომბერს განაცხადა, რომ რუსეთი უკრაინაზე, მათ შორის კიევზე, „მასშტაბურ საპასუხო დარტყმებს“ გააგრძელებს, და უცხოელ მოქალაქეებს, მათ შორის დიპლომატიური პერსონალის, ქალაქის დატოვებისკენ მოუწოდა, პასუხისმგებლობა მათზე გადაიტანა. 4 ოქტომბერს ევროკავშირის ელჩმა კატერინა მატერნოვამ X-ზე გამოაქვეყნა განცხადება, რომლითაც ევროკავშირის წარმომადგენლობის და ყველა 25 ევროკავშირის წევრი ქვეყნის საელჩოს კიევში დარჩენა დაადასტურა. პოლონეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ, ესტონეთის საგარეო უწყებამ, იტალიის ელჩმა კარლო ფორმოზამ და ესპანეთის, შვედეთის, გერმანიის, საფრანგეთის, ნიდერლანდების საელჩოებმა ასევე განაცხადეს, რომ კიევში რჩებიან. ევროკომისიის პრესსპიკერმა ქრისტიან ვიგანდმა მუქარა ევროპის დაშინების მცდელობად შეაფასა და აღნიშნა, რომ ევროკავშირი უკრაინის მხარდაჭერას გააგრძელებს და რუსეთზე ზეწოლას გააძლიერებს, მათ შორის ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური სანქციების პაკეტის მომზადებით. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრეი სიბიჰამ მადლობა გადაუხადა კიევში დარჩენილ მრავალ დიპლომატიურ მისიას და განაცხადა, რომ რუსეთის ინტიმიდაციის კამპანია ექვსი თვის წინაც ჩავარდა და ახლაც ჩავარდება. 3 ოქტომბერს Reuters-თან ინტერვიუში პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ თქვა, რომ უკრაინის შეიარაღებული ძალები რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმებს გააძლიერებს. The Guardian-მა 2 ოქტომბერს გაავრცელა ინფორმაცია, რომ დასავლელი დიპლომატები კერძო საუბრებში ლვოვში ან აღმოსავლეთ პოლონეთში საელჩოების გადატანის გეგმებს განიხილავდნენ, რაც უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ უარყო.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია ცენტრში აყენებს საგარეო საქმეთა მინისტრ ანდრეი სიბიჰას მადლობის გამოხატვას კონკრეტული საელჩოების მიმართ და რუსეთის კამპანიას ევროპის მხარდაჭერის შესამცირებლად მიმართულ ინტიმიდაციად წარმოადგენს. უკრაინული წყაროები ხაზს უსვამენ უკრაინის უარს საელჩოების ევაკუაციის შესახებ გავრცელებულ ცნობებზე და დიპლომატიურ ყოფნას უწყვეტად წარმოაჩენენ. მუქარა უკრაინულ რეპორტაჟებში ზელენსკის მიერ რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმების გაძლიერების განზრახვასთან არის დაკავშირებული, რაც რუსეთის ესკალაციაზე უკრაინულ პასუხად არის მოცემული.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
ევროკავშირის ინსტიტუციური ხმები, მათ შორის პრესსპიკერი ქრისტიან ვიგანდი და ელჩი კატერინა მატერნოვა, მუქარას ევროპის დაშინების მცდელობად აფასებენ და აცხადებენ, რომ ევროკავშირის წარმომადგენლობა და ყველა 25 ევროკავშირის წევრი ქვეყნის საელჩო კიევში რჩება. პოლონეთის, ესტონეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროებმა და იტალიის ელჩმა საკუთარი განცხადებები გაავრცელეს, სადაც რუსეთს ვენის კონვენციის შეურყევლობისკენ მოუწოდეს და მოსკოვზე ზეწოლის გაგრძელება აღიარეს. The Guardian-ის რეპორტაჟი საჯარო პოზიციასა და კერძო სარეზერვო დაგეგმვას შორის სხვაობაზე მიუთითებს, რაც ოფიციალური უართან ერთად უფრო ფრთხილ დიპლომატიურ სურათს ასახავს.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები ერთმანეთს ერთვებიან რამდენიმე საკითხში. The Guardian-ის ცნობა დასავლელი დიპლომატების კერძო სარეზერვო გეგმების შესახებ ზოგიერთმა წყარომ 2 ოქტომბერს მიაწერა, ზოგიერთმა კი 3 ოქტომბერს. ასევე განსხვავდება ცნობები იმაზე, თუ როდის გასცა რუსეთმა მსგავსი წინა გაფრთხილება დიპლომატებისთვის — მაისში 2025 წელს თუ 2026 წელს — და იმაზე, უარყვეს თუ არა ქვეყნების ლიდერებმა ეს მუქარა, თუ უბრალოდ დიპლომატიურმა მისიებმა კიევი არ დატოვეს. გარდა ამისა, წყაროები არ თანხმდებიან, იყო თუ არა 28 სექტემბრის ევროკავშირის სანქციები პირდაპირ უკრაინელი ბავშვების დეპორტაციის საპასუხო, თუ ეს პაკეტი მხოლოდ იმავე კვირაში გავრცელდა.
კონტექსტი
მსგავსი რუსული გაფრთხილება უკვე გაიცა 2025 წლის მაისში, რის შემდეგაც საელჩოებმა კიევი არ დატოვეს. 2 ოქტომბერს The Guardian-მა დაწერა, რომ დასავლელი დიპლომატები კერძო საუბრებში კიევიდან ლვოვში ან აღმოსავლეთ პოლონეთში გადასვლის გეგმებს განიხილავდნენ გაძლიერებული რუსული დარტყმების ფონზე. რუსული გაფრთხილება გავრცელდა იმავე დღეს, როცა პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ Reuters-ს უთხრა, რომ უკრაინა რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმებს გააძლიერებს. ევროკავშირმა მოგვიანებით დაგმო ცალკე რუსული დოკუმენტი ნატოსთან, რომელშიც შესაძლო იარაღის, მათ შორის ბირთვული, გამოყენებით მუქარა იყო კალინინგრადის რეგიონის იზოლაციის შემთხვევაში. 28 სექტემბერს ევროკავშირმა რუსეთს ახალი სანქციები დაუწესა, რომლებიც უკრაინელი ბავშვების დეპორტაციას უკავშირდება.