The Guardian-ის ცნობა: დასავლეთის დიპლომატები საელჩოების კიევიდან გადაყვანის გეგმებს ამუშავებენ; უკრაინის საგარეო უწყება უარყოფს

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ამბავი მნიშვნელოვანია იმიტომ, რომ მასში ნაჩვენებია, როგორ აფასებენ დასავლეთის დიპლომატები კერძოდ კიევის უსაფრთხოების მდგომარეობას. თუ საელჩოები ნამდვილად დატოვებენ ქალაქს, ეს სიმბოლურად ძლიერი ნაბიჯი იქნება, რომელიც რუსეთის საინფორმაციო ომში გამოყენებული იქნება. მეორე მხრივ, უკრაინის საგარეო უწყება ცნობას უარყოფს და ამბობს, რომ არცერთი მისიისგან ასეთი შეტყობინება არ მიუღია — ეს კი საზოგადოებას წინაშე ერთმანეთის საპირისპირო ვერსიებს აყენებს. ყოველივე ეს ხდება ფონზე, როცა კიევი Patriot-ის რაკეტების დეფიციტთან, ახალი თაობის რეაქტიული ძრავის დრონებთან და ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე გაძლიერებულ რუსულ დარტყმებთან გამკლავდება.

რა მოხდა

2 ოქტომბერს ბრიტანულმა გამოცემამ The Guardian გამოაქვეყნა სტატია, რომელიც დაყრდნობილი იყო ორ უცნონ უფროს დასავლეთ დიპლომატზე კიევში. გამოცემის ცნობით, მიუხედავად იმისა, რომ დასავლეთის დიპლომატები საჯაროდ აცხადებენ, რომ კიევში დარჩებიან, კერძო საუბრებში მუშავდება საგანგებო გეგმები — თუ რუსეთი უცხოურ დიპლომატიურ მისიებზე მიზნობრივ დარტყმებს დაიწყებს, საელჩოები გადავიდნენ ლვოვში ან პოლონეთის აღმოსავლეთში. ერთ-ერთმა დიპლომატმა გამოცემას უთქვამს, რომ „სიტუაცია ნათლად სწრაფად უარესდება“ და რომ „რუსეთი გეგმავს კიევის გაყინვას და მის ქვაკუთხედის ხანაში დაბრუნებას“.

უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერმა ჰეორჰიი ტიხიმ იმავე დღეს ჟურნალისტებთან განაცხადა, რომ სამინისტროს პარასკევ საღამოს მდგომარეობით არცერთი უცხოური მისიისგან არ მიუღია შეტყობინება რელოკაციის შესახებ. მან აღნიშნა, რომ დადგენილი პროცედურით მისიები ვალდებული არიან საგარეო უწყევას გადასვლის შესახებ აცნობონ, და დასძინა: „არ ვიცი, საიდან მიიღო ზოგიერთმა უცხოურმა გამოცემამ ეს ინფორმაცია“.

პოლონეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ არ აპირებს ვარშავის საელჩოს მუშაობის შეცვლას კიევში. ევროკავშირის ელჩმა უკრაინაში კატარინა მატერნოვამ თქვა, რომ ევროკავშირის ყველა საელჩო კიევში განაგრძობს მუშაობას მიუხედავად რუსეთის მუქარისა. The Guardian-ის ინფორმაციით, კიევს ემუქრება Patriot-ის რაკეტების მწვავე დეფიციტი ბალისტიკური რაკეტების წინააღმდეგ და ახალი თაობის, უფრო სწრაფი რუსული რეაქტიული დრონების გამოჩენა. გამოცემა ასევე წერს, რომ მიმდინარე კვირაში რუსული დარტყმების სამიზნე კიევში ოფისები, მონაცემთა ცენტრები, სკოლა, საავადმყოფო და დნეპრის ერთ-ერთი მთავარი ხიდი იყო.

კიევის მერმა ვიტალი კლიჩკომ თქვა, რომ დედაქალაქი „ძალიან დრამატულ სიტუაციაშია“ და რომ „მტერი კიევს ნაწილებად ხლეჯს“; მისი თქმით, უკვე შეუძლებელია ისე ცხოვრება, თითქოს ქალაქი მშვიდობიან დროში იყო. ენერგეტიკის მინისტრმა დენის შმიჰალმა ევროპელ კოლეგებს გადაცემული რუსული გეგმის შესახებ მიაწოდა, რომელიც ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის — ქვესადგურების, ჰიდრო და თბოელექტროსადგურების, საქვაბეების — წინააღმდეგ 1 000-მდე რაკეტის, დრონისა და ბომბის გამოყენებას ითვალისწინებს. პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ სამშობლო ესკალაციას მოელოდა აშშ-ის საშუალო ვადის არჩევნებამდე. რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ კვლავ განაახლა მოწოდება, რომ უცხოელებმა და დიპლომატებმა კიევი დატოვონ.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

უკრაინული მედია ამ ისტორიის ცენტრში საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალურ უარყოფას აყენებს. ჰეორჰიი ტიხის განცხადება — რომ სამინისტროს არცერთი მისიისგან არ მიუღია შეტყობინება და რომ უცხოური მედიის ინფორმაცია დაუდასტურებელია — ფართოდ ციტირებულია. პოლონეთის საგარეო უწყევის პოზიციაც (რომ არ აპირებს ვარშავის საელჩოს მუშაობის შეცვლას კიევში) ამ ხაზს ამყარებს. უკრაინის უსაფრთხოების საბჭოსთან არსებული დეზინფორმაციის საწინააღმდეგო ცენტრი მოუწოდებს მოსახლეობას ენცობა მხოლოდ ოფიციალურ წყაროებს მიანიჭოს, რაც სიგნალია, რომ The Guardian-ის სტატია შესაძლო საინფორმაციო საფრთხეების კონტექსტში განიხილება. კიევის მერის ვიტალი კლიჩკოს სიტყვები, რომ დედაქალაქი „ძალიან დრამატულ სიტუაციაშია“ და რომ „მტერი კიევს ნაწილებად ხლეჯს“, ამ ჩარჩოში ადამიანურ და ინფრასტრუქტურულ ზარალზე ყურადღების გამამახვილებელი ფოკუსია.

როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები

The Guardian-ის სტატია, რომელიც ორ უცნონ უფროს დასავლეთ დიპლომატზეა დაყრდნობილი, მკითხველს კიევიდან საელჩოების გადაყვანის საგანგებო გეგმების არსებობის შესახებ ატყობინებს. გამოცემა აღნიშნავს, რომ დიპლომატები საჯაროდ აცხადებენ, რომ კიევში დარჩებიან — რადგან გასვლა მოსკოვისთვის პროპაგანდისტულ გამარჯვებად იქნება და შეიძლება შთაბეჭდილება შექმნას, თითქოს უკრაინა მიატოვეს — მაგრამ კერძო შეფასებებით სიტუაცია სწრაფად უარესდება. ფონი ამ ცნობისთვის არის Patriot-ის რაკეტების დეფიციტი, რუსული რეაქტიული დრონების გამოჩენა და ბოლო დღეებში კიევის სამოქალაქო და ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის წინააღმდეგ განხორციელებული დარტყმები. ერთ-ერთი დიპლომატის ციტატა — რომ „რუსეთი გეგმავს კიევის გაყინვას და მის ქვაკუთხედის ხანაში დაბრუნებას“ — სიგნალი იმისა, რომ თვალსაჩინო საფრთხე რეალურად აღიქმევა.

სად განსხვავდება გაშუქება

The Guardian-ის ცნობასა და უკრაინის საგარეო უწყევის პოზიციას შორის ფუნდამენტური უთანხმოებაა იმაზე, თუ ნამდვილად მუშავდება თუ არა დასავლეთის საელჩოების კიევიდან გადაყვანის საგანგებო გეგმები. The Guardian, ორ უცნონ უფროს დასავლეთ დიპლომატზე დაყრდნობით, წერს, რომ ასეთი გეგმები კერძოდ მუშავდება — ლვოვში ან პოლონეთის აღმოსავლეთში გადასასვლელად, თუ რუსეთი უცხოურ დიპლომატიურ მისიებზე მიზნობრივ დარტყმებს დაიწყებს. უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერი ჰეორჰიი ტიხი კი ამტკიცებს, რომ სამინისტროს არცერთი მისიისგან არ მიუღია რელოკაციის შეტყობინება; ის განმარტავს, რომ დადგენილი პროცედურით მისიები ვალდებული არიან გადასვლის თაობაზე აცნობონ, და ამბობს, რომ არ იცის, საიდან მიიღო უცხოურმა მედიამ ეს ინფორმაცია. პოლონეთის საგარეო უწყევა და ევროკავშირის ელჩი უკრაინაში თავიანთი მისიების კიევში დარჩენას ადასტურებენ.

კონტექსტი

საელჩოების გადაყვანას წინა პერიოდშიც ჰქონდა მსგავსი პრეცედენტი. 2022 წლის 14 თებერვალს, სრულმასშტაბიანი შემოსევის წინ, აშშ-მა კიევიდან ლვოვში საელჩოს გადაყვანა გამოაცხადა, შემდეგ კი ნაწილი პერსონალი პოლონეთში გადაიყვანა. დიდი ბრიტანეთის საელჩომ კიევში მუშაობა 2022 წლის აპრილის ბოლოს განაახლა, აშშ-მა კი — 18 მაისს, 2022. პოლონეთის საელჩო კიევიდან არ გადამსვლელა იყო; ელჩი ბარტოშ ჩიხოცკი დედაქალაქში დარჩა. ვატიკანის აპოსტოლური ნუნციატურაც კიევში რჩებოდა ომის პირველ თვეებში. 2025 წლის მაისის ბოლოს რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა ამერიკელებს საელჩოს დატოვებისკენ მოუწოდა; ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის თავმჯდომარემ კაია კალასმა მაშინ თქვა, რომ აშშ-ის საელჩო კიევიდან წასულიყო, რაც უკრაინის საგარეო უწყევამ და თავად აშშ-ის საელჩომ უარყო. პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ მისი შეფასებით კრემლი ესკალაციას დაგეგმავს აშშ-ის საშუალო ვადის არჩევნებამდე. 29 სექტემბერს მან განაცხადა, რომ უკრაინამ რამდენიმე ქვეყნისგან საჰაერო თავდაცვის პაკეტები მიიღო; მოგვიანებით მან ახალი Patriot-ის რაკეტების პაკეტზე შეთანხმების შესახებ განაცხადა, თუმცა მოწოდებული ქვეყანა არ დაუკონკრეტებია.