გაერო-მ Equal Earth-ის რუკა მიიღო — უკრაინამ კენჭისყრას თავი შეიკავა, რადგან რუკაზე ყირიმი გამოყოფილია
გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ 4 სექტემბერს მიიღო Equal Earth-ის რუკის პროექცია, რომელიც 2018 წელს შეიქმნა და კონტინენტების, განსაკუთრებით აფრიკის, ზომებს უფრო ზუსტად ასახავს. რეზოლუციის ინიციატორი ტოგო იყო, მხარი დაუჭირა აფრიკის კავშირის ქვეყნებმა, ხოლო აშშ-მ წინააღმდეგ მისცა ხმა. უკრაინამ, ისევე როგორც სერბეთმა, ესტონეთმა, საქართველომ, ლიეტუვამ და მოლდოვამ, კენჭისყრას თავი შეიკავა, რადგან რუკაზე ოკუპირებული ყირიმი უკრაინისგან გამოყოფილია უფრო ღია ფერით, რომელიც განსხვავდება როგორც უკრაინის, ისე რუსეთის ფერისგან.
მთავარი მომენტები
- გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ 4 სექტემბერს მიიღო Equal Earth-ის რუკა მერკატორის პროექციის ნაცვლად.
- რეზოლუციის ინიციატორი ტოგო იყო, მხარი 164-მა სახელმწიფომ დაუჭირა; აშშ-მ წინააღმდეგ მისცა ხმა.
- უკრაინამ, სერბეთმა, ესტონეთმა, საქართველომ, ლიეტუვამ და მოლდოვამ კენჭისყრას თავი შეიკავეს.
- Equal Earth-ზე ყირიმი უკრაინისგან გამოყოფილია უფრო ღია ფერით, რომელიც განსხვავდება როგორც უკრაინის, ისე რუსეთის ფერისგან.
- რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიებს საქართველოსა და მოლდოვაში რუკაზე გამორჩეული მონიშვნა არ აქვს.
- უკრაინის მუდმივი წარმომადგენლობა გაეროში განმარტავდა თავშეკავებას ყირიმის ამ გამოსახულებით, რომელიც მისი თქმით არღვევს გაეროს წესდებას.
- Equal Earth-ის პროექცია 2018 წელს შეიქმნა და მერკატორის პროექციაზე უფრო ზუსტად ასახავს კონტინენტების ზომებს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
მიღებული იქნა ახალი ოფიციალური მსოფლიო რუკის პროექცია, რომელიც საუკუნეების მარკატორს ანაცვლებს, რაც გლობალური კარტოგრაფიის ისტორიული შეცვლაა. უკრაინამ გადასწყვიტა თავი შეეკავებინა რეზოლუციისგან, რომელსაც 164 სახელმწიფო უჭერდა მხარს — ეს ნაბიჯი ხაზს უსვამს ოკუპირებული ტერიტორიების ოფიციალურ მასალებზე გამოსახულების მგრძნობიარე საკითხს. რუკაზე ყირიმი ვიზუალურად გამოიყოფა როგორც უკრაინისგან, ისე რუსეთისგან, რაც ახალ კითხვებს ბადებს ოკუპირებული ტერიტორიების საერთაშორისო კარტოგრაფიულ მონიშვნასთან დაკავშირებით.
რა მოხდა
4 სექტემბერს გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ მიიღო Equal Earth-ის პროექცია, რომელიც 2018 წელს შეიქმნა მერკატორის პროექციის ნაცვლად. რეზოლუციის ინიციატორი ტოგო იყო, მხარი დაუჭირა აფრიკის კავშირის წევრებმა, 164-მა სახელმწიფომ მიიღო, აშშ-მ კი წინააღმდეგ მისცა ხმა. უკრაინამ, ისევე როგორც სერბეთმა, ესტონეთმა, საქართველომ, ლიეტუვამ და მოლდოვამ, კენჭისყრას თავი შეიკავა. უკრაინის მუდმივმა წარმომადგენლობამ გაეროში აღნიშნა, რომ რუკაზე ოკუპირებული ყირიმის გამოსახულება არღვევს გაეროს წესდებას და საერთაშორისო სამართალს, რადგან ყირიმი გამოყოფილია უფრო ღია ფერით, რომელიც განსხვავდება როგორც უკრაინის, ისე რუსეთისგან. მისია ასევე გააფრთხილა, რომ ამგვარმა ინტერპრეტაციამ შეიძლება „პანდორას ყუთი გახსნას" და ხელი შეუწყოს პოლიტიკური მსოფლიო რუკის ძალმობისმოქმედებას. უკრაინის მუდმივმა წარმომადგენელმა გაეროში, ანდრიი მელნიკმა, საჯაროდ განმარტა თავშეკავება მუდმივი წარმომადგენლობის Facebook-გვერდზე, მადლობა გადაუხადა თავშეკავებულ ქვეყნებს და მოუწოდა პარტნიორებს უფრო მკაცრი პოზიციისკენ. სახალხო დეპუტატმა კირა რუდიკმა დაწერა, რომ 2026 წელს გაეროს არ უნდა სჭირდებოდეს შეხსენება, რომ ყირიმი უკრაინაა. რუკაზე რუსეთის მიერ ოკუპირებულ საქართველოსა და მოლდოვის ტერიტორიებს გამორჩეული მონიშვნა არ აქვს.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია ამბავს ყირიმის გამოსახულების ირგვლივ აშენებს და არა რუკის კარტოგრაფიული ღირსშესანიშნავობით. წყაროები წინა პლანზე წამოწევენ უკრაინის მიერ თავშეკავებას, მუდმივი წარმომადგენლობის „პანდორას ყუთის" გაფრთხილებას, ანდრი მელნიკის განცხადებებს და კირა რუდიკის კომენტარს. გაშუქება ხაზს უსვამს, რომ საქართველოსა და მოლდოვის რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიებს რუკაზე გამორჩეული მონიშვნა არ აქვს, რითიც ყირიმის განსხვავებული მოპყრობა წინააღმდეგობრივადაა წარმოჩენილი.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები შინაარსით თანხმდებიან, მაგრამ კირა რუდიკი ზოგ მათგანში მოხსენიებულია როგორც უკრაინის დეპუტატი (People's Deputy), ზოგში — როგორც უკრაინის პარლამენტის წევრი (Ukrainian MP). ორივე შემთხვევაში იგულისხმება ერთი და იგივე არჩეული პირი, უბრალოდ თანამდებობის სახელწოდების თარგმნა განსხვავებულია.
კონტექსტი
Equal Earth-ის პროექცია 2018 წელს შეიქმნა და მერკატორის პროექციაზე უფრო ზუსტად ასახავს კონტინენტების ზომებს. მერკატორის რუკაზე გრენლანდია და აფრიკა დაახლოებით თანაბარი ზომის ჩანს, მიუხედავად იმისა, რომ რეალურად აფრიკა გრენლანდიაზე დაახლოებით 14-ჯერ დიდია. მერკატორის პროექცია XVI საუკუნიდან გამოიყენება. რეზოლუცია ტოგომ წარადგინა, მხარი დაუჭირა აფრიკის კავშირის წევრებმა, 164 სახელმწიფომ მხარი დაუჭირა, აშშ-მ კი წინააღმდეგ მისცა ხმა. ყირიმი ერთადერთი რუსეთის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიაა, რომელსაც რუკაზე გამორჩეული მონიშვნა აქვს.