პაპი ლეო XIV-მ პუტინთან სატელეფონო საუბარში ცეცხლის შეწყვეტა მოითხოვა ოლეშკიში — გამარჯობას ჰუმანიტარული კრიზისი გამოცხადდა
16 ოქტომბერს პაპი ლეო XIV-მ ტელეფონით ისაუბრა რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინთან და ცეცხლის შეწყვეტა მოითხოვა ხერსონის ოლქში დაკავებულ ქალაქ ოლეშკიში, რათა საკველი და სამედიცინო დახმარება შეტანილიყო და მოსახლეობის ნებაყოფნილი ევაკუაცია განხორციელებულიყო. კრემლი აცხადებს, რომ პუტინმა ვატიკანის ინიციატივა მხარი დაუჭირა, თუმცა რუსული სახელმწიფო სააგენტოების ცნობით, მან პასუხისმგებლობა ჰუმანიტარულ კატასტროფაზე უკრაინას გადააბრალა.
მთავარი მომენტები
- 16 ოქტომბერს პაპი ლეო XIV-მ ვლადიმირ პუტინთან სატელეფონო საუბარი გამართა, რომელშიც ცეცხლის შეწყვეტა მოითხოვა ხერსონის ოლქში დაკავებული ქალაქ ოლეშკისთვის.
- პაპმა ცეცხლის შეწყვეტა იმისთვის მოითხოვა, რომ ოლეშკიში საკველი და სამედიცინო დახმარება შეეტანათ და მოსახლეობის ნებაყოფნილი, უსაფრთხო ევაკუაცია განხორციელებულიყო.
- ზარი განხორციელდა რომის საავადმყოფოდან — პაპი 13 ოქტომბერს მარჯვენა ფილტვის ქვედა წილის სიმსივნის ამოკვეთის ოპერაციაზე იმყოფებოდა.
- კრემლის ცნობით, პუტინმა მხარი დაუჭირა ვატიკანის ინიციატივას ოლეშკის მოსახლეობის უსაფრთხოებისა და სასიცოცხლო მნიშვნელობის მარაგების მიწოდების შესახებ; რუსული სახელმწიფო სააგენტოების ცნობით, მან პასუხისმგებლობა კატასტროფაზე უკრაინას გადააბრალა.
- ოლეშკი 2022 წლის თებერვლიდან, სრულმასშტაბიანი შეჭრის დასაწყისიდან რუსეთის ოკუპაციაშია.
- სექტემბრის ბოლოსთვის ოლეშკიში დაახლოებით 2 000 ადამიანი რჩებოდა, მათ შორის თითქმის 50 ბავშვი — საკველზე, ელექტროენერგიაზე და წყალზე წვდომის გარეშე.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
პაპ ლეო XIV-ის პუტინთან ეს საუბარი ვატიკანის ყველაზე მაღალი რანგის პირდაპირი მიმართვაა მოსკოვისადმი კონკრეტული ჰუმანიტარული კრიზისის გამო ოკუპირებულ უკრაინაში. იგი დოკუმენტირებული ჰუმანიტარული კოლაფსის ფონზე მოდის — ოლეშკიში საკვები მარაგები თითქმის ამოიწურა და მოსახლეობას გასვლის საშუალება არ ეძლევა. პაპმა ზარი ფილტვის ოპერაციის შემდეგ, საავადმყოფოდან განახორციელა, რაც მისი მიერ სიტუაციისთვის მინიჭებულ სისწრაფეს ხაზს უსვამს. რუსულ და ვატიკანის ცნობებს შორის პასუხისმგებლობისა და შედეგების შეფასების სხვაობა თავისთავად მნიშვნელოვანია ბრძოლის შეჩერების პერსპექტივის შესაფასებლად.
რა მოხდა
16 ოქტომბერს პაპი ლეო XIV-მ ტელეფონით ისაუბრა რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინთან. საუბრის დროს მან ღრმა შეშფოთება გამოთქვა ხერსონის ოლქის დაკავებულ ქალაქ ოლეშკიში არსებული მძიმე ჰუმანიტარული მდგომარეობის გამო და ცეცხლის შეწყვება მოითხოვა, რათა ქალაქში საკველი და სამედიცინო დახმარება შეტანილიყო და მოსახლეობის ნებაყოფნილი, უსაფრთხო ევაკუაცია განხორციელებულიყო. საუბრის ბოლოს პაპმა კიდევ ერთხელ დაადასტურა სრული სამზოთოეული ტახტის ერთგულება დიალოგისა და მშვიდობის ხელშეწყობისადმი.
კრემლის ოფიციალურ ცნობაში ნათქვამია, რომ პუტინმა მხარი დაუჭირა ვატიკანის ინიციატივას ოლეშკის მოსახლეობის უსაფრთხოებისა და სასიცოცხლო მნიშვნელობის მარაგების მიწოდების შესახებ, და რომ ამ საკითხზე თანამშრომლობის შეთანხმებას მიაღწიეს. რუსული სახელმწიფო სააგენტოების ცნობით კი, საუბრისას პუტინმა პასუხისმგებლობა ჰუმანიტარულ კატასტროფაზე უკრაინას გადააბრალა. ზარი განხორციელდა რომის საავადმყოფოდან — პაპი 13 ოქტომბერს მარჯვენა ფილტვის ქვედა წილის სიმსივნის ამოკვეთის ოპერაციაზე იმყოფებოდა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია ყურადღებას ამახვილებს ოლეშკიში არსებულ ჰუმანიტარულ კოლაფსზე და რუსეთს წარმოაჩენს როგორც კრიზისის გამომწვევად და მოსახლეობის ევაკუაციის შემაფერხებელ მხარედ. წინა ფონად გამოყენებულია უკრაინული დიპლომატიური ნაბიჯები — საკვების მიწოდება დრონებით, ომბუდსმენის განცხადებები და საგარეო მინისტრ ანდრიი სიბიჰას მიმართვები გაეროს უშიშროების საბჭოსა და ეუთო-ს მუდმივ საბჭოში. გამოკვეთილია უკრაინის ეკლესიებისა და რელიგიური ორგანიზაციების საბჭოს მიმართვა პაპისადმი და კარდინალ მატეო ძუპის მოსკოვში წინა მისია, რაც ვატიკანის ჩართვას უკრაინული ძალისხმევის ერთ ელემენტად ასახავს.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
უკრაინული წყაროებისგან განსხვავებით, ერთადერთი არაუკრაინული წყარო — გერმანულენოვანი მედია (Der Spiegel) — ყურადღებას პაპის პირდაპირ მიმართვაზე ამახვილებს და ვატიკანის შუამავლობით როლს წინა პლანზე აყენებს. გარდა ამისა, აქცენტი კეთდება იმ განსაკუთრებულ გარემოებაზე, რომ პაპმა ზარი ოპერაციის შემდეგ საავადმყოფოდან განახორციელა, რაც ამ ნაბიჯის პირად და სიმბოლურ წონას ხაზს უსვამს.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები ერთმანეთს ოლეშკიში დარჩენილი მოსახლეობის რაოდენობაში ერთმანეთს ეწინააღმდეგებიან: ხერსონის ოლქის სამხედრო ადმინისტრაციის უფროსის, ოლექსანდრ პროკუდინის მონაცემით, დაახლოებით 2 000 ადამიანია დარჩენილი (მათ შორის თითქმის 50 ბავშვი), ხოლო ცალკეული ანგარიში 6 000-ზე მეტ ადამიანზე (დაახლოებით 200 ბავშვის ჩათვლით) მეტყველებს. განსხვავება არსებობს აგრეთვე იმაში, თუ როდის შეწყდა ქალაქში საკვების მიწოდება — ერთი ცნობით, მაისიდან არ შესულა საკველი, მეორე წყარო კი შეწყვეტის თარიღად კონკრეტულად 2026 წლის მაისის ბოლოს ასახელებს. გარდა ამისა, კრემლის ცნობა და რუსული სახელმწიფო სააგენტოები პუტინს წარმოაჩენენ როგორც ვატიკანის ჰუმანიტარული ინიციატივის მხარდამჭერად, რომელიც პასუხისმგებლობას უკრაინაზე გადააბრალებს, ხოლო უკრაინული მედია რუსეთს ასახავს როგორც ჰუმანიტარული კატასტროფის გამომწვევად და ევაკუაციის შემაფერხებელ მხარედ.
კონტექსტი
ოლეშკი 2022 წლის თებერვლიდან, სრულმასშტაბიანი შეჭრის პირველივე დღეებიდან რუსეთის ოკუპაციაშია. ომამდე ქალაქში დაახლოებით 24 000 ადამიანი ცხოვრობდა; სექტემბრის ბოლოსთვის კი დაახლოებით 2 000 ადამიანი, მათ შორის თითქმის 50 ბავშვი, რჩებოდა — საკველზე, ელექტროენერგიაზე და წყალზე წვდომის გარეშე. ბოლო მაღაზია ოლეშკიში, ცნობებით, იანვარში დაიხურა და გაეროს მონაცემებით, მაისიდან ქალაქში საკველი აღარ შესულა. 2026 წლის მარტიდან უკრაინის შეიარაღებული ძალები დრონებით აწვდიან საკველს, მათ შორის სექტემბრის ბოლოს განხორციელებულ ოპერაციაში დაახლოებით 4 000 კგ მარაგი 100 ლოკაციაზე მიაწოდეს.
უკრაინის ომბუდსმენმა დმიტრო ლუბინეცმა განაცხადა, რომ რუსეთმა ოლეშკიდან სამოქალაქო პირების ჰუმანიტარული ევაკუაცია დაბლოკა, ხოლო პარლამენტის კომისარის სამდივნომ 8 ოქტომბრისთვის პრაქტიკული პროგრესი არ დააფიქსირა. უკრაინის საგარეო მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ ოლეშკის საკითხი გაეროს უშიშროების საბჭოში და 30 სექტემბრის ეუთო-ს მუდმივი საბჭოს სხდომაზე დააყენა, მოსკოვს კორიდორების გახსნისკენ მოუწოდა. უკრაინის ეკლესიებისა და რელიგიური ორგანიზაციების საბჭომ პაპ ლეო XIV-ს, გაეროსა და წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტს მიმართა ოლეშკის მცხოვრებლების უკრაინის კონტროლირებად ტერიტორიაზე ევაკუაციაში დასახმარებლად. ვატიკანის ელჩი, კარდინალი მატეო ძუპი სექტემბრის ბოლოს მოსკოვში გაემგზავრა ოლეშკიში მდგომარეობის გაუმჯობესების მიზნით.
პაპი ლეო XIV, პირველი ამერიკელი პონტიფიკოსი, 2025 წლის 8 მაისს აირჩიეს. 13 ოქტომბერს ის რომის აგოსტინო გემელის საავადმყოფოში მიიღეს, სადაც მარჯვენა ფილტვის ქვედა წილის სიმსივნე ამოკვეთეს; 15 ოქტომბრისთვის მისი გამოჯანმრთელება პროგნოზის შესაბამისად მიმდინარეობდა. წინა სატელეფონო საუბარი პუტინსა და პაპ ლეო XIV-ს შორის 2025 წლის 4 ივნისს შედგა და უკრაინაში ომს ეხებოდა.