უკრაინამ ოლეშკიდან მოსახლეობის ევაკუაცია შესთავაზა რუსეთს; მოსკოვმა უარი განაცხადა

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ოლეშკიში მოსახლეობა შიმშილის, მედიკამენტების და წყლის უკმარისობის პირობებშია მოქცეული, ქალაქში მოსახლეები ბალახს და სარეველებს მიირთმევენ, ჟურნალისტური წყაროები შიმშილით სიკვდილის შემთხვევებზე საუბრობენ, ხოლო ქალაქიდან გასასვლელი გზები მონაღობრილი და ბომბით დაფარულია. უკრაინა ამბობს, რომ ერთდღიანი ევაკუაციის გეგმა მზად აქვს, მაგრამ რუსეთი მას ბლოკავს. კიევი საკითხს გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე აყენებს და საერთაშორისო ორგანიზაციების „სრულ უეფექტობაზე“ საჯაროდ საუბრობს.

რა მოხდა

უკრაინამ რუსეთს შესთავაზა, ხერსონის ოლქში, მდინარე დნეპრის მარცხენა სანაპიროზე მდებარე ოკუპირებულ ოლეშკიში დროებით შეეჩერებინა საომარი მოქმედებები და მშვიდობიანი მოსახლეობისთვის სახმელეთო ევაკუაციის კორიდორი გაეხსნა. უკრაინის ომბუდსმენ დმიტრო ლუბინეცის თქმით, ამისთვის ერთი დღე იყო საკმარისი. რუსეთმა ეს შეთავაზება უარყო და „დუმის რეჟიმის“ დაცვაზეც უარი განაცხადა, თუმცა მოლაპარაკებებში ორივე მხარეს ჰქონდა დანიშნული პირები ამ რეჟიმის შესანარჩუნებლად.

ლუბინაცის ცნობით, ზაფხულის შუაზე ოლეშკიში და მიმდებარე ხუთ დასახლებაში დაახლოებით 6 000 მშვიდობიანი მოსახლე, მათ შორის 200-მდე ბავშვი რჩებოდა. ქალაქში საკვების ბოლო მიწოდება 2026 წლის 26 მაისს დაფიქსირდა როგორც ქალაქის სამხედრო ადმინისტრაციის, ისე გაეროს ადამიანის უფლებათა მონიტორინგის მისიის მიერ. ჟურნალისტ ოლეგ ბატურინის ცნობით, ამ პერიოდში შიმშილით გარდაცვალების შემთხვევები დაფიქსირდა. უკრაინული სამხედრო ნაწილები, მათ შორის 34-ე ცალკეული საზღვაო ქვეითი ბრიგადა, დნეპრის გადაღმა საკვებს დრონებით აგზავნიან, თუმცა რუსული ძალები ამ დრონებს, ცნობების თანახმად, აფრენენ და ჰუმანიტარულ ტვირთს იპარავენ.

საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ 26 სექტემბერს გაეროს, წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტს და სხვა საერთაშორისო აქტორებს მოუწოდა, უზრუნველყონ დაუყოვნებელი ჰუმანიტარული წვდომა და მოსახლეობის უსაფრთხო ევაკუაცია. მან პასუხისმგებლობა სრულად რუსეთს დააკისრა ქალაქში შექმნილ ჰუმანიტარულ კატასტროფაზე. 20 სექტემბერს სიბიჰამ განაცხადა, რომ უკრაინა საკითხს გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე განიხილავს. 19 სექტემბერს უკრაინის ეკლესიათა და რელიგიურ ორგანიზაციათა საბჭომ პაპ ლეო XIV-ს, გაეროს და წითელ ჯვარს მიმართა მოსახლეობის ევაკუაციაში დახმარების თხოვნით.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

უკრაინული მედია და ოფიციალური პირები ოლეშკის საკითხს რუსეთის უკანონო ოკუპაციით გამოწვეულ ჰუმანიტარულ კატასტროფად წარმოაჩენენ. ომბუდსმენი ლუბინეცი, საგარეო საქმეთა მინისტრი სიბიჰა, ხერსონის ოლქის ხელმძღვანელი პროკუდინი და ოლეშკის ქალაქის სამხედრო ადმინისტრაციის უფროსი ჰასანენკო ხაზს უსვამენ, რომ უკრაინა ევაკუაციისთვის მზადაა, ხოლო რუსეთი მას ბლოკავს. ყურადღება გამახვილდება უკრაინული დრონებით საკვების მიწოდებაზე, საერთაშორისო ორგანიზაციების „სრულ უეფექტობაზე“ და გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე, პაპ ლეო XIV-სა და ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისართან მიმართვებზე. სიუჟეტებში გრაფიკულად აღწერილი დეტალები — ბალახისა და სარეველების ჭამა, შიმშილით სიკვდილი, მონაღობრილი მიდგომები — ევაკუაციის სასწრაფო საჭიროების დასაბუთებისთვის გამოიყენება.

სად განსხვავდება გაშუქება

წყაროები ერთმანეთს ერთვება ოლეშკიში დარჩენილი მოსახლეობის რაოდენობაში: ომბუდსმენის ოფისი ახსენებს დაახლოებით 6 000 მშვიდობიან მოსახლეს, 200-მდე ბავშვით, ხოლო ხერსონის ოლქის ხელმძღვანელი ოლექსანდრ პროკუდინი ოლეშკიში მხოლოდ დაახლოებით 2 000 უკრაინელს, თითქმის 50 ბავშვით. ბავშვების რაოდენობასთან დაკავშირებით ომბუდსმენი 200-ს ასახელებს ოლეშკისა და მიმდებარე ხუთი დასახლების მასშტაბით, პროკუდინი 50-ს ოლეშკიში, ხოლო ქალაქის სამხედრო ადმინისტრაციის უფროსი ტეტიანა ჰასანენკო მინიმუმ 45-ს ოლეშკიში.

მნიშვნელოვანი განსხვავება არსებობს იმაში, აჭამენ თუ არა მოსახლეობა ოლეშკიში ძაღლებს: ქალაქის სამხედრო ადმინისტრაციის მონაცემებსა და ზოგიერთ მედიაში ეს მოხსენიებულია, მაგრამ ჟურნალისტ ოლეგ ბატურინის მიერ გასაუბრად მოხვედრილმა მოსახლეებმა ეს უარყვეს, ისინი ვერ ადასტურებენ არც თაგვების ჭამის შემთხვევებს.

ბოლო საკვები მიწოდების თარიღთან დაკავშირებით ნაწილი წყაროებისა ზოგადად მაისის ბოლოს მიუთითებს, ხოლო სხვები კონკრეტულად 26 მაისს ასახელებენ, რაც ქალაქის სამხედრო ადმინისტრაციის ან გაეროს ადამიანის უფლებათა მონიტორინგის მისიის მონაცემებს ეყრდნობა.

ოლეშკიდან გამგზავრებას მცდელი მოსახლეების ძირითად რისკებთან დაკავშირებითაც აზრთა სხვადასხვაობაა: ლუბინეცი ამახვილებს ყურადღებას რუსული ძალების მხრიდან მოკლვის ან მინებზე აფეთქების საფრთხეზე, ხოლო პროკუდინი — ოკუპაციური ხელისუფლების მიერ ჰუმანიტარული დახმარების აღებაზე მცდელი პირების დაკავებისა და ცემის ფაქტებზე.