ბულგარიის საპრეზიდენტო კურსში უპირველეს ორი კანდიდატი უკრაულო რუსეთ-უკრაინის საკითხებზე
ბულგარელებმა პრეზიდენტის არჩევნებში ხორცია დაასრულა. მთავარი ორი კანდიდატი, ვარჯდრაბლი ილიანა იოტოვა და ყოფილი დამრკველი პრემიერი ანდრეი გიუროვი, სავარაუდოდ უპირველეს ტურში გადადის მონაწილეებს. მათი პოზიციები უკრაინაზე, სამხრეთ შენახვაზე და ბულგარიის ევროპულ მიმართხეობებზე გახდა კამპანიის ერთ-ერთი ცე�нтральна тема.
მთავარი მომენტები
- პრეზიდენტის არჩევნებში 27 კანდიდატი მონაწილე გაუწყო
- გამოსვლის პროგნოზით იოტოვა отриل 41–47%, გიუროვი — 28–31% ხორცია მიიღო
- 23 ოქტომბრის Alpha Research-ის კვლევაში იოტოვას 41,1%, გიუროვს 28,3% ერთხელად ხორცია კითხვისთვის დარעჯერი მონაწილეებში მოხვდა
- სამეორში 1 ნოემბრის ტური დაინიშნა, თუ პირველ რაუნდში жаɴნი არ შეიძლება აბსოლუტური უმრავლობით გაიმარჯვებოს
- გიუროვი მხარს უჭერს უკრაინას და პრემიერობის დროს გამოცარლა უსაფრთხოების თანამშრომელების შეთანხმება კიევთან
- იოტოვა მოწინააღმდეგება უკრაინას სამხრეთი დახმარების გაწერვას, რაც მისი პოზიცია კამპანიის ერთ-ერთი მთავარი საკითხი იყო
- ოქტომბრიდან ბულგარისა და რუმუნიის სანაპიროებზე შვიდ სავარტო წერომენი დერონი განუარკვევეს სამხრეთ თავდაცვას მოითხოვდა
რატომ არის მნიშვნელოვანი
საპრეზიდენტო კურსი განსაზღვრის ბულგარიის სახელმწიფო მომავალი ხუთი წლის განმავლობაში. პრეზიდენტი ხელმძღვანელობს სამხრეთ ძალებს, შეიძლება დაევას კანონპროექტებს, ხელს აწერს საერთაშორისო შეთანხმებებს და ინაიშნებს ელომებს. ლიდერები ერთმანეთისგან განსხვავდება უკრაინასთან სამხრეთ დახმარების, დიპლომატიური გადაწყვეტის ძლიერების, ევროკავში გაწევრის მოლაპარაკებებისა და რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების საკითხზე. მამული დროშა ბულგარიის აპრილის მაისინგი ასევე პოლიტიკური გამოსავლას შეადაგებს.
რა მოხდა
ბულგარელებმა მონაწილე არჩინა პრეზიდენტი პირდაპირი ყოვლიადოვანი ხუთწლიანი ვადით, რომელიც შეიძლება ორჯერ განმეორდეს. არჩევნებში 27 კანდიდატი იყო. ლიდერები, ვარჯდრაბლი პრეზიდენტი ილიანა იოტოვა და ყოფილი დამრკველი პრემიერი ანდრეი გიუროვი, სავარაუდოდ გადადის მონაწილეებს. 23 ოქტომბრის Alpha Research-ის კვლევის მიხედვით, მათი ხვედები იყო 41,1% და 28,3% დასაბამის მონაწილეებში, საერთო პროგნოზებით კი — 41–47% და 28–31%. ნაკლები დაახლოებით 40%-ი იყო მოსალოდნელი სადილი. სამეორის ტური დაინიშნა 1 ნოემბრისთვის. იოტოვა, რომელიც იანვარში რადევის გადადგომის შემდეგ დროებითი პრეზიდენტი გახდა, მოწინააღმდეგება უკრაინას სამხრეთ დახმარებას, თუმცა რადევთან ერთად ომის დიპლომატიურად დასრულებისკენ იწყევს მოთხოვვას. გიუროვი, რომელსაც პროდავირციალური ოპოზიციური პარტიები უჭერს მხარს, მოწინააღმდეგება უკრაინის მხარდაჭერის გაგრძელებას; მან პრემიერის თანამდებობაში უსაფრთხოების შეთანხმება გამოცარა კიევთან და მისი მხარდაჭერის შესახებ რეგულარულად საუბრისა. მთავარ მუქმარობაში გამოვიდა ასევე ენერგეტიკული ფასების ზრდა, ინფლაცია და რუნდალური მოსახლეობის პირობები. ოქტომბრიდან ბულგარიისა და რუმუნიის სანაპიროებზე შვიდ სავარტო წერომენი დერონი განუარკვევეს სამხრეთ თავდაცვას შეეხოვა მოთხოვვით.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული საინფორმაციო გამოცმები აკრენტირებს ლიდერების პოზიციებს უკრაინასთან. განსაკუთრებით ხაზგასტრებულია გიუროვის მხარდაჭერა უკრაინას და უსაფრთხოების შეთანხმების გაფორმება კიევთან, ასევე რადევის პოზიცია, რომ ბულგარიას საკუთარი იარაღები აღარ შესწორდა, მაგრამ შესაფირულებლად მზად არის. სამხრეთ თავდაცვის საკითხში განილისხება სავარაუდო კავშირს რუსეთთან და იქნება განსაკუთრებული მონიტორინგი, თუმცა რუსეთის პასუხისმგებლობაზე მტკიცებულებების არსებობა არ დადასტურებულა.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
საერთაშორისო გამოცმები პრეზიდენტო კურსს პროგრესიული ბულგარიის აპრილის მაისინგის შემდეგ პოლიტიკური ტესტად წარმოდგენს და მთავარ ფოკუსზე აყენებს სავარაუდო ტურს იოტოვასა და გიუროვს შორის. ეკონომიკური მუქმარობა — ინფლაცია, საწვავის ფასები და სოციალური პირობები — უკრაინასთან დაკავშირებულ საგარეო პოლიტიკასთან ერთდანერთ განიხილება. ხაზგასტრებულია ასევე ბულგარიის ინსტიტუციური შეზღუდვები, პრეზიდენტის გაფართოებული პოლიტიკური სამუშაო და კანდიდატებს შორის განსხვავებები უკრაინას, ნატოსა და ბულგარიის უფრო ფართო ევროპული ურთიერთობების შესახებ.
სად განსხვავდება გაშუქება
დაღუპულთა რაოდენობის შესახებ წყაროებში გარკვეული განსხვავებაა: ერთი ვერსიით დაიღუპა 20-ზე მეტი საზღვაროს, მეორით — 24 მოქალაქოს. ასევე ერთი აღწერა მოსკოვის განცხადებას უთითობს, რომ იგი პასუხისმგებლობას უარის, ხოლო მეორით რადევი ამბობს, რომ რუსეთის პასუხისმგებლობაზე მტკიცებულება მისი აზრით მიუწვდომელი იყო, მაგრამ ეჭვი ლოგიკურად მიიჩნევდა.
კონტექსტი
რუმენ რადევი გადადგა პრემიერის პოსტიდან იანვარში, რათა შესვლა პარლამენტურ რუსნობაში, და იოტოვა გახდა დროებითი პრეზიდენტი. რადევის პროგრესიული ბულგარია პარლამენტის არჩევნებში აპრილში მიიღო აბსოლუტური უმრავლობას. პრეზიდენტი აირჩევა პირდაპირ ხუთი წლით და შეიძლება ორჯერ განმეორდეს. მისი სამხრეთ ძალებზე, კანონპროექტებზე, საერთაშორისო შეთანხმებებზე და ელომებზე უპირველეს სამუშაო ვარ ხელმძღვანელობა, თუმცა მთავარი პოლიტიკა პარლამენტის დამტკიცებას ექვემიჯემება. სექტემბრის ჰარმონიზებული წლიური ინფლაცია ბულგარიაში 5,6% იყო, ევროზონის ზონაში — 3,8%, ხოლო საწვავის ფასი წლიურად 42,2%-ით გაიზარდა.