სლოვაკეთი მოსკოვში რუსეთთან პირველ მთავრობათშორის კომისიის შეხვედრას გამართავს 2022 წლის შემდეგ
26 ოქტომბერს მოსკოვში გაიმართება რუსეთ-სლოვაკეთის მთავრობათშორისი კომისიის სხდომა ეკონომიკური, სამეცნიერო და ტექნიკური თანამშრომლობის შესახებ — პირველად რუსეთის უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყების 2022 წლის შემდეგ. ენერგეტიკა, განსაკუთრებით გაზისა და ნავთობის მიწოდება, შეხვედრის მთავარი თემა იქნება. შეხვედრას წინ უძღვის ევროკავშირის გეგმა, რომლითაც სლოვაკეთმა რუსული გაზის შესყიდვა 2027 წლის ბოლომდე უნდა შეწყვიტოს.
მთავარი მომენტები
- რუსეთ-სლოვაკეთის მთავროვანთაშორისი კომისიის სხდომა მოსკოვში 26 ოქტომბერს გაიმართება
- ეს პირველი შეხვედრაა 2022 წლის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ
- მთავარი თემა ენერგეტიკაა, სლოვაკეთი გაზის მიწოდებასა და ნავთობის გაგრძელებაზე საუბრობს
- ევროკავშირის გეგმით, სლოვაკეთმა რუსული გაზის შესყიდვა 2027 წლის ბოლომდე უნდა შეწყვიტოს
- 2026 წლის აპრილში პრემიერ-მინისტრმა რობერტ ფიცომ განაცხადა, რომ სლოვაკეთი ევროკავშირის გადაწყვეტილების გასაჩივრებით სასამართლოს მიმართავს
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს შეხვედრა მნიშვნელოვანია იმიტომ, რომ პირველად აღდგება ფორმალური მთავრობათშორისი არხი ევროკავშირისა და ნატო-ს წევრ სახელმწიფოსა და რუსეთს შორის 2022 წლის შეჭრის შემდეგ. ენერგეტიკული თანამშრომლობა, განსაკუთრებით გაზისა და ნავთობის მიწოდება, მოლაპარაკებების ცენტრშია, რადგან სლოვაკეთი რუსული ენერგორესურსებზე წვდომის შენარჩუნებას ცდილობს. ამავდროულად, ევროკავშირის მანდატით, რუსული გაზის შესყიდვა 2027 წლის ბოლომდე უნდა შეწყდეს, ხოლო სლოვაკეთმა ამ აკრძალვის გასაჩივრებით სასამართლოს მიმართა. ევროკავშირის ქვეყნების მიერ რუსული ნახშირწყალბადების შესყიდვა ომის დროს რუსეთისთვის ერთ-ერთი მთავარი შემოსავლის წყარო იყო.
რა მოხდა
სლოვაკეთი და რუსეთი 26 ოქტომბერს მოსკოვში ეკონომიკური, სამეცნიერო და ტექნიკური თანამშრომლობის მთავრობათშორისი კომისიის სხდომას გამართავენ. ეს პირველი შეხვედრა იქნება 2022 წლის შემდეგ. სლოვაკეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ცნობით, მთავარი თემა ენერგეტიკა და სტრატეგიული რესურსების მიწოდება იქნება, სლოვაკეთი კი გაზის მიწოდებასა და ნავთობის გაგრძელებაზე საუბრობს. გარდა ენერგეტიკისა, სხდომაზე ბირთვული ენერგეტიკა, სოფლის მეურნეობა, ეკოლოგია, სპორტი და კულტურა განიხილება. ევროკავშირის გეგმით, რომელიც რუსეთს უკრაინაში ომის დასაფინანსებელი რესურსებისგან გათიშვას ისახავს მიზნად, სლოვაკეთმა რუსული გაზის შესყიდვა 2027 წლის ბოლომდე უნდა შეწყვიტოს. 2026 წლის აპრილში პრემიერ-მინისტრმა რობერტ ფიცომ განაცხადა, რომ სლოვაკეთი ევროკავშირის გადაწყვეტილების გასაჩივრებით სასამართლოს მიმართავს და წინასწარი სასამართლო გადაწყვეტილების მოთხოვნით გამოვა. კონსულტაციების აღდგენას წინ უძღვოდა პრემიერ-მინისტრ ფიცოს მოსკოვში ვიზიტების სერია, მათ შორის 2026 წლის მაისში.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინულენოვანი მედია ამ შეხვედრას 2022 წლის შეჭრის შემდეგ შეჩერებული ენერგეტიკული მოლაპარაკებების განახლების ფარგლებში წარმოადგენს. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ევროკავშირის მიერ მიღებულ სავალდებულო რეგლამენტს, რომელიც რუსული გაზისა და ნავთობისგან სრულ გათიშვას ითვალისწინებს: სკრიპტირებული ბუნებრივი გაზის ხანგრძლივი კონტრაქტები 2027 წლის 1 იანვრიდან, ხოლო მილსადენური გაზისა — 2027 წლის 30 სექტემბრიდან იკრძალება. უკრაინული წყაროები ასევე ხაზს უსვამენ სლოვაკეთის პრემიერ-მინისტრ რობერტ ფიცოს მოსკოვში ვიზიტებს, მათ შორის 2026 წლის მაისის ვიზიტს, როგორც ურთიერთობების განახლების კონტექსტს.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
საერთაშორისო წყაროები, მათ შორის Reuters-ი, რომელზეც უკრაინული მედია დაყრდნობით აშუქებს თემას, ასევე აღნიშნავს, რომ ეს 2022 წლის შემდეგ კომისიის პირველი სხდომაა და მთავარ ფოკუსად ენერგეტიკას, განსაკუთრებით გაზისა და ნავთობის მიწოდებას განსაზღვრავს. წყაროებში ასახულია ევროკავშირის გეგმის კონტექსტი, რომელიც სლოვაკეთს რუსული გაზის შესყიდვის 2027 წლის ბოლომდე შეწყვეტის ვალდებულებას აკისრებს, და სლოვაკეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პოზიცია, რომ სლოვაკეთი რუსეთთან ურთიერთობებს ევროკავშირისა და ნატო-ს წევრობის ვალდებულებებთან შესაბამისობაში ავითარებს. ევროკავშირის ქვეყნებმა რუსეთს 2022 წლის მარტიდან 2026 წლის ივლისამდე ნავთობის, გაზისა და სხვა化石ი ენერგომატარებლებისთვის დაახლოებით 197 მილიარდი ევრო გადაუხადეს.
კონტექსტი
დაგეგმილი მოსკოვის შეხვედრა ეკონომიკური, სამეცნიერო და ტექნიკური თანამშრომლობის რუსეთ-სლოვაკეთის მთავრობათშორისი კომისიის პირველი სხდომაა რუსეთის უკრაინაში 2022 წლის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ. სლოვაკეთი თავის ჩარევას ევროკავშირისა და ნატო-ს წევრობის ვალდებულებებთან შესაბამისობაში წარმოადგენს, მოსკოვთან დიალოგის სივრცის შექმნის ძიებით. სლოვაკეთი რუსული ნავთობისა და გაზის მყიდველია და ევროკავშირის რუსული ენერგიისგან თანდათანობით გათიშვის გეგმის ზოგიერთ ასპექტს საჯაროდ ეწინააღმდეგება.