ფონ დერ ლაიენი: ევროკავშირი რუსული გაზის იმპორტს 2027 წლის ბოლოსთვის ნულამდე შეამცირებს
ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა ევროპარლამენტში სტრასბურგში 6 ოქტომბერს განაცხადა, რომ ევროკავშირი რუსული გაზის იმპორტს 2027 წლის ბოლოსთვის ნულამდე შეამცირებს. რუსული სურსათის იმპორტი უკვე 45%-დან 12%-მდე შემცირდა, ხოლო 2027 წლის 1 იანვრიდან რუსული LNG-ის სრული აკრძალვა ძალაში შევა.
მთავარი მომენტები
- 6 ოქტომბერს სტრასბურგში ევროპარლამენტში სიტყვით გამოსვლისას ფონ დერ ლაიენმა განაცხადა, რომ ევროკავშირი რუსული გაზის იმპორტს 2027 წლის ბოლოსთვის ნულამდე შეამცირებს
- რუსული გაზის წილი ევროკავშირის იმპორტში 45%-დან 12%-მდე შემცირდა
- 2027 წლის 1 იანვრიდან რუსული თხევადი ბუნებრივი აირის (LNG) იმპორტის სრული აკრძალვა ამოქმედდება
- 2026 წლის პირველ რვა თვეში ევროპამ რუსულ არქტიკულ გაზში რეკორდული 7,3 მილიარდი ევრო დახარჯა, რაც 2025 წლის მთელი წლის მაჩვენებელს აჭარბებს
- 21-ე სანქციების პაკეტის მიღების შემდეგ ევროკავშირმა ძველი კონტრაქტებით მესამე ქვეყნებში LNG-ის მიწოდებისთვის დროებითი გამონაკლისი შეინარჩუნა
- უნგრეთის მთავრობის განცხადებით, ქვეყანას რუსული გაზის სრული მიტანის მოთხოვნების ერთ წელიწადში დაკმაყოფილება შეუძლია
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს განცხადება ევროკავშირს რუსულ ენერგორესურსებზე დამოკიდებულების დასრულების კონკრეტულ ვადას - 2027 წლის ბოლოს - აწესებს, რაც 21-ე სანქციების პაკეტსა და 2027 წლის 1 იანვრიდან რუსული LNG-ის აკრძალვას ერთიან სტრატეგიად აერთიანებს. მიუხედავად იმპორტის 45%-დან 12%-მდე შემცირებისა, ევროპა რუსულ არქტიკულ გაზში მილიარდებს ხარჯავს, ხოლო ირანში ომის დაწყებამ შემცვლელი იმპორტის ხარჯი 100 მილიარდ ევროთი გაზარდა.
რა მოხდა
ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა 2026 წლის 6 ოქტომბერს სტრასბურგში ევროპარლამენტში გამოსვლისას ევროკავშირის ენერგეტიკული პოლიტიკის რამდენიმე მნიშვნელოვანი ელემენტი წარმოადგინა. მან განაცხადა, რომ ევროკავშირი რუსული გაზის იმპორტს 2027 წლის ბოლოსთვის ნულამდე შეამცირებს, რაც 2027 წლის 1 იანვრიდან რუსული LNG-ის სრული აკრძალვის ამოქმედებასთან ერთად მოქმედებს. ცვლილებების ფონი ასეთია: ოთხი წლის წინ რუსული გაზი ევროკავშირის იმპორტის 45%-ს შეადგენდა, დღეს კი ეს მაჩვენებელი 12%-მდეა შემცირებული. თუმცა 2026 წლის პირველ რვა თვეში ევროპამ რუსულ არქტიკულ გაზში რეკორდული 7,3 მილიარდი ევრო დახარჯა, რაც 2025 წლის მთელი წლის მაჩვენებელს აჭარბებს. ფონ დერ ლაიენმა ასევე აღნიშნა, რომ თებერვლის ბოლოდან გაზის ფასები 140%-ით არის გაზრქნილი, დიზელის საწვავის ფასი კი გაორმაგებულია, ხოლო იმპორტირებულმა წიაღისებრმა საწვავმა ევროპას ირანში ომის დაწყების შემდეგ დამატებით 100 მილიარდი ევრო მოუტანა. ენერგეტიკული გადასვლის ნაწილად მან ხაზი გაუსვა, რომ ევროკავშირში ელექტროენერგიის 70%-ზე მეტი შიდა და სუფთა წყაროებიდან მიიღება, გასულ წელს 80 გიგავატზე მეტი განახლებადი სიმძლავრე დამონტაჟდა და ექვსჯერ მეტი სიმძლავრე ქსელთან მიერთების რიგშია. მან ელექტროქსელის სამოქმედო პაკეტის წლის ბოლომდე მიღების აუცილებლობაზე ისაუბრა და ელექტრიფიკაციის სამოქმედო გეგმის ფარგლებში 2040 წლისთვის ელექტროენერგიის წილის გაორმაგების მიზანი დაასახელა, რაც, მისი შეფასებით, წლიურად 260 მილიარდი ევროთი შეამცირებს წიაღისებრი საწვავის იმპორტს.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინულენოვანი წყარო ამ ისტორიას ევროკომისიის რუსული გაზის იმპორტის სრულად შეწყვეტის 2027 წლის ბოლოსთვის ინიციატივის კონტექსტში წარმოადგენს, ხაზი გაესმა რუსული ენერგიისგან თავის დაღწევის პოლიტიკურ ვალდებულებას.
კონტექსტი
ოთხი წლის წინ ევროკავშირის გაზის იმპორტის 45% რუსეთიდან შემდგომი ნაკადი თითქმის მთლიანად შეწყდა, თუმცა ამ პროცესმა ეტაპობრივად მიმდინარეობს და რუსული ენერგიის ნაწილი ჯერ კიდევ ევროპულ ბაზარზე რჩება. უნგრეთის მთავრობა აცხადებს, რომ ქვეყანას რუსული გაზის სრული მიტანის მოთხოვნების ერთ წელიწადში დაკმაყოფილება შეუძლია.