ერდოღანი პუტინთან შავი ზღვის უსაფრთხოების საკითხზე სატელეფონო საუბარი გამართა

რა მოხდა

7 ოქტომბერს თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ ტაიპ ერდოღანმა სატელეფონო საუბარი გამართა რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინთან. თურქეთის პრეზიდენტის ოფისმა საუბრის შესახებ X-ზე განცხადება გაავრცელა. მხარეებმა განიხილეს ორმხრივი ურთიერთობები და რეგიონული და გლობალური საკითხები. ერდოღანმა ხაზი გაუსვა შავ ზღვაში უსაფრთხო ნავიგაციის უზრუნველყოფის მნიშვნელობას და განაცხადა, რომ თურქეთი მზადაა, შეუწყოს ხელი რუსეთსა და უკრაინას შორის პირდაპირი კონტაქტების დამყარებას. ერდოღანმა ასევე განაცხადა, რომ ანკარა აძლიერებს შავი ზღვის გავლით მარცვლეულის ექსპორტის განახლების დიპლომატიურ ძალისხმედას და ამასთან დაკავშირებით უკრაინის პრეზიდენტისგან დადებითი სიგნალი მიიღო.

სატელეფონო საუბარი წინ უძღოდა შავ ზღვაში ორი თავდასხმის სერია. 5 ოქტომბერს, რუმინეთის Pescăruș-ის გაზის პლატფორმის რაიონში, დრონმა სიმინდის ტანმინდერ Royad Mammadov-ს დაარტყა, რომელიც უკრაინიდან იტალიისკენ მიდიოდა. უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის თქმით, გემს ორი რუსული დრონი შეუტია; კაპიტანი დაიღუპა, 11 ეკიპაჟის წევრი გადაარჩინეს. თურქეთის ელჩმა ბუქარესტში ოზგიურ ქივანჩ ალთანმა განმარტა, რომ გემი თურქული დროშის ქვეშ არ მიცურავდა და ეკიპაჟში თურქი მოქალაქეები არ იყვნენ, თუმცა მისი თანამფლობელი თურქული კომპანია იყო. მეორე დღეს, 6 ოქტომბერს, ბულგარეთის ეკონომიკურ ზონაში დრონებმა ორ სატვირთო გემს — ALFA WATAN-ს (ტოგოს დროშა) და ABLE-ს (პალაუს დროშა) — შეუტიეს. ALFA WATAN ჩაიძირა, ABLE-ს კი ცეცხლი წაეკიდა. რუმინეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცნობით, თავდასხმას ორი ადამიანი ემსხვერპლა. ორივე გემი თურქულ კომპანიებს ეკუთვნოდა. ბულგარეთის მედიის ცნობით, 6 ოქტომბრის თავდასხმა იყო პირველი ცნობილი დრონით თავდასხმა ბულგარეთის ეკონომიკურ ზონაში მყოფ გემებზე.

ზელენსკიმ ორივე თავდასხმა რუსეთს დააბრალა. 6 ოქტომბრის ინციდენტთან დაკავშირებით უკრაინის სამხედრო-საზღვაო ძალები ბულგარელ კოლეგებს დაუკავშირდნენ. ევროკავშირმა განაცხადა, რომ რუსეთის მიერ სამუშაო გემებზე ბოლო თავდასხმებს „მიუღებელს“ მიიჩნევს და რუმინეთისა და ბულგარეთის თხოვნით მათ შავი ზღვის შესაბამისი საზღვაო ზონების სატელიტურ სურათებს მიაწვდის. თურქეთმა ადრე უკრაინასა და რუსეთს შავ ზღვაში საბრძოლო მოქმედებებისა და თავდასხმების შეჩერების სამიზნე წინადადებები გადასცა.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

ყველა ექვსი წყარო უკრაინულენოვანი მედიაა (Європейська правда, Українська правда, Укрінформ, НВ, Суспільне Новини, hromadske). მათი რეპორტაჟის ცენტრში ზელენსკის მიერ ორივე თავდასხმის რუსეთისთვის დაბრალება დგას, ხაზი ესმება სამოქალაქო საზღვაო ტრანსპორტზე და უკრაინულ მარცვლეულის ექსპორტზე დარტყმის ზემოქმედებას. ერდოღანის სატელეფონო საუბარი წარმოჩინებულია როგორც თურქულ კომპანიებთან დაკავშირებულ გემებზე თავდასხმებზე დიპლომატიური რეაგირება, რაცვა ხაზს უსვამს თურქეთის მედიატორულ როლს და მის წინა წინადადებებს შავი ზღვის კონფლიქტის შესაჩერებლად. რეპორტაჟები წინა პლანზე აყენებს ევროკავშირის მხირედან მოწოდებულ გმობას და რუმინეთისთვის და ბულგარეთისთვის სატელიტური გამოსახულების მიწოდებას, როგორც რუსეთის ზღვისფერდს ესკალაციაზე დასავლურ რეაგირებას.

სად განსხვავდება გაშუქება

5 ოქტომბრის Royad Mammadov-ზე თავდასხმის მსხვერპლთა რაოდენობაზე მონაცემები არათანმიმდევრულია: ერთი ვერსიით მოკლულია მინიმუმ ერთი ადამიანი, ხოლო მოგვიანებითი რეპორტაჟით — ორი ადამიანი, მათ შორის კაპიტანი (Європейська правда, hromadske, Українська правда).

კონტექსტი

5 ოქტომბერს Royad Mammadov-ზე თავდასხმა რუმინეთის Pescăruș-ის გაზის პლატფორმის სიახლოვეს მოხდა; ზელენსკის თქმით, ორი რუსული დრონი იყო გამოყენებული, კაპიტანი დაიღუპა, 11 ეკიპაჟის წევრი გადაარჩინეს. 6 ოქტომბერს ბულგარეთის ეკონომიკურ ზონაში ALFA WATAN (ტოგოს დროშა) და ABLE (პალაუს დროშა) დაზარალდნენ; ALFA WATAN ჩაიძირა, ABLE-ს ცეცხლი წაეკიდა, რუმინეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცნობით, ორი ადამიანი დაიღუპა. ორივე გემი თურქულ კომპანიებს ეკუთვნოდა. თურქეთმა ადრე უკრაინასა და რუსეთს შავ ზღვაში საბრძოლო მოქმედებების შეჩერების სამიზნე წინადადებები გადასცა და ერდოღანმა განაცხადა, რომ მარცვლეულის ექსპორტის განახლებაზე უკრაინის პრეზიდენტისგან დადებითი სიგნალი მიიღო.