ზელენსკი: უკრაინა აგრძელებს რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმებს
პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ Financial Times-თან ინტერვიუში განაცხადა, რომ უკრაინა აგრძელებს რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე (NPK) დარტყმებს და სამდღიანი პაუზა, რომელიც აშშ-ის თხოვნით იყო დაცული, მოხსნილია. მისი თქმით, ამ პერიოდში რუსეთი განაგრძო უკრაინის ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის დარტყმები და მშვიდობიანი მოსახლეობის მსხვერპლი გაიზარდა. ზელენსკიმ ასევე განაცხადა, რომ უკრაინა მზადაა, შეაჩეროს დარტყმები რუსულ ენერგეტიკულ ობიექტებზე მხოლოდ დამატებითი ამერიკული Patriot რაკეტების სანაცვლოდ.
მთავარი მომენტები
- ზელენსკიმ Financial Times-თან განაცხადა: „აკრძალვა მოხსნილია. ჩვენთვის საკმარისია" — უკრაინა აგრძელებს რუსული NPK-ებზე დარტყმებს.
- სამდღიანი პაუზა დაცული იყო აშშ-ის თხოვნით, მაგრამ ამ ხნის განმავლობაში რუსეთმა უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე შეტევები განაგრძო.
- 12 ოქტომბერს აშშ-ის სადაზვერვიო სამსახურებმა უკრაინის საელჩოს ვაშინგტონში განუცხადეს, რომ რუსულ ენერგეტიკულ ობიექტებზე ახალი დარტყმების შემთხვევაში სადაზვერვიო მონაცემების გაცვლა დაუყოვნებლივ შეჩერდებოდა.
- 12-13 ოქტომბრის ღამეს რუსეთმა კიევს ბალისტიკური რაკეტებით დაარტყა პარტნიორების წინასწარი გაფრთხილების გარეშე; 13 ოქტომბრის ღამეს გაშვებულ იქნა 39 ბალისტიკური რაკეტა და 120-ზე მეტი სარაკეტო დრონი.
- 14 ოქტომბერს SpaceX-მა Starshield/Starlink სამხედრო თერმინალების მუშაობა შეზღუდა; ზელენსკიმ ეს „ტექნიკური პრობლემა" უარყო და პოლიტიკური გადაწყვეტილება უწოდა.
- ზელენსკი: უკრაინა მზადაა, შეაჩეროს რუსულ ენერგეტიკაზე დარტყმები მხოლოდ დამატებითი ამერიკული Patriot რაკეტებ-გადამჭერების სანაცვლოდ.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
გადაწყვეტილება ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე დარტყმების განახლების შესახებ წარმოადგენს მოკლე, სამდღიანი პაუზის დასასრულს, რომელიც ვაშინგტონის თხოვნით იყო დაცული, და კიდევ უფრო ამძაფრებს უკრაინა-აშშ ურთიერთობებში არსებულ დაძაბულობას სადაზვერვიო გაცვლის, Starshield/Starlink-ის წვდომისა და ტრამპის მიერ 11 ოქტომბერს ცალმხრივად გამოცხადებული „ენერგეტიკური ზავის" პირობებზე. ეპიზოდი აჩვენებს, თუ რა ბერკეტებს ფლობს აშშ უკრაინის მიმართ სადაზვერვიო თანამშრომლობისა და სამხედრო დრონებისთვის გამოყენებული კომერციული თანამგზავრული კავშირის მეშვეობით, ხოლო რუსეთის მხრიდან პაუზის პერიოდშიც გაგრძელებულმა დარტყმებმა კიდევ უფრო გაამყარა კიევის არგუმენტი, რომ თავშეკავება ერთმხრივად ხდებოდა.
რა მოხდა
Financial Times-თან ინტერვიუში, რომელიც 15 ოქტომბერს გამოქვეყნდა, პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინა აგრძელებს რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმებს და მოხსნა ის სამდღიანი პაუზა, რომელიც აშშ-ის თხოვნით იყო დაცული: „აკრძალვა მოხსნილია. ჩვენთვის საკმარისია." მისი თქმით, პაუზის პერიოდში რუსეთმა უკრაინის ენერგეტიკული ობიექტების დარტყმები განაგრძო და გასულ კვირაში 100-ზე მეტი მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა. ზელენსკიმ ასევე განაცხადა, რომ 12-13 ოქტომბრის ღამეს კიევზე რუსული ბალისტიკური რაკეტებით თავდასხმების შესახებ პარტნიორებმა წინასწარი გაფრთხილება არ გაუგზავნეს, ხოლო SpaceX-მა 14 ოქტომბერს ღამით, გაფრთხილების გარეშე, Starshield სამხედრო სატელიტური ტერმინალების მუშაობა შეზღუდა, რაც, მისი შეფასებით, ტექნიკური პრობლემა კი არა, პოლიტიკური გადაწყვეტილება იყო. მან ასევე პირობა დადო, რომ უკრაინა კვლავ შეაჩერებდა რუსულ ენერგეტიკულ ობიექტებზე დარტყმებს, მხოლოდ თუ აშშ დამატებით Patriot რაკეტებ-გადამჭრებს გადასცემდა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია ცენტრში აყენებს ზელენსკის ფრაზებს „აკრძალვა მოხსნილია" და „ჩვენთვის საკმარისია" და წარმოაჩენს გადაწყვეტილებას როგორც პირდაპირ პასუხს ვაშინგტონის ზეწოლასა და რუსეთის მხრიდან უკრაინის ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის განუხრელ დარტყმებზე. გამოცემები ხაზს უსვამენ 12-13 ოქტომბრის ღამეს კიევზე ბალისტიკური რაკეტებით თავდასხმების წინასწარი გაფრთხილების არარსებობას და Starshield/Starlink-ის შეზღუდვას, როგორც აშშ-ის არაკეთსინდისიერი ქცევის მტკიცებულებას. ფართოდ ციტირდება ზელენსკის შეფასებები სადაზვერვიო შეფერხების „ტექნიკური" ხასიათის შესახებ აშშ-ის ვერსიის უარყოფით და აშშ-ის გადაწყვეტილება, რომელმაც რუსული დიზელის ექსპორტი დაუშვა, როგორც „� очевидна слабост, რომელიც რუსეთს ხელში უწყობს".
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
საერთაშორისო გამოცემები, განსაკუთრებით Financial Times, The Washington Post და Axios, ამბავს წარმოაჩენენ როგორც აშშ-უკრაინის დავას ენერგეტიკული პაუზის პირობებსა და სადაზვერვიო თანამშრომლობაზე, და არა მხოლოდ უკრაინის შიდა პოლიტიკის ეპიზოდად. გამოცემები ასევე ხაზს უსვამენ, რომ 11 ოქტომბრის „ენერგეტიკული ზავი" ტრამპმა ცალმხრივად, უკრაინის წინასწარი შეთანხმების გარეშე გამოაცხადა, რაც კიდევ უფრო აჩვენებს ვაშინგტონის მცდელობას, დიქტატი გაუწიოს სამშვიდობო პირობებს.
სად განსხვავდება გაშუქება
14 ოქტომბერს მოსკოვმა კიევი დაადანაშაულა ორ რუსულ NPK-ზე ახალ დარტყმებში, თუმცა ზელენსკის კომუნიკაციების მრჩეველმა დმიტრო ლიტვინმა ეს ბრალდება უარყო; რუსული მედია ცალკე ავრცელებდა ინფორმაციას სარატოვისა და რიაზანის ოლქებში დრონების თავდასხმებზე, რაც ლიტვინმა ტყუილი უწოდა. გარდა ამისა, ზოგიერთი წყარო შეზღუდულ სატელიტურ სისტემას Starlink-ის სამხედრო ტერმინალებს უწოდებს, ზოგიერთი კი SpaceX-ის Starshield სამხედრო პაკეტს; ილონ მასკი ამტკიცებს, რომ Starshield აშშ-ის მთავროფნის საკუთრებაა და მის რეგულირებას სამხედრო და პრეზიდენტი ახორციელებს, ხოლო თეთრი სახლი აცხადებს, რომ SpaceX-ს არ აკონტროლებს და შეზღუდვებს „ტექნიკურ ხარვეზად" მიიჩნევს. ასევე, 11 ოქტომბრის „ენერგეტიკული ზავის" ფარგლები წყაროებში არათანმიმდევრულად არის მოცემული — ზოგიერთი მას ყველა ენერგეტიკულ დარტყმაზე შეთანხმებად წარმოაჩენს, Axios-ის ცნობით კი ის მხოლოდ ორივე ქვეყნის NPK-ებზე ურთიერთდარტყმების შეჩერებას გულისხმობდა.
კონტექსტი
9 ოქტომბერს დონალდ ტრამპმა ვლადიმერ პუტინთან „წარმატებული საუბარი" გამოაცხადა და აშშ-ის სა� treasury-მ დროებითი ზოგადი ლიცენზია გასცა რუსული დიზელის მსოფლიო ბაზარზე მიწოდების უზრუნველსაყოფად; ზელენსკიმ ეს ნაბიჯი „ очевидна слабост, რომელიც რუსეთს ხელში უწყობს" უწოდა. 11 ოქტომბერს ტრამპმა Truth Social-ში „ენერგეტიკული ზავის" დაწყება გამოაცხადა, რომლის თაობაზეც, მისი თქმით, ორივე მხარე შეთანხმდა; ზელენსკიმ განაცხადა, რომ ამის შესახებ სოციალური მედიიდან შეიტყო და უკრაინა მზად იყო შეესრულებინა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსკოვი რეალურად შეასრულებდა. 12 ოქტომბერს აშშ-ის სადაზვერვიო სამსახურებმა უკრაინის საელჩოს ვაშინგტონში განუცხადეს, რომ რუსულ ენერგეტიკულ ობიექტებზე ახალი დარტყმების შემთხვევაში სადაზვერვიო გაცვლა დაუყოვნებლივ შეჩერდებოდა; The Washington Post-ის ცნობით, ეს გაფრთხილებები იმდენად ფართო იყო, რომ „ყველას, ვისაც უკრაინული გვარი ჰქონდა, დარეკეს". 12-13 ოქტომბრის ღამეს რუსეთმა კიევს ბალისტიკური რაკეტებით დაარტყა პარტნიორების წინასწარი გაფრთხილების გარეშე; ზელენსკის თქმით, საჰაერო განგაში მხოლოდ პირველი აფეთქებების შემდეგ გამოცხადდა. 13 ოქტომბრის ღამეს რუსეთმა 39 ბალისტიკური რაკეტა და 120-ზე მეტი სარაკეტო დრონი გაუშვა, რამაც კიევში, კიევის ოლქსა და ხარკოვში ენერგეტიკული ობიექტები დააზარალა. 14 ოქტომბერს SpaceX-მა უკრაინის სამხედროების მიერ გამოყენებული Starshield/Starlink ტერმინალები შეზღუდა; Financial Times-ის ცნობით, შეზღუდვა ღამით, გაფრთხილების გარეშე დაწესდა და რამდენიმე მნიშვნელოვანი ოპერაცია ჩაშალა; მასკმა განაცხადა, რომ საკითხი ამერიკული მხარის კომპეტენციაა, ხოლო თეთრმა სახლმა ეს „ტექნიკურ ხარვეზად" მიიჩნია, რაც ზელენსკიმ გადაწყვეტილებად შეაფასა. ტრამპმა სამშაბათს საჯაროდ განაცხადა, რომ სადაზვერვიო გაცვლა გრძელდება, ხოლო ევროკომისიამ აღნიშნა, რომ შეჩერების ნიშნებს ვერ ხედავს; ჟურნალისტური მონაცემებით, მუქარა ჯერ კიდევ ძალაშია. ზელენსკიმ ასევე განაცხადა, რომ უკრაინა რუსულ ენერგეტიკაზე დარტყმებს მხოლოდ დამატებითი ამერიკული Patriot რაკეტებ-გადამჭრების სანაცვლოდ შეაჩერებდა.