უკრაინულმა დრონებმა რუსეთში სბერბანკის მშენებარე მონაცემთა ცენტრი დაარტიეს
2026 წლის 14 ოქტომბრის ღამეს უკრაინულმა დრონებმა სარატოვის ოლქის ქალაქ ბალაკოვო განუხრელი თავდასხმით დააზარალეს, რასაც სბერბანკის მშენებარე მონაცემთა ცენტრის დარტყმა მოჰყვა. თავდასხმას რუსეთის მასშტაბით მრავალი ონლაინ-სერვისის მუშაობის შეფერხება მოჰყვა, ხოლო უკრაინულმა მხარემ დაადასტურა დარტყმა და უარყო ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმის შესახებ რუსული განცხადებები.
მთავარი მომენტები
- 2026 წლის 14 ოქტომბრის ღამეს დრონებმა სარატოვის ოლქის ბალაკოვო დაარტიეს, სადაც სბერბანკის მშენებარე მონაცემთა ცენტრი მოხვდა.
- სბერბანკის ცენტრი ნაწილობრივ უკვე მუშაობდა; პროექტის ღირებულება 122,2 მლრდ რუბლია (დაახლოებით 1,4–1,5 მლრდ დოლარი), დაგეგმილია მისი დასრულება 2030 წლისთვის.
- სბერბანკის საბჭოს თავმჯდომარის პირველმა მოადგილემ ალექსანდრ ვედიახინმა დარტყმა დაადასტურა, თუმცა განაცხადა, რომ ყველა სერვისი ჩვეულებრივად მუშაობს და თანამშრომლები არ დაშავებულან.
- მომხმარებლებმა რუსეთის მასშტაბით შეფერხებები დააფიქსირეს სბერბანკის, GigaChat-ის, „სამოკატის“, Mail.ru-ს, VK-ს, „ოზონის“, „ავიტოს“, როსტელეკომისა და სხვა სერვისების მუშაობაში.
- სარატოვის ოლქის გუბერნატორმა რომან ბუსარგინმა თავდასხმა დაადასტურა და რამდენიმე საცხოვრებელი სახლის დაზიანება განაცხადა; მისი თქმით, ერთი ადამიანი დაიღუპა.
- NASA FIRMS-ის სატელიტურმა გამოსახულებამ ბალაკოვოს სამრეწველო ზონაში, სადაც სბერბანკის მონაცემთა ცენტრი და მეტალურგიული ქარხანა MZ ბალაკოვო მდებარეობს, რამდენიმე ხანძარი დააფიქსირა.
- უკრაინულმა კერძო თავდაცვით-ტექნოლოგიურმა კომპანია Fire Point-მა სბერბანკის მონაცემთა ცენტრზე დარტყმა დაადასტურა.
- უკრაინის პრეზიდენტის მრჩეველმა დმიტრო ლიტვინმა უარყო რუსეთის მოსკოვის მიერ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმის შესახებ გავრცელებული ინფორმაცია და ფეიკი უწოდა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს თავდასხმა აჩვენებს, რომ უკრაინა რუსეთის ციფრულ ინფრასტრუქტურაზე შეტევებს აფართოებს. სბერბანკის მონაცემთა ცენტრი განკუთვნილი იყო სახელმწიფო ციფრული პლატფორმის „გოსტეხის“ სერვისების განსათავსებლად და ერთ-ერთ უდიდეს ცენტრად ითვლებოდა რუსეთში, 122,2 მლრდ რუბლის ღირებულებით, რაც მის სტრატეგიულ მნიშვნელობას განაპირობებს.
რა მოხდა
2026 წლის 14 ოქტომბრის ღამეს უკრაინულმა დრონებმა სარატოვის ოლქის ქალაქ ბალაკოვო მასშტაბური დარტყმა მიაყენეს. თავდასხმის შედეგად სბერბანკის მშენებარე მონაცემთა ცენტრი დაზარალდა, რაც NASA FIRMS-ის სატელიტურმა მონაცემებმა ხანძრების სახით დაადასტურა. სბერბანკის საბჭოს თავმჯდომარის პირველმა მოადგილემ ალექსანდრ ვედიახინმა დარტყმა აღიარა, თუმცა სერვისების ჩვეულებრივი მუშაობა განაცხადა. მიუხედავად ამისა, მომხმარებლებმა რუსეთის მასშტაბით მრავალი სერვისის – სბერბანკის, მისი ნეირონული ქსელის GigaChat-ის, „სამოკატის“, Mail.ru-ს, VK-ს, „ოზონისა“ და „ავიტოს“ – შეფერხება დააფიქსირეს. სარატოვის ოლქის გუბერნატორმა რომან ბუსარგინმა დრონების თავდასხმა დაადასტურა, რამდენიმე საცხოვრებელი სახლის დაზიანება განაცხადა და ერთი ადამიანის დაღუპვის შესახებ განაცხადა, თუმცა დასძინა, რომ ქალაქის ყველა ინფრასტრუქტურა „ჩვეულებრივად მუშაობს“. უკრაინულმა კერძო თავდაცვით-ტექნოლოგიურმა კომპანია Fire Point-მა სბერბანკის მონაცემთა ცენტრზე დარტყმა საჯაროდ დაადასტურა. უკრაინის პრეზიდენტის კომუნიკაციების მრჩეველმა დმიტრო ლიტვინმა რუსული მხარის ის განცხადება, თითქოს სარატოვისა და რიაზანის ოლქებში ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმა განხორციელდა, ფეიკი უწოდა. მოსკოვის მერმა სერგეი სობიანინმა განაცხადა, რომ ღამით 14 ოქტომბერს მოსკოვის მიმართულებით 493 დრონი გაფრინდა, რომელთა უმეტესობაც, მისი თქმით, შორ მანძილზე ჩამოგდებულია.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული წყაროები განსაკუთრებით ხაზს უსვამენ Fire Point-ის მიერ დარტყმის დადასტურებას, მონაცემთა ცენტრის სტრატეგიულ მნიშვნელობას – მის ღირებულებას (122,2 მლრდ რუბლი), დაგეგმილ სუპერკომპიუტერსა და „გოსტეხის“ სერვისების განთავსებას, ასევე ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმის შესახებ რუსული ინფორმაციის ფეიკად წარმოჩენას.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
საერთაშორისო მედია, მათ შორის აზერბაიჯანული APA და გერმანული Der Spiegel, თავდასხმას პირველ რიგში სამოქალაქო ეფექტის კუთხით აშუქებს, ყურადღებას ამახვილებს მომხმარებლისთვის შესამჩნევ შედეგებზე, როგორიცაა სხვადასხვა ონლაინ-სერვისის მუშაობის შეფერხება და, გერმანული გამოცემის შემთხვევაში, პიცის მიწოდების დაგვიანებაც კი.
სად განსხვავდება გაშუქება
რუსი ჩინოვნიკები, მათ შორის ვიცე-პრემიერი ალექსანდრ ნოვაკი, TASS-ის მეშვეობით აცხადებდნენ, რომ იმავე ღამეს უკრაინულმა ძალებმა სარატოვისა და რიაზანის ოლქებში ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნები დაარტიეს; უკრაინის პრეზიდენტის მრჩეველმა დმიტრო ლიტვინმა ეს ინფორმაცია ფეიკად მოიხსენია და დაადასტურა, რომ მხოლოდ მონაცემთა ცენტრი და სხვა ობიექტები იყო დარტყმის ქვეშ. გუბერნატორმა ბუსარგინმა ერთი ადამიანის დაღუპვა განაცხადა და თქვა, რომ ბალაკოვოს ინფრასტრუქტურა „ჩვეულებრივად მუშაობს“, რაც ეწინააღმდეგება OSINT-ანალიტიკოსების, სატელიტური გამოსახულებისა და სბერბანკის საკუთარი დადასტურების მონაცემებს მონაცემთა ცენტრის მნიშვნელოვანი დაზიანებისა და რუსეთის მასშტაბით სერვისების ფართო შეფერხებების შესახებ. სბერბანკის პირველმა მოადგილემ ალექსანდრ ვედიახინმა განაცხადა, რომ ყველა სისტემა და სერვისი ჩვეულებრივად მუშაობს შეფერხებების გარეშე, თუმცა მომხმარებლებმა სბერბანკის, GigaChat-ის, „სამოკატის“, Mail.ru-ს, VK-ს, „ოზონის“, „ავიტოს“, როსტელეკომის, MTS-ის, მეგაფონის, T2-ის, Reg.ru-ს, „კონტურის“, „ტოჩკა ბანკის“, როსსელხოზბანკის, ალფა-ბანკის, VTB-ს, „გოსუსლუგისა“ და სხვა პლატფორმების მუშაობაში შეფერხებები დააფიქსირეს.
კონტექსტი
ამ თავდასხმამდე უკრაინულმა დრონებმა რუსეთში სამი „იანდექსის“ მონაცემთა ცენტრი დაარტიეს: რიაზანის ოლქის სასოვოში 8 ოქტომბერს, კალუგაში 9 ოქტომბერს და ვლადიმირის ოლქში 11 ოქტომბრის ღამეს, რასაც „იანდექსის“ სერვისების შეფერხება მოჰყვა და პრეზიდენტმა ზელენსკიმ სასოვოს ცენტრზე დარტყმა დაადასტურა.