უკრაინის ძალებმა ბაშკირეთში «გაზპრომ ნეფტეხიმ სალავატი» და რიაზანის ოლქში «სასტა» დაარტიეს
2026 წლის 8 ოქტომბრის ღამეს უკრაინის თავდაცვის ძალებმა რუსეთის ფედერაციის ტერიტორიაზე ორი დარტყმა განახორციელეს: ერთი — ბაშკირეთის რესპუბლიკაში მდებარე ნავთობგადამამუშავებელ და ნავთობქიმიურ კომპლექს «გაზპრომ ნეფტეხიმ სალავატზე», მეორე — რიაზანის ოლქის ქალაქ სასოვოში მდებარე სამანქანო-შემმუშავებელ ქარხანა «სასტაზე», სადაც «Yandex DC სასოვო»-ს სადეტამდერო ცენტრია განთავსებული. ორივე ობიექტზე ხანძარი გაჩნდა. უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბი დარტყმას ადასტურებს და განმარტავს როგორც თავდაცვის უფლების განხორციელებას გაეროს წესდების 51-ე მუხლის საფუძველზე.
მთავარი მომენტები
- უკრაინის თავდაცვის ძალებმა 2026 წლის 8 ოქტომბრის ღამეს ბაშკირეთის ქალაქ სალავატში «გაზპრომ ნეფტეხიმ სალავატი»-ს კომპლექსი დაარტიეს; ტერიტორიაზე ხანძარი გაჩნდა.
- იმავე ღამეს უკრაინის ძალებმა რიაზანის ოლქის ქალაქ სასოვოში მდებარე ქარხანა «სასტა» და მის ტერიტორიაზე განთავსებული «Yandex DC სასოვო»-ს სადეტამდერო ცენტრი დაარტიეს, რის შედეგადაც ხანძარი გაჩნდა.
- «გაზპრომ ნეფტეხიმ სალავატი» რუსეთის ერთ-ერთი უმსხვილი ნავთობგადამამუშავებელი და ნავთობქიმიური კომპლექსია, «გაზპრომის» ჯგუფის შემადგენლობაში, წლიურად 10 მლნ ტონამდე ნედლეულის გადამუშავების შესაძლებლობით; ის წარმოებს 150-ზე მეტ სახეობის პროდუქციას, მათ შორის ბენზინს, დიზელს, მაზუტს, ბიტუმს, პოლიეთილენს, სტიროლს და ამიაკს.
- უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის ცნობით, «გაზპრომ ნეფტეხიმ სალავატი» რუსეთის შეიარაღებული ძალების მოთხოვნილებებს ემსახურება; გენშტაბი დარტყმას გაეროს წესდების 51-ე მუხლით გათვალისწინებული თავდაცვის უფლების განხორციელებად და რუსეთის სამხედრო-ეკონომიკური პოტენციალის შესუსტებისკენ მიმართულ ქმედებად აფასებს.
- «Yandex»-მა დაადასტურა, რომ სასოვოს სადეტამდერო ცენტრი მთლიანად შეჩერდა და Yandex Cloud-ის ერთ ზონაში ელექტრომომარაგების პრობლემები შეიქმნა; 8 ოქტომბრის დილით «Yandex»-ის აქციები მოსკოვის ბირჟაზე 3,4%-ით დაეცა.
- «სასტა» — რუსეთის ერთ-ერთი უმსხვილი მოქმედი სამანქანო-შემმუშავებელი საწარმო, დაახლოებით 627 თანამშრომლით, რომელიც აწარმოებს CNC-მეტალგადამამუშავებელ დანადგარებს, მათ შორის «ისკანდერის» საოპერაციო-ტაქტიკური სარაკეტო კომპლექსის წარმოებისთვის და სანქციების რეჟიმშია შეტანილი აშშ-ის, კანადის, შვეიცარიის, ევროკავშირის, დიდი ბრიტანეთის, ავსტრალიის, ახალი ზელანდიისა და იაპონიის მიერ.
- სალავატის კომპლექსი უკრაინის საზღვრიდან დაახლოებით 1 300–1 400 კმ-ზე მდებარეობს (წყაროები ვარაუდობენ 1 300 კმ-ს გენშტაბის ცნობით და დაახლოებით 1 400 კმ-ს სხვა წყაროებით); კომპლექსი ადრეც იქნა დარტყმული — 2025 წლის 24 სექტემბერს დაზიანდა ELOU-AVT-6 პირველადი გადამუშავების დანადგარი, 2026 წლის 14 ივლისს კი ხანძრის შედეგად ნავთობის გადამუშავება სრულიად შეჩერდა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
დარტყმა რუსეთის ერთ-ერთ უმსხვილ ნავთობგადამამუშავებელ-ნავთობქიმიურ კომპლექსზე, რომელიც «გაზპრომის» ჯგუფის ნაწილია და, გენშტაბის ცნობით, რუსეთის შეიარაღებული ძალების მომარაგებას ემსახურება, კიდევ ერთხელ აჩვენებს უკრაინის დრონული ოპერაციების სიღრმეს — ობიექტი საზღვრიდან 1 300 კმ-ზე მეტ მანძილზე მდებარეობს. პარალელურად, რიაზანის ოლქში «სასტას» ქარხანა დაიბომბა, სადაც «Yandex DC სასოვო»-ს სადეტამდერო ცენტრია; «Yandex»-მა ცენტრის სრული გაჩერება დაადასტურა, რამაც Yandex Cloud-ის ერთ ზონაში ელექტრომომარაგების პრობლემები გამოიწვია და «Yandex»-ის აქციების 3,4%-იან ვარდნას მისცა ბიძგი.
რა მოხდა
2026 წლის 8 ოქტომბრის ღამეს უკრაინის თავდაცვის ძალებმა ბაშკირეთის რესპუბლიკის ქალაქ სალავატში «გაზპრომ ნეფტეხიმ სალავატი»-ს ნავთობგადამამუშავებელ-ნავთობქიმიურ კომპლექსს დარტყმა მიაყენეს, რის შედეგადაც ტერიტორიაზე ხანძარი გაჩნდა. იმავე ღამეს რიაზანის ოლქის ქალაქ სასოვოში უკრაინის ძალებმა სამანქანო-შემმუშავებელი ქარხანა «სასტა» და მის ტერიტორიაზე განთავსებული «Yandex DC სასოვო»-ს სადეტამდერო ცენტრი დაარტიეს; ამის შედეგადაც ხანძარი გაჩნდა. უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბი ორივე დარტყმას ადასტურებს და მათ გაეროს წესდების 51-ე მუხლით გათვალისწინებული თავდაცვის უფლების განხორციელებად და რუსეთის სამხედრო-ეკონომიკური პოტენციალის შემცირებისკენ მიმართულ ქმედებად მიიჩნევს. «Yandex»-მა დაადასტურა, რომ სასოვოს სადეტამდერო ცენტრი სრულიად შეჩერდა, მოხდა Yandex Cloud-ის ერთ ზონაში ელექტრომომარაგების პრობლემები, ხოლო 8 ოქტომბრის დილით «Yandex»-ის აქციები მოსკოვის ბირჟაზე 3,4%-ით დაეცა; დაშავებულები არ არიან. რიაზანის ოლქის გუბერნატორმა ოფიციალურად განაცხადა ოლქში ორი უპილოტო საფრენი აპარატის ჩამოგდების და ერთ-ერთ საწარმოში სახურველზე ხანძრის შესახებ; ასევე გავრცელდა ცნობები სტერლიტამაკში აფეთქებების შესახებ. «გაზპრომ ნეფტეხიმ სალავატი»-ს კომპლექსი წლიურად 10 მლნ ტონამდე ნავთობნედლეულის გადამმუშავებელი, 150-ზე მეტი სახეობის პროდუქციის (მათ შორის ბენზინი, დიზელი, მაზუტი, ბიტუმი, პოლიეთილენი, სტიროლი, ამიაკი) მწარმოებელი საწარმოა; ის ადრეც იქნა დარტყმული — 2025 წლის 24 სექტემბერს დაზიანდა ELOU-AVT-6 პირველადი გადამუშავების დანადგარი, 2026 წლის 14 ივლისის დარტყმის შემდეგ კი ნავთობის გადამუშავება სრულიად შეჩერდა. დარტყმები გააშუქეს OSINT-პროექტმა Astra-მ და უკრაინულმა სამონიტორინგო არხებმა Exilenova+ და Supernova+.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
ყველა უკრაინული წყარო, მათ შორის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბი, დარტყმებს უკრაინის თავდაცვის ძალების მიერ რუსეთის სამხედრო-ეკონომიკურ მიზნებზე განხორციელებულ სამიზნემიმართულ ოპერაციებად ასახელებს და სალავატის კომპლექსს რუსეთის შეიარაღებული ძალების ინტერესების სამსახურში მყოფ ობიექტად წარმოადგენს, სამართლებრივ საფუძვლად კი გაეროს წესდების 51-ე მუხლი მოჰყავს. უკრაინული მედია ხაზს უსვამს ოპერაციების სიღრმეს (სალავატი საზღვრიდან 1 300 კმ-ზე მეტ მანძილზეა) და ორივე ობიექტის სამხედრო-სამრეწველო მნიშვნელობას — «სასტა» შედის «ისკანდერის» სარაკეტო სისტემის წარმოების ჯაჭვში და სანქციების სიაშია შეტანილი. ცალკეული გამოცემები ასახელებენ ექსპერტ მიხაილო გონჩარს («Strategy XXI»-ის ცენტრი), რომელიც რუსეთის მიმართ შემდგომ ეტაპზე მთლიანი ნავთობ-ლოჯისტიკის — მილსადენების, რეზერვუარების, ტანკერებისა და საზღვაო პორტების მიმართ კომპლექსური ზეწოლის აუცილებლობაზე საუბრობს.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
ნაკრებში ერთადერთი არაუკრაინული წყარო — აზერბაიჯანული სააგენტოს ინგლისურენოვანი ცნობა — «გაზპრომ ნეფტეხიმ სალავატი»-ზე დარტყმას ფაქტოლოგიურად აშუქებს: მოჰყავს უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის ინფორმაცია და მიუთითებს, რომ კომპლექსი უკრაინის საზღვრიდან დაახლოებით 1 300 კმ-ზე მდებარეობს; განსხვავებული რედაქტორული ჩარჩო არ გააჩნია.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები სალავატის კომპლექსის მანძილის შეფასებაში განსხვავდებიან: ნაწილი (უკრაინული მედიის უმეტესობა და ზოგიერთი სხვა წყარო) საზღვრიდან დაახლოებით 1 400 კმ-ს ასახელებს, ხოლო უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბი და რიგი სხვა წყაროები — დაახლოებით 1 300 კმ-ს.
კონტექსტი
«გაზპრომ ნეფტეხიმ სალავატი» რუსეთის ერთ-ერთი უმსხვილი ნავთობგადამამუშავებელ-ნავთობქიმიური კომპლექსია, «გაზპრომის» ჯგუფის ნაწილი, წლიურად 10 მლნ ტონამდე ნედლეულის გადამუშავების შესაძლებლობით; მისი 2025 წლის 24 სექტემბრის დარტყმისას ELOU-AVT-6 პირველადი გადამუშავების დანადგარი დაზიანდა, 2026 წლის 14 ივლისის შეტევის შემდეგ ხანძრის გამო ნავთობის გადამუშავება სრულიად შეჩერდა, 13 აგვისტოს კი ისევ გაჩნდა ხანძარი. «სასტა» რუსეთის ერთ-ერთი უმსხვილი მოქმედი სამანქანო-შემმუშავებელი საწარმოა (დაახლოებით 627 თანამშრომელი), რომელიც აწარმოებს CNC-მეტალგადამამუშავებელ დანადგარებს (მათ შორის ხუთღერძიან დამუშავების ცენტრებს, მძიმე ტოკარულ და ფრეზულ დაზგებს, ავტომატიზირებულ ხაზებს), მარაგავს «ტაქტიკური სარაკეტო შეიარაღების კორპორაციისა» და «Роскосмос»-ის საწარმოებს; სანქციები დაუწესეს აშშ-მ, კანადამ, შვეიცარიამ, ევროკავშირმა, დიდმა ბრიტანეთმა, ავსტრალიამ, ახალმა ზელანდიამ და იაპონიამ. «Yandex DC სასოვო» 2014 წლიდან მუშაობს, «სასტას» ყოფილი ფართობის ნაწილზე, გამოცხადებული სიმძლავრე — 12 მგვტ-მდე. 8 ოქტომბრის დარტყმები გააშუქეს OSINT-პროექტმა Astra-მ და უკრაინულმა სამონიტორინგო არხებმა Exilenova+ და Supernova+; რიაზანის ოლქის გუბერნატორმა ოფიციალურად განაცხადა ოლქში ორი უპილოტო საფრენი აპარატის ჩამოგდებისა და ერთ საწარმოში სახურველის ანთების შესახებ; გავრცელდა ცნობები სტერლიტამაკში აფეთქებების თაობაზე.