უკრაინის დარტყმებმა სამი Yandex-ის მონაცემთა ცენტრი გამორთო, ბოტ-ტრაფიკი მკვეთრად შემცირდა
2026 წლის 8-დან 11 ოქტომბრამდე უკრაინულმა დარტყმებმა რუსეთში კომპანია Yandex-ის სამი დიდი მონაცემთა ცენტრი გამორთო. შეფერხდა Yandex Cloud, სამომხმარებლო და ლოჯისტიკური სერვისები, ხოლო ავტომატური ბოტ-ტრაფიკი ქსელიდან რამდენიმე ასეულჯერ შემცირდა. ექსპერტები დარტყმებს რუსული პროპაგანდის ინფრასტრუქტურაზე დარტყმად აფასებენ.
მთავარი მომენტები
- 8-დან 11 ოქტომბრამდე უკრაინამ Yandex-ის სამი დიდი მონაცემთა ცენტრი დაარტყა: სასოვო (რიაზანის ოლქი), გრაბცევო (კალუგა) და ვლადიმირი.
- 9 ოქტომბერს კალუგასთან არსებული 63 მგვტ-იანი CDC Grabtsevo დაზარალდა, Yandex Cloud-ი ავარიულ რეჟიმში გადავიდა და შეფერხდა Magnit-ის, Fix Price-ის, Yandex Eda-სა და Yandex Taxi-ს სერვისები.
- 11 ოქტომბრის დარტყმამ ვლადიმირის CDC სრულად გააჩერა; გაჩერდნა ალისა ასისტენტი, Kinopoisk, Yandex Music, Telemost და Smart Home.
- Cloudflare Radar-ის მონაცემებით, Yandex-ის ქსელიდან ბოტ-ტრაფიკი ორ-კვირიანი მაქსიმუმის 80-88%-დან 0,3-0,4%-მდე ჩამოვარდა, შემდეგ კი დაახლოებით 17%-მდე აღდგა.
- 12 ოქტომბერს Yandex-მა Yandex Cloud-ის სტაბილურობის სისტემური დაკარგვა აღიარა; MKPAO Yandex-ის აქციები მოსკოვის ბირჟაზე მკვეთრად ეცა.
- დაზარალდა სხვა რუსული სერვისებიც: CIAN, Apteka.ru, Vkusno — i tochka, Dodo Pizza, Пулково-ს აეროპორტი; ანალიტიკოსებმა ზარალი ასეულობით მილიონ დოლარად შეაფასეს.
- წყაროები ამტკიცებენ, რომ დარტყმების შემდეგ შემცირდა ავტომატური ქსელების - Pravda, InfoDefense და Nod of Time - მუშაობის უწყვეტობა, რომლებსაც კრემლი პროპაგანდისთვის იყენებს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
დარტყმებმა რუსეთის ერთ-ერთი უმსხვილესი ტექნოლოგიური კომპანიის ინფრასტრუქტურა მნიშვნელოვნად დააზარალა - Yandex Cloud, სამომხმარებლო და ლოჯისტიკური სერვისები კასკადურად შეფერხდა, რაც ლოგისტიკაზე, საცალო ქსელებზე, აეროპორტზე და სხვა რუსულ ონლაინ-სერვისებზე გავლენას ახდენს. ანალიტიკოსები ზარალს ასეულობით მილიონ დოლარად აფასებენ, ხოლო MKPAO Yandex-ის აქციები მოსკოვის ბირჟაზე მკვეთრად ეცა. გარდა ამისა, მონიტორინგის მონაცემებმა აჩვენა, რომ ქსელიდან ავტომატური ბოტ-ტრაფიკი რამდენიმე ასეულჯერ შემცირდა, რაც, კომენტატორების აზრით, რუსული პროპაგანდის ინფრასტრუქტურის დაზიანების და რამდენიმე უცხოურ პოლიტიკურ მოძრაობაში ონლაინ-მხარდაჭერის შემცირების მიზეზი გახდა.
რა მოხდა
2026 წლის 8-11 ოქტომბერს უკრაინამ რუსეთში Yandex-ის სამი დიდი მონაცემთა ცენტრი დაარტყა. 8 ოქტომბრის ღამეს, რიაზანის ოლქის ქალაქ სასოვოში, Sasta-ს ქარხნის ტერიტორიაზე მდებარე CDC გამოირთო, სადაც Chervonenkis-ისა და Lyapunov-ის სუპერკომპიუტერები იყო განთავსებული. 9 ოქტომბრის დილით კალუგვის მახლობლად 63 მგვტ სიმძლავრისა და 3,8 ათასი სტენდის მქონე CDC Grabtsevo დაზარალდა; Yandex Cloud ავარიულ რეჟიმში გადავიდა და შეფერხდა Magnit-ის, Fix Price-ის სალოგინე და სალარო სისტემები, ისევე როგორც Yandex Eda-სა და Yandex Taxi-ს სერვისები. 11 ოქტომბრის ღამეს ვლადიმირის CDC (50 მგვტ, 2880 სტენდი) დაზარალდა, ხანძარმა Galushkin-ის სუპერკომპიუტერი გაანადგურა, რის შედეგადაც სრულად გაჩერდა ალისა ასისტენტი, Kinopoisk, Yandex Music, Telemost და Smart Home. 12 ოქტომბერს Yandex-მა Yandex Cloud-ის სტაბილურობის სისტემური დაკარგვა აღიარა. Cloudflare Radar-ის მიხედვით, ბოტ-ტრაფიკი ქსელიდან ორ-კვირიანი მაქსიმუმის 80-88%-დან 0,3-0,4%-მდე ჩამოვარდა, შემდეგ კი დაახლოებით 17%-მდე აღდგა. წყაროები ასევე აღნიშნავენ Pravda-ს, InfoDefense-ისა და Nod of Time-ის ავტომატური ქსელების მუშაობის დროებით შეფერხებას და გერმანიის ულტრამემარჯვენე AfD პარტიისა და ამერიკული MAGA მოძრაობის ონლაინ-მხარდაჭერის შემცირებას. MKPAO Yandex-ის აქციები მოსკოვის ბირჟაზე მკვეთრად ეცა, ხოლო კასკადური ეფექტი CIAN-ს, Apteka.ru-ს, Vkusno — i tochka-ს, Dodo Pizza-სა და Пулково-ს აეროპორტის სერვისებზე გავრცელდა. ანალიტიკოსებმა ზარალი ასეულობით მილიონ დოლარად შეაფასეს.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული წყარო დარტყმებს ცხადად სტრატეგიულ და ინფორმაციულ-საომარ ჩარჩოში თავსტებს, ხაზგასასმელად, რომ Yandex-ის მონაცემთა ცენტრები ევროპისა და აშშ-ის ცენტრისტული ძალების წინააღმდეგ რუსული პროპაგანდის საფუძველია. იგივე წყარო გამოჰყოფს დარტყმების პოლიტიკურ შედეგებს - გერმანიის ულტრამემარჯვენე AfD პარტიისა და ამერიკული MAGA მოძრაობის ონლაინ-მხარდაჭერის შემცირებას, ასევე პოლონეთსა და უკრაინას შორის ინტერნეტში ანტიუკრაინული და ანტიპოლონური განწყობების შესამჩნევ კლებას.
სად განსხვავდება გაშუქება
Yandex-ის ხელმძღვანელობამ განაცხადა, რომ 8 ოქტომბრის დარტყმის შემდეგ სასოვოს CDC-ში მოწყობილობების უსაფრთხოებას ვერ ადასტურებდა, ხოლო სხვა რეპორტაჟებში კონკრეტული სუპერკომპიუტერები განადგურებულად ან გამორთულად არის მოხსენიებული, ვლადიმირში კი ხანძარია აღწერილი - რაც მიუთითებს, რომ თითოეულ ობიექტზე ზიანის ზუსტი მასშტაბი და ხასიათი ბოლომდე გარკვეული არ არის.
კონტექსტი
Yandex-ის მონაცემთა ცენტრები მასპინძლობს Chervonenkis-ის, Lyapunov-ისა და Galushkin-ის სუპერკომპიუტერებს, რომლებიც კომპანიის ღრუბლოვან და სამომხმარებლო სერვისებს უზრუნველყოფს. Yandex-ის დატვირთვის სხვა რუსულ ღრუბლოვან პროვაიდერებზე (VK Cloud, Selectel, K2Cloud) გადანაწილების მცდელობა რუსეთში თავისუფალი სერვერული სტენდების უქონობის გამო წარუმატებელი აღმოჩნდა. Cloudflare-სა და NetBlocks-ის მონიტორინგი მოჰყავთ, როგორც Yandex Cloud-ის შეფერხების დამოუკიდებელი დადასტურება.