დრონების თავდასხმამ რუსეთში Yandex-ის ყველაზე დიდი მონაცემთა ცენტრი დააზარალა
2026 წლის 9 ოქტომბრის ღამეს დრონებმა დაარტყეს Yandex-ის კალუგის მონაცემთა ცენტრს, რომელიც რუსეთში კომპანიის ყველაზე დიდი და მძლავრი ობიექტია და რამდენიმე მოდული სრულად გამორთულია. ეს მეორე შეტევაა Yandex-ის ინფრასტრუქტურაზე ერთ დღეში — წინა დარტყმა 8 ოქტომბერს სასოვოს ობიექტს შეეხო.
მთავარი მომენტები
- 2026 წლის 9 ოქტომბრის ღამეს დრონებმა დაარტყეს Yandex-ის კალუგის მონაცემთა ცენტრს, რომელიც გრაბცევოს სამრეწველო პარკში მდებარეობს.
- კალუგის ობიექტი რუსეთში Yandex-ის ყველაზე დიდი მონაცემთა ცენტრია და მისი დაპროექტებული სიმძლავრე 63 მგვტ-ია.
- რამდენიმე მოდული სრულად გამოვიდა მწყობრიდან და Yandex-მა გააფრთხილა, რომ ზოგიერთი სერვისი შეფერხებებით იმუშავებს.
- კალუგის ოლქის გუბერნატორმა ვლადისლავ შაპშამ განაცხადა, რომ ღამის თავდასხმის შედეგად 9 ადამიანი დაშავდა, ხოლო 26 დრონი ჩამოგდებული იქნა.
- ეს მეორე შეტევაა Yandex-ის ინფრასტრუქტურაზე ერთ დღეში — 8 ოქტომბერს სასოვოს მონაცემთა ცენტრი დაიწვა რიაზანის ოლქში.
- სასოვოს ცენტრში განთავსებულია Yandex-ის სამი სუპერკომპიუტერიდან ორი, რომლებიც ნეირონული ქსელების სწავლებისთვის გამოიყენება, ხოლო Yandex-მა ვერ დაადასტურა აღჭურვილობის აღდგენის შესაძლებლობა.
- Yandex-ს რუსეთში ხუთი მთავარი მონაცემთა ცენტრი აქვს; კალუგისა და სასოვოს დარტყმების შემდეგ დაუზარალებელი რჩება ვლადიმირის, მიტიშჩისა და ივანტეევკის ცენტრები.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
კალუგის ცენტრი Yandex-ის ყველაზე დიდი და ყველაზე მძლავრი მონაცემთა ცენტრია რუსეთში: მისი ფართობი 130 000 კვადრატული მეტრია, დაპროექტებული სიმძლავრე — 63 მგვტ, ხოლო სასოვოს ობიექტთან შედარებით დაახლოებით 5,2-ჯერ უფრო მძლავრია. მისი ნაწილობრივი განადგურება კომპანიის ღრუბლოვანი შესაძლებლობების მნიშვნელოვან ნაწილს ეხება. ორი თავდასხმა ერთ დღეში Yandex-ის ხუთი მთავარი რუსული მონაცემთა ცენტრიდან ორს მოხვდა, რაც კომპანიის დანარჩენ რესურსებზე დატვირთვას ზრდის. უკრაინული მედია ამ დარტყმას 23-28 სექტემბრის პერიოდში რუსეთის მიერ უკრაინული მონაცემთა ცენტრების დაზარალების ფონზე წარმოაჩენს, რაც IT ინფრასტრუქტურაზე ურთიერთშეტევების ესკალაციის ნაწილია.
რა მოხდა
2026 წლის 9 ოქტომბრის ღამეს დრონებმა დაარტყეს Yandex-ის კალუგის მონაცემთა ცენტრს, რომელიც გრაბცევოს სამრეწველო პარკში მდებარეობს. რამდენიმე მოდული სრულად გამოვიდა მწყობრიდან, ნაწილობრივ დაზიანდა ინფრასტრუქტურა. Yandex-მა განაცხადა, რომ მონაცემთა ცენტრში მსხვერპლი არ არის, ადგილზე საგანგებო სამსახურები და კომპანიის სპეციალისტები მუშაობენ, მაგრამ ზოგიერთი სერვისი შეფერხებებით იმუშავებს და ზარალის მასშტაბი ჯერ ფასდება. კალუგის ოლქის გუბერნატორმა ვლადისლავ შაპშამ განაცხადა, რომ ღამის თავდასხმის შედეგად 26 დრონი ჩამოგდებული იქნა და 9 ადამიანი დაშავდა; ორ მუნიციპალურ რაიონში მუნიციპალური ინფრასტრუქტურა და კერძო სახლები დაზიანდა. ეს მეორე შეტევაა Yandex-ის ინფრასტრუქტურაზე ერთ დღეში — 8 ოქტომბერს სასოვოს მონაცემთა ცენტრს რიაზანის ოლქში, სასტას ქარხნის ტერიტორიაზე, დრონები დაეჯახნენ და ცენტრი გაჩერდა. სასოვოს შეტევამ Yandex.Disk-ის, Yandex.Documents-ის, Yandex.Mail-ის, ასევე Avito-ს, IVI-ს, MegaFon-ის, რუსეთის რკინიგზის (РЖД) და T-Bank-ის სერვისების მუშაობაში შეფერხებები გამოიწვია; იქ ორი სუპერკომპიუტერი იყო განთავსებული ნეირონული ქსელების სწავლებისთვის, ხოლო Yandex-მა ვერ დაადასტურა აღჭურვილობის აღდგენის შესაძლებლობა. უკრაინის სამხედრო ჩინოვნიკებმა კალუგის თავდასხმაზე კომენტარი არ გააკეთეს.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
ყველა წყარო უკრაინულია (მედია და ერთი სააგენტო) და კალუგის დარტყმას 23-28 სექტემბრის პერიოდში რუსეთის მიერ უკრაინული მონაცემთა ცენტრების დაზარალების კონტექსტში წარმოაჩენს, როგორც IT ინფრასტრუქტურაზე ურთიერთშეტევების ესკალაციის ნაწილს. გაშუქვა ხაზს უსვამს, რომ კალუგის ობიექტი არის Yandex-ის ყველაზე დიდი და ყველაზე ახალი მონაცემთა ცენტრი რუსეთში, რომელიც Yandex-ის ღრუბლოვანი სიმძლავრის უმეტეს ნაწილს უზრუნველყოფს და დაახლოებით 5,2-ჯერ უფრო მძლავრია ვიდრე სასოვოს ცენტრი. უკრაინული გამოცემები ასევე ხაზს უსვამს Yandex-ის სერვისებში შეფერხებებს — Yandex.Disk, Yandex.Documents, Yandex.Mail — და ისეთი მესამე მხარის პლატფორმების მუშაობის შეფერხებებს, როგორებიცაა Avito, IVI, MegaFon, რუსეთის რკინიგზა და T-Bank.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები ორ საკითხზე განსხვავდებიან. პირველი, Yandex-ი ამბობს, რომ კალუგის მონაცემთა ცენტრში მსხვერპლი არ არის, ხოლო ოლქის გუბერნატორი ვლადისლავ შაპშა აცხადებს, რომ ღამის თავდასხმის შედეგად 9 ადამიანი დაშავდა; წყაროები ვერ ირკვევიან, ეხება თუ არა ეს დაშავებები მონაცემთა ცენტრს, თუ ფართო რეგიონულ დარტყმას. მეორე, წყაროები ობიექტის მახასიათებლებში განსხვავდებიან: ზოგი კალუგის ცენტრს ყველაზე დიდად ასახელებს, ზოგი — ყველაზე მძლავრად, ერთი კონკრეტულად გრაბცევოს სამრეწველო პარკში ათავსებს, ხოლო ერთი წყარო მას Yandex-ის ყველაზე ახალ მონაცემთა ცენტრს უწოდებს, რასაც დანარჩენი წყაროები არ ახასიათებენ.
კონტექსტი
Yandex-ის ღრუბლოვანი ინფრასტრუქტურა მონაცემების რეზერვირებას ოთხ ხელმისაწვდომობის ზონაში უზრუნველყოფს, რაც ორი შეტევის შემდეგ ნაწილობრივ აღდგენას და დატვირთვის გადანაწილებას შესაძლებელს ხდის. სასოვოს მონაცემთა ცენტრში ნეირონული ქსელების სწავლებისთვის გამოყენებული სამი სუპერკომპიუტერიდან ორი მდებარეობს, ხოლო Yandex-მა ვერ დაადასტურა იქ აღჭურვილობის აღდგენის შესაძლებლობა. სასტას ქარხანა, რომლის ტერიტორიაზეც სასოვოს ცენტრია, CNC-მეტალმოჭრილ დანადგარებს აწარმოებს და რუსეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსთან არის დაკავშირებული. 23-28 სექტემბრის პერიოდში რუსულმა დარტყმებმა უკრაინაში მინიმუმ ექვსი მონაცემთა ცენტრი დააზარალა, მათ შორის MiroHost, Parkovyi, Data Group, UTELS და Pavutyna, და დააზარალა Kyivstar-ისა და Ukrtelecom-ის ობიექტებიც; Parkovyi-ის მონაცემთა ცენტრი 1 ოქტომბერს სრულად შეჩერდა. კიბერუსამხულების ექსპერტი სარკის დარბინიანი აფასებს, რომ რუსეთში თითქმის 200 მონაცემთა ცენტრია და რეგიონალური ობიექტების დაზარალებამ შეიძლება სახელმწიფო სისტემებში, სამედიცინო სერვისებში, სკოლის ელექტრონულ ჟურნალებში და ონლაინ-სალარო აპარატებში ლოკალური შეფერხებები გამოიწვიოს, მაგრამ ამას ყოვლისმომცველი ინტერნეტის გათიშვა არ მოყვება.