უნგრეთმა მოხსნა ვეტო უკრაინის ევროკავშირთა� მოლაპარაკებების ორ კლასტერზე
2026 წლის 7 ოქტომბერს უნგრეთმა თანხმობა განაცხადა უკრაინის ევროკავშირთან გაწევრიანების მოლაპარაკებებში კლასტერების — „შიდა ბაზარი" (კლასტერი 2) და „კონკურენტუნარიანობა და ინკლუზიური ზრდა" (კლასტერი 3) — გახსნაზე. ევროკავშირის საბჭოს გაფართოების სამუშაო ჯგუფმა COELA-მ დღეს დაამტკიცა სკრინინგის შედეგები, ხოლო Coreper-ის ელჩებმა უკრაინისა და მოლდოვის მთავრობებთან წერილების გაგზავნაზე თანხმობა განაცხადეს მოლაპარაკებების პოზიციების წარდგენის თაობაზე. ეს გზას უხსნის შესაძლო სამთავრობათაშორის კონფერენციას 13 ოქტომბერს, სადაც ორი კლასტერი ოფიციალურად გაიხსნება.
მთავარი მომენტები
- 2026 წლის 7 ოქტომბერს უნგრეთმა თანხმობა განაცხადა უკრაინის ევროკავშირთან მოლაპარაკებებში კლასტერების 2 („შიდა ბაზარი") და 3 („კონკურენტუნარიანობა და ინკლუზიური ზრდა") გახსნაზე.
- უნგრეთმა მოხსნა თავისი ბლოკირება, რომელიც რამდენიმე თვის განმავლობაში ხელს უშლიდა უკრაინას მოლაპარაკებების შემდეგ პროცედურულ ეტაპზე გადასვლაში.
- ევროკავშირის საბჭოს COELA სამუშაო ჯგუფმა დაამტკიცა სკრინინგის შედეგები უკრაინისთვის კლასტერების 2 და 3 მიმართ; იმავე დღეს Coreper-ის ელჩებმა უკრაინისა და მოლდოვისთვის წერილების გაგზავნაზე თანხმობა განაცხადეს.
- უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ განაცხადა, რომ Coreper-ის დონეზე უნგრეთმა „მწვანე შუქი" მისცა მოლაპარაკებების პოზიციებს და მადლობა გადაუხადა უნგრეთელ კოლეგას.
- 2026 წლის 1 ოქტომბერს ვერხოვნა რადაში დარეგისტრირდა კანონპროექტი №16119 ეროვნული უმცირესობების ენებზე განათლების უფლებების შესახებ; 6 ოქტომბერს შესაბამისმა საპარლამენტო კომიტეტმა მისი მიღება რეკომენდაცია გაუწია.
- ევროკავშირის ქვეყნები მოლაპარაკებების პოზიციაზე შეთანხმებას 12 ოქტომბერს ელოდებიან, ვერხოვნა რადას ეროვნული უმცირესობების განათლების შესახებ კანონმდებლობის მიღების შემდეგ; 13 ოქტომბერს შესაძლოა გაიმართოს სამთავრობათაშორისი კონფერენცია კლასტერების ოფიციალური გახსნით.
- უკრაინამ უკვე გახსნა ორი კლასტერი: „საფუძვლები" (კლასტერი 1) 15 ივნისს ლუქსემბურგში და „გარე ურთიერთობები" (კლასტერი 6) 14 ივლისს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
უნგრეთის ბლოკირების მოხსნა ასრულებს თვეების განმავლობაში გაჭიანურებულ პროცესს და უკრაინას ორი ნაბიჯით უახლოვდება ყველა ექვსი მოლაპარაკებების კლასტერის გახსნასთან. ის ასევე ასახავს უკრაინა-უნგრეთის ურთიერთობების გალღობას, რომელიც კავშირშია ეროვნული უმცირესობების განათლების შესახებ უკრაინული კანონპროექტის მომზადებასთან. ნაბიჯი ემთხვევა ევროკომისიის მიერ 6 ოქტომბერს წარდგენილ გაფართოებამდელი პოლიტიკის რეფორმის პაკეტს, რაც ევროკავშირის გაფართოების ფართო პერსპექტივას აძლიერებს.
რა მოხდა
2026 წლის 7 ოქტომბერს, ოთხშაბათს, ევროკავშირის საბჭოს გაფართოების სამუშაო ჯგუფმა COELA-მ დაამტკიცა სკრინინგის შედეგები უკრაინისთვის კლასტერების 2 „შიდა ბაზარი" და 3 „კონკურენტუნარიანობა და ინკლუზიური ზრდა" მიმართ. იმავე დღეს Coreper-ის (ევროკავშირის მუდმივი წარმომადგენელთა კომიტეტის) ელჩებმა თანხმობა განაცხადეს უკრაინისა და მოლდოვის მთავრობებთან წერილების გაგზავნაზე, რომლებითაც მოლაპარაკებების პოზიციების წარდგენას მოთხოვენ. ეს ნაბიჯი შესაძლებელი გახდა უნგრეთის თანხმობის შემდეგ, რომელიც თვეების განმავლობაში ბლოკავდა ამ კლასტერების სკრინინგის შედეგების დამტკიცებას. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ განაცხადა, რომ Coreper-ის დონეზე უნგრეთმა „მწვანე შუქი" მისცა მოლაპარაკებების პოზიციებს და მადლობა გადაუხადა უნგრეთელ კოლეგას ერთობლივი მუშაობისთვის. ვერხოვნა რადის თავმჯდომარემ რუსლან სტეფანჩუკმა განაცხადა, რომ პარლამენტი 12 ოქტომბერს მუშაობას შეუდგება და განიხილავს რიგ მნიშვნელოვან კანონპროექტებს, მათ შორის ევროპულ ინტეგრაციასთან დაკავშირებულს. ევროკავშირის ქვეყნები მოლაპარაკებების პოზიციაზე შეთანხმებას 12 ოქტომბერს ელოდები; შემდეგ 13 ოქტომბერს შესაძლოა გაიმართოს უკრაინა-ევროკავშირის სამთავრობათაშორისი კონფერენცია, სადაც ორი კლასტერი ოფიციალურად გაიხსნება.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები ერთმანეთს არ ეთანხმებიან სამთავრობათაშორისი კონფერენციის დაგეგმილ თარიღზე, რომელზეც კლასტერები 2 და 3 უნდა გაიხსნას. რამდენიმე ადრეული ცნობა და ერთი სტატია 13 სექტემბერს ასახელებს, ხოლო უმეტესობა — 13 ოქტომბერს. 13 ოქტომბრის თარიღიც ზოგიერთ წყაროში პირობით/შესაძლოდ მოიხსენიება, როგორც საბოლოოდ დადასტურებული არა. ასევე განსხვავდება უკრაინის ვიცე-პრემიერ-მინისტრის სახელის დაწერა (ძირითადად „ჩენცოვი", ერთ შემთხვევაში „კოზლოვი", მეორეში „ჩენოვი") და უნგრეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის სახელის ფორმა (ძირითადად „ანიტა/ანიკო ორბანი", ერთ სათაურში „ანიკო").
კონტექსტი
უკრაინის ევროკავშირთან გაწევრიანების მოლაპარაკებების თავები ექვს თემატურ კლასტერად არის დაჯგუფებული, საიდანაც უკრაინამ ორი უკვე გახსნა: კლასტერი 1 „საფუძვლები" 15 ივნისს ლუქსემბურგში და კლასტერი 6 „გარე ურთიერთობები" 14 ივლისს. უნგრეთი 17 ივლისიდან ბლოკავდა კლასტერების 2 და 3 სკრინინგის შედეგებს უკრაინისთვის, განმეორებით უარყოფდა 22 ივლისს, 1 სექტემბერს და 8 სექტემბერს; საკითხი უკრაინაში, განსაკუთრებით ტრანსკარპატიაში, უნგრული უმცირესობის უფლებებთან დაკავშირებულ უნგრეთის მოთხოვნებს უკავშირდებოდა. 1 ოქტომბერს ვერხოვნა რადაში დარეგისტრირდა კანონპროექტი №16119 ეროვნული უმცირესობების ენებზე განათლების შესახებ; 6 ოქტომბერს შესაბამისმა საპარლამენტო კომიტეტმა მისი მიღება რეკომენდაცია გაუწია. 6 ოქტომბერსვე ევროკომისიამ მიიღო გაფართოებამდელი პოლიტიკის რეფორმის პაკეტი და გაფართოების კომისარმა მარტა კოსმა ხუთი ნაბიჯი დაასახელა მომავალი წევრებისთვის. პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინა ყველა კლასტერის 2026 წლის ბოლომდე გახსნას ელოდება; ვიცე-პრემიერმა ვსევოლოდ ჩენცოვმა 2 ოქტომბერს თქვა, რომ დარჩენილი კლასტერების გახსნის პირობები შესრულებულია. პროცესი პარალელურად მოლდოვასაც ეხება, რომელიც 7 ოქტომბრის COELA-სა და Coreper-ის ნაბიჯებში უკრაინასთან ერთად მონაწილეობდა.