ევროპარლამენტმა უკრაინაში თავდაცვითი განვითარებების ტესტირების დაფინანსება დაამტკიცა
2026 წლის 16 სექტემბერს ევროპარლამენტმა „Omnibus V" პაკეტის ფარგლებში მხარი დაუჭირა ახალ წესებს, რომლებიც საშუალებას იძლევა ევროპული თავდაცვის ფონდიდან უკრაინაში თავდაცვითი განვითარებების ტესტირება დაფინანსდეს. კენჭისყრაზე 530 დეპუტატმა მხარი დაუჭირა, 125-მა წინააღმდეგ მისცა ხმა, 12-მა თავი შეიკავა. პაკეტი ასევე ამარტივებს თავდაცვითი პროდუქციის შიდა ევროპულ მიწოდებასა და შესყიდვებს და ამოკლებს ნებართვების ვადებს.
მთავარი მომენტები
- ევროპარლამენტმა 16 სექტემბერს 530 ხმით (125 წინააღმდეგ, 12 თავშეკავებული) მხარი დაუჭირა ევროპული თავდაცვის ფონდიდან უკრაინაში თავდაცვითი განვითარებების ტესტირების დაფინანსებას.
- ცვლილებები „Omnibus V" პაკეტის ნაწილია, რომელიც მიზნად ისახავს უსაფრთხოებისა და თავდაცვის სფეროში პროცედურების გამარტივებას და აჩქარებას.
- პაკეტი მხარს უჭერს ReArm Europe/Readiness 2030 გეგმის ფარგლებში მომდევნო ოთხ წელიწადში თავდაცვით ინვესტიციებს 800 მილიარდ ევრომდე.
- თავდაცვის საწარმოების მშენებლობის ან გაფართოების ნებართვებისთვის ერთიანი ევროკავშირისმხრივი საბაზო ვადა იქნება 42 სამუშაო დღე განაცხადის სისრულეში მოყვანიდან, რომელიც გამონაკლის შემთხვევებში 102 სამუშაო დღით შეიძლება გაგრძელდეს.
- ეროვნული ორგანოების მიერ ვადაში გადაწყვეტილების მიუღებლობის შემთხვევაში იმოქმედებს მოლნუმი თანხმობის პრინციპი.
- პრიორიტეტი მიეცემა უფრო მაღალი ხარისხის თავდაცვით პროექტებს არა მხოლოდ ევროკავშირის წევრი ქვეყნებიდან, არამედ კანდიდატი ქვეყნებიდანაც.
- ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა ევროპარლამენტში წლიური მიმართვისას გამოაცხადა უკრაინის მონაწილეობით ევროპული უსაფრთხოების საბჭოს შექმნა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს გადაწყვეტილება პირველად აძლევს ევროპული თავდაცვის ფონდის ფულს უკრაინის ტერიტორიაზე თავდაცვითი განვითარებების ტესტირებისთვის, რაც უკრაინას კანდიდატი ქვეყნის სტატუსით თავდაცვის კვლევების პარტნიორად აყალიბებს. ამავდროულად, „Omnibus V"-ის შიდაევროპული შესყიდვების გამარტივება და მოლნუმი თანხმობის პრინციპი აჩქარებს ევროპის თავდაცვითი ინდუსტრიის გაფართოებას. 800 მილიარდ ევრომდე ინვესტიციის საფუძველი ამ პაკეტს უკრაინისთვის ევროკავშირის უსაფრთხოების სტრუქტურებში ჩართვის პარალელურად ყალიბდება.
რა მოხდა
2026 წლის 16 სექტემბერს, ოთხშაბათს, ევროპარლამენტმა „Omnibus V" პაკეტის ფარგლებში დაამტკიცა ახალი წესები, რომლებიც საშუალებას იძლევა ევროპული თავდაცვის ფონდიდან უკრაინაში თავდაცვითი განვითარებების ტესტირება დაფინანსდეს. კენჭისყრაზე 530 დეპუტატმა მხარი დაუჭირა, 125-მა — წინააღმდეგ, 12-მა თავი შეიკავა. პაკეტი, რომელიც უსაფრთხოებისა და თავდაცვის სფეროში პროცედურების გამარტივებას ისახავს მიზნად, ასევე ამარტივებს თავდაცვითი პროდუქციის შიდაევროპულ მიწოდებასა და შესყიდვებს და ამოკლებს ნებართვების ვადებს. თავდაცვის საწარმოების მშენებლობისთვის დადგინდა 42 სამუშაო დღის საბაზო ვადა, რომელიც გამონაკლის შემთხვევებში 102 სამუშაო დღით შეიძლება გაგრძელდეს; ვადის გასვლის შემდეგ კი მოქმედებს მოლნუმი თანხმობის პრინციპი. პრიორიტეტი მიეცემა უფრო ეფექტურ პროექტებს როგორც ევროკავშირის წევრი, ისე კანდიდატი ქვეყნებიდან. ეს ცვლილებები მიზნად ისახავს ReArm Europe/Readiness 2030 გეგმის ფარგლებში მომდევნო ოთხ წელიწადში 800 მილიარდ ევრომდე თავდაცვითი ინვესტიციების მხარდაჭერას. ევროპარლამენტმა ამავე დღეს მხარი დაუჭირა CBAM-ის გაფართოებას გადამუშავებულ პროდუქტებზე და უკრაინისთვის, როგორც კანდიდატი ქვეყნისთვის, ომის გამო ეკონომიკური ზიანის გათვალისწინებით, CBAM-ში დროებითი პრეფერენციული რეჟიმის შემოღების შესაძლებლობას. ევროპარლამენტის პოზიცია გახდება ევროკავშირის საბჭოსთან და ევროკომისიასთან შემდგომი მოლაპარაკებების საფუძველი. ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა წლიურ მიმართვაში გამოაცხადა უკრაინის მონაწილეობით ევროპული უსაფრთხოების საბჭოს შექმნა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია ხაზს უსვამს, რომ პაკეტი უკრაინისთვის ორ კონკრეტულ სარგებელს იძლევა: ევროპული თავდაცვის ფონდიდან უკრაინაში თავდაცვითი განვითარებების ტესტირების დაფინანსებას და CBAM-ის ფარგლებში კანდიდატი ქვეყნის სტატუსით დროებითი პრეფერენციული რეჟიმის შემოღების შესაძლებლობას. უკრაინული წყაროები ასევე აკავშირებენ თავდაცვის კენჭისყრას ურსულა ფონ დერ ლაიენის განცხადებებთან ევროპული უსაფრთხოების საბჭოში უკრაინის მონაწილეობის, Patriot-ის რაკეტების მიწოდების და „Frea"-ზე დაფუძნებული ერთობლივი სისტემის შესახებ, რაც ამ სიახლეებს ერთ საინფორმაციო ნაკადში აერთიანებს.
კონტექსტი
უკრაინა ევროკავშირის კანდიდატი ქვეყანაა, რაც ახალი წესებით მას თავდაცვის სამეცნიერო-კვლევითი დაფინანსებისთვის უფრო ფართო შესაძლებლობებს აძლევს. „Omnibus V" პაკეტი ასევე მოიცავს 42 სამუშაო დღიან საბაზო ვადას (გამონაკლის შემთხვევებში +102 სამუშაო დღით) და წევრ ქვეყნებში ერთიანი საკონტაქტო პუნქტების შექმნის მოთხოვნას თავდაცვითი პროექტებისთვის. ევროკომისიის პრეზიდენტის წლიური მიმართვა კიდევ ერთხელ შეეხო უკრაინის მონაწილეობას შემოთავაზებულ ევროპულ უსაფრთხოების საბჭოში, ასევე Patriot-ის რაკეტების მიწოდებას და ერთობლივი სისტემის შექმნას, რომელიც „Frea"-ზეა დაფუძნებული.