უკრაინამ EU-დან Ukraine Facility-ის ფარგლებში 2,9 მილიარდი ევრო მიიღო
სახელმწიფო რეფორმების 10 ინდიკატორის — მათ შორის სამის დროზე ადრე — შესრულების შემდეგ ევროკომისიამ უკრაინას 2,9 მილიარდი ევრო გადაურიცხა. ეს Ukraine Facility-ის მერვე ტრანშია; 800 მილიონი ევრო პირველად გამოიყო Ukraine Support Loan-ის (90 მილიარდიანი საკრედიტო ინსტრუმენტი) ფარგლებში. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ და პრემიერ-მინისტრმა კორეცკიმ ევროკომისიის პრეზიდენტს ურსულა ფონ დერ ლაიენს და EU-ს წევრ ქვეყნებს მადლობა გადაუხადეს.
მთავარი მომენტები
- EU-მ უკრაინას 2,9 მილიარდი ევრო გადაურიცხა — ეს Ukraine Facility-ის მერვე ტრანშია (2024–2027, ბიუჯეტი 50 მილიარდი ევრო).
- ტრანში გახსნა 10 რეფორმის ინდიკატორის შესრულებამ, რომელთაგან სამი დროზე ადრე შესრულდა; ინდიკატორები ეხება საბანკო სექტორს, ენერგეტიკას, აგრარულ პოლიტიკას, ტრანსპორტს და სხვა სფეროებს.
- ტრანშის 800 მილიონი ევრო პირველად გამოიყო 90 მილიარდიანი Ukraine Support Loan-ის ფარგლებში.
- EU-ს საბჭომ მერვე გადახდა 24 სექტემბერს დაამტკიცა; ევროკომისიამ თანხა 2 ოქტომბერს გადარიცხა.
- Ukraine Plan-ის ფარგლებში EU-ს ჯამური დახმარება 32 მილიარდ ევროს გადააჭარბა; წლის ბოლომდე უკრაინას კიდევ 33,7 მილიარდი ევროს მიღება შეუძლია.
- პრემიერ-მინისტრ კორეცკის თქმით, უკრაინის საფინანსო მოთხოვნები კრიტიკულად რჩება და მთავრობა პარლამენტთან ერთად საჭირო კანონპროექტების მიღებას აჩქარებს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
Ukraine Facility არის EU-ს მთავარი საფინანსო ინსტრუმენტი უკრაინისთვის 2024-2027 წლებში (50 მილიარდი ევრო), რომლის 39 მილიარდი ევრო სახელმწიფო ბიუჯეტის მაკროფინანსური მდგრადობის გასაძლიერებლად არის განკუთვნილი. ამ ტრანშით უკრაინას საშუალება ეძლევა, შიდა რესურსები თავდაცვისკენ გადა�ამისამართოს — მნიშვნელოვანი ფაქტორი იმის გათვალისწინებით, რომ პარტნიორებთან უკრაინის თავდაცვის ბიუჯეტში 27 მილიარდი დოლარის დეფიციტის დაფარვის გზები განიხილება. პირველად 800 მილიონი ევროს Ukraine Support Loan-ის ფარგლებში გამოყოფა ცვლის EU-ს დაფინანსების სტრუქტურას. Ukraine Plan-ის ფარგლებში ჯამურმა დახმარებამ 32 მილიარდ ევროს გადააჭარბა, ხოლო წლის ბოლომდე კიდევ 33,7 მილიარდი ევროა ხელმისაწვდომი.
რა მოხდა
2 ოქტომბერს ევროკომისიამ უკრაინას 2,9 მილიარდი ევრო გადაურიცხა Ukraine Facility-ის ფარგლებში — ეს პროგრამის მერვე ტრანშია. თანხა გამოყოფილ იქნა 24 სექტემბერს EU-ს საბჭოს მიერ მერვე რეგულარული გადახდის დამტკიცების შემდეგ. გადახდა გახსნა 10 რეფორმის ინდიკატორის შესრულებამ, რომლებიც ეხება 2026 წლის I და II კვარტალს და წინა პერიოდებს; სამი მათგანი დროზე ადრე შესრულდა. ინდიკატორები მოიცავს საბანკო სექტორს, ენერგეტიკას, აგრარულ პოლიტიკას, ტრანსპორტს და სხვა სფეროებს. ტრანშის 800 მილიონი ევრო პირველად მოვიდა 90 მილიარდიანი Ukraine Support Loan-ის ფარგლებში. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ და პრემიერ-მინისტრმა კორეცკიმ გამოყოფა მიანიშნეს და ევროკომისიის პრეზიდენტ ურსულა ფონ დერ ლაიენს და EU-ს წევრ ქვეყნებს მადლობა გადაუხადეს. Ukraine Plan-ის ფარგლებში EU-ს ჯამურმა დახმარებამ ახლა 32 მილიარდ ევროს გადააჭარბა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
ყველა მოწოდებული წყარო უკრაინულია და 2,9 მილიარდ ევროს დროულ, მაკროფინანსური მდგრადობისა და თავდაცვისთვის კრიტიკულ მხარდაჭერად ასახელებს. რეფორმების ნარატივი წამოწეულია: 10 ინდიკატორი შესრულდა, სამი — დროზე ადრე, და მთავრობა პარლამენტთან ერთად საჭირო კანონპროექტებზე მუშაობს. პრეზიდენტ ზელენსკისა და პრემიერ-მინისტრ კორეცკის განცხადებები ცენტრალურ ადგილს იჭერს. რამდენიმე გამოცემა ასევე შეშფოთებას გამოთქვამს — 8,1 მილიარდი ევროს შეუსრულებელი რეფორმების ნაშთი Ukraine Facility-ის, მსოფლიო ბანკისა და IMF-ის პროგრამების ფარგლებში და 27 მილიარდი დოლარის დეფიციტი უკრაინის თავდაცვის ბიუჯეტში, რომლის დაფარვის გზებსაც პარტნიორებთან ერთად განიხილავენ.
სად განსხვავდება გაშუქება
უკრაინულ წყაროებში პრემიერ-მინისტრის სახელი ორგვანადაა მოცემული — ზოგ ადგილას „Serhiy Koketsky" ან „Koketsky", ზოგან „Serhiy Koretsky" ან „Корецький" — თუმცა ეს ერთი და იმავე თანამდებობის პირია. ასევე, წყაროები განსხვავდება იმაში, თუ რომელმა EU-ს ინსტიტუტმა და რომელ დღეს გამოყო თანხა: ზოგი წერს, რომ ევროკომისიამ 2 ოქტომბერს გადარიცხა, ზოგი — რომ EU-ს საბჭომ 24 სექტემბერს დაამტკიცა მერვე რეგულარული გადახდა.
კონტექსტი
Ukraine Facility არის EU-ს მთავარი საფინანსო ინსტრუმენტი უკრაინისთვის 2024-2027 წლებში, 50 მილიარდი ევროს საწყისი ბიუჯეტით, საიდანაც 39 მილიარდი ევრო სახელმწიფო ბიუჯეტის მაკროფინანსური მდგრადობის გასაძლიერებლად არის განკუთვნილი. 30 ივლისს EU-ს საბჭომ დაამტკიცა განახლებული რეფორმების გეგმა, რომელიც უკრაინას 2026 წელს დამატებით 8,3 მილიარდი ევროს მიღების საშუალებას აძლევს. მედიის ცნობით, EU-ს ლიდერები უკრაინას შიდა რეფორმების დაჩქარებისკენ მოუწოდებენ, რათა 2026 წლისთვის განკუთვნილი მილიარდობით ევროს დახმარება გამოიყოს. აგვისტოს მდგომარეობით, Ukraine Facility-ის, მსოფლიო ბანკისა და IMF-ის პროგრამების ფარგლებში შეუსრულებელი რეფორმების რაოდენობა 11-ით გაიზარდა, ხოლო მიუღებელი დაფინანსების მოცულობა თითქმის 7 მილიარდი ევროდან 8,1 მილიარდ ევრომდე გაიზარდა.