უკრაინის საჰაერო თავდაცვის რაკეტების მარაგი ამოიწურება, რუსეთი ჯეტ-დრონებისა და ბალისტიკური რაკეტების წარმოებას აძლიერებს
The Economist-ის ცნობით, უკრაინის საჰაერო თავდაცვის რაკეტების მარაგი — როგორც F-16-ებისთვის, ისე Patriot სისტემებისთვის — თითქმის ამოწურულია. რუსეთი თვეში დაახლოებით 3,000 Geran-4 და Geran-5 ჯეტ-დრონს აწარმოებს, რომლებიც სიჩქარით 600 კმ/სთ-მდე აღწევენ, და ბალისტიკური რაკეტების წარმოება დაახლოებით 100 ერთეულამდე თვეში გაზარდა. უკრაინა ევროპულ ალტერნატივებს — SAMP/T ბატარეებს და ერთობლივ პროექტ Freyja-ს — ელოდება.
მთავარი მომენტები
- უკრაინის AIM-120 და AIM-9 რაკეტების (F-16-ებისთვის) მარაგი თითქმის ამოწურულია
- უკრაინის PAC-3 რაკეტების მარაგი Patriot სისტემებისთვის თითქმის ამოწურულია
- რუსეთი თვეში დაახლოებით 3,000 Geran-4 და Geran-5 ჯეტ-დრონს აწარმოებს, რომლებიც 600 კმ/სთ-მდე სიჩქარით მოძრაობენ
- რუსეთის ბალისტიკური რაკეტების წარმოება დაახლოებით 100 ერთეულამდე თვეში გაიზარდა (დაახლოებით 60 Iskander-M და 40 RM-48U)
- Geran-4 და Geran-5-ის ტურბორეაქტიული ძრავები ძირითადად ჩინური წარმოშობისაა
- PAC-3-ის ექსპორტული ვერსია დაახლოებით $7 მილიონი ღირს, Aster კი ნახევარზე ნაკლები
- Freyja პროექტი PAC-3-ის გაცილებით იაფ და მასობრივ �ალტერნატივას შექმნის; სენსორებს Thales, Leonardo, Diehl და Saab მიაწვდიან
- უკრაინა 2026 წლის ბოლომდე რამდენიმე ძველ SAMP/T ბატარეას Aster რაკეტებით მიიღებს, 2027 წელს კი რვა ახალ SAMP/T NG კომპლექსი დაემატება
რატომ არის მნიშვნელოვანი
უკრაინის საჰაერო თავდაცვის რაკეტების მარაგის ამოწურვა კრიტიკულ სტრატეგიულ პრობლემას ქმნის, რადგან რუსეთი ჯეტ-დრონებს და ბალისტიკურ რაკეტებს სწრაფი ტემპით აწარმოებს. PAC-3-ის მაღალი ფასი (დაახლოებით $7 მილიონი ერთეულზე) ვერ უზრუნველყოფს მასობრივ გამოყენებას იაფი ჯეტ-დრონების წინააღმდეგ. ამიტომ უკრაინა ევროპულ ალტერნატივებზე — SAMP/T ბატარეებზე და ერთობლივ Freyja პროექტზე — გადასვლას გეგმავს, რაც საჰაერო თავდაცვის ხელმისაწვდომობას ფასის თვალსაზრისით შეცვლის.
რა მოხდა
The Economist-ის ანალიზის თანახმად, უკრაინის საჰაერო თავდაცვის რაკეტების მარაგი კრიტიკულ დონემდეა შემცირებული. PAC-3 რაკეტები Patriot სისტემებისთვის თითქმის ამოწურულია, ისევე როგორც ამერიკული AIM-120 და AIM-9 რაკეტები, რომლებიც F-16 გამანადგურებლებს იყენებენ. ახალი მასშტაბური PAC-3 მიწოდებები ნაკლებად სავარაუდოა, რადგან ამერიკის მარაგები ირანთან ომის გამო შემცირდა.
რუსეთი ამავდროულად აძლიერებს საკუთარ შეტევით შესაძლებლობებს. Geran-4 და Geran-5 ჯეტ-დრონები, რომლებიც ჩინური წარმოშობის ტურბორეაქტიული ძრავებით არის აღჭურვილი, თვეში დაახლოებით 3,000 ერთეულით იწარმოება და 600 კმ/სთ-მდე სიჩქარეს აღწევს. ბალისტიკური რაკეტების წარმოება დაახლოებით 100 ერთეულამდე თვეში გაიზარდა — ძირითადად Iskander-M და RM-48U.
ამ პირობებში უკრაინა ევროპულ გადაწყვეტებს ელოდება. 2026 წლის ბოლომდე რამდენიმე ძველი SAMP/T ბატარეა Aster რაკეტებით უნდა მიიღოს, 2027 წელს კი რვა ახალი SAMP/T NG კომპლექსი დაემატება. Aster რაკეტა, რომელიც აფეთქებად საბრძოლო თავს იყენებს, PAC-3-ზე (რომელიც კინეტიკური პრინციპით მუშაობს) ნახევარზე ნაკლები ღირს; PAC-3-ის ფასი დაახლოებით $7 მილიონია.
პარალელურად მიმდინარეობს ერთობლივი ევროპულ-უკრაინული პროექტი Freyja, რომელიც PAC-3-ის გაცილებით იაფ და მასობრივ ალტერნატივას შექმნის. პროექტი უკრაინის მოკლედი დიაპაზონის ბალისტიკურ რაკეტა FP-7-ს ეფუძნება და სენსორებით, სამართავი სისტემებით და სახელმძღვანელო მოწყობილობებით 12 ევროპული თავდაცვის კომპანია მოამარაგებს, მათ შორის საფრანგეთის Thales, იტალიის Leonardo, გერმანიის Diehl და შვედეთის Saab. გერმანია ასევე გეგმავს წელიწადში 200-მდე ნაკლებად მძლავრი PAC-2 რაკეტის ლიცენზირებულ წარმოებას, რომელთა ნაწილი NATO-ს ქვეყნების თანხმობით უკრაინას გადაეცემა.
სად განსხვავდება გაშუქება
ფრანგული სამხედრო წყაროები ამტკიცებენ, რომ Aster რაკეტა ზოგიერთ პარამეტრში Patriot-ს აჭარბებს, რაც ფრანგულ-იტალიური სისტემის მიმმართულებით ნაციონალურ შეფასებას გამოხატავს. ამავდროულად, სხვა მონაცემები PAC-3-ს ამჟამინდელ სტანდარტად წარმოადგენენ, რომლის ექსპორტული ვერსია დაახლოებით $7 მილიონი ღირს. ეს განსხვავება პირდაპირ საპირისპირო ციფრებს არ შეიცავს, არამედ ქვეყნების სხვადასხვა შეფასებას ასახავს.
კონტექსტი
Geran-4 და Geran-5 ჯეტ-დრონების ტურბორეაქტიული ძრავები ძირითადად ჩინური წარმოშობისაა, ხოლო ზოგიერთი კომპონენტი რუსეთში კონტრაბანდული დასავლური 3D პრინტერების გამოყენებით მზადდება. რუსეთმა ასევე უფრო დიდი „Banderole" დრონი დანერგა, რომელიც სულ უფრო მეტად იაფი კრუიზერი რაკეტის მსგავსი ხდება.
Aster რაკეტა აფეთქებად საბრძოლო თავით მუშაობს და სამიზნესთან ახლოს ფეთქდება, მაშინ როცა PAC-3 კინეტიკური (პირდაპირი დარტყმით) პრინციპით იშოვებს სამიზნეს. ფრანგული სამხედრო წყაროები ამტკიცებენ, რომ Aster ზოგიერთ მახასიათებელში Patriot-ს აჭარბებს. გერმანია გეგმავს წელიწადში 200-მდე ნაკლებად მძლავრი PAC-2 რაკეტის ლიცენზირებულ წარმოებას, რომელთა ნაწილი NATO-ს ქვეყნების თანხმობით შეიძლება უკრაინას გადაეცეს.