ზელენსკი: პარტნიორებმა კიევზე ბალისტიკური თავდასხმის შესახებ გაფრთხილება არ გამოგვიგზავნეს
12 ოქტომბრის საღამოს რუსეთმა კიევს ხუთი ბალისტიკური რაკეტა ესროლა, რომლებმაც სამოქალაქო ინფრასტრუქტურა დააზარალა. პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინის პარტნიორებმა თავდასხმის შესახებ წინასწარი გაფრთხილება არ მიაწოდეს. მისი თქმით, ტრამპის მიერ „ენერგეტიკული ზავის“ გამოცხადების შემდეგ ორი დღის განმავლობაში უკრაინა რუსულ ნავთობდა და ენერგეტიკულ ობიექტებზე დარტყმებს თავს არიდებდა, როცა რუსეთი უკრაინის ინფრასტრუქტურას აგრძელებდა თავდასხმას. საგარედოების მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ ვარშავის უსაფრთხოების ფორუმზე დაადასტურა, რომ რუსეთთან დაზვერვითი მონაცემების გაზიარება გრძელდება.
მთავარი მომენტები
- 12 ოქტომბრის საღამოს რუსეთმა კიევს ხუთი ბალისტიკური რაკეტა ესროლა, რომლებმაც სამოქალაქო ინფრასტრუქტურა დააზარალა
- პრეზიდენტმა ზელენსკიმ Telegram-ში განაცხადა, რომ პარტნიორებმა ბალისტიკური თავდასხმის შესახებ წინასწარი გაფრთხილება არ მიაწოდეს
- ზელენსკიმ არ დააკონკრეტა, რომელ პარტნიორებს ელოდა გაფრთხილებას ან რატომ არ მიიღო იგი
- საჰაერო ძალების პრეზიდენტობის სპიკერმა იურიი იგნატმა თქვა, რომ ბალისტიკური სამიზნეები რადარმა მხოლოდ თავდასხმის დროს დააფიქსირა, 22:10 საათზე
- ზელენსკის თქმით, ტრამპის „ენერგეტიკული ზავის“ გამოცხადებიდან ორი დღის განმავლობაში უკრაინა რუსულ ნავთობდამუშავებისა და ენერგეტიკულ ობიექტებზე დარტყმებს არ ახორციელებდა, ხოლო რუსეთი ამ პერიოდში უკრაინის 19 ოლქს აგრძელებდა თავდასხმას
- საგარედოების მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ ვარშავის უსაფრთხოების ფორუმზე დაადასტურა, რომ ამერიკის შეერთებულ შტატებთან დაზვერვითი მონაცემების გაზიარება გრძელდება
რა მოხდა
12 ოქტომბრის საღამოს, დაახლოებით 22:10 საათზე, რუსეთმა კიევს ხუთი ბალისტიკური რაკეტა ესროლა, რომლებმაც სამოქალაქო ინფრასტრუქტურა დააზარალა. უკრაინის საჰაერო ძალების ცნობით, რადარმა სამიზნეები მხოლოდ თავდასხმის პროცესში დააფიქსირა, რადგან ბალისტიკური ტიპის იარაღის საჰაერო განგაშის სიგნალი თავდასხმის დროს გაისმა. პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ 13 ოქტომბერს Telegram-ში განაცხადა, რომ პარტნიორებმა ბალისტიკური თავდასხმის შესახებ წინასწარი გაფრთხილება არ მიაწოდეს და არ დააკონკრეტა, რომელ პარტნიორებს ელოდა. მისი თქმით, იმავე საღამოს რუსეთმა უკრაინას 100-ზე მეტი საშუალებით შეუტია, მათ შორის რეაქტიული დრონებით, ბარაჟირებადი საბრძოლო მასალითა და ბალისტიკური რაკეტებით. ზელენსკიმ ასევე აღნიშნა, რომ ტრამპის მიერ „ენერგეტიკული ზავის“ გამოცხადებიდან ორი დღის განმავლობაში უკრაინა რუსულ ნავთობდამუშავებისა და ენერგეტიკულ ობიექტებზე დარტყმებს არ ახორციელებდა, ხოლო რუსეთი ამ პერიოდში უკრაინის ენერგეტიკულ და კრიტიკულ ინფრასტრუქტურას 19 ოლქში აგრძელებდა თავდასხმას. საგარედოების მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ ვარშავის უსაფრთხოების ფორუმზე განცხადება გააკეთა, რომ უკრაინა აშშ-სგან დაზვერვით მონაცემებს კვლავ იღებს, და კიევის თავდასხმის ღამეს განგაშის დაგვიანება რუსეთის მიერ განსაკუთრებული ტიპის იარაღის გამოყენებით ახსნა.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებს შორის აზრთა სხვადასხვაობა ორ საკითხზეა. პირველი: გამოცემების ნაწილი (НВ, Forbes Ukraine და სხვ.) წერდა, რომ აშშ-მა უკრაინას დაზვერვის მონაცემების შეჩერებით დაემუქრა, თუ რუსულ ენერგეტიკულ ობიექტებზე დარტყმებს არ შეწყვეტდა, ხოლო Reuters-ის წყაროები, მათ შორის ფლორიდის შეხვედრაზე ერთი დამსწრე, უარყოფენ, რომ ამერიკულმა მხარემ სამხედრო დახმარების შეჩერებით დაემუქრა. მეორე: კიევზე თავდასხმის ღამეს განგაშის დაგვიანების მიზეზთან დაკავშირებით სუსპილნე ნოვინი და hromadske-ი, ისევე როგორც НВ-ის, Європейська правda-სა და Forbes Ukraine-ის ციტირებული ექსპერტები, მიიჩნევენ, რომ ეს პარტნიორების მიერ მოწოდებული ადრეული გაფრთხილების სისტემის რეალური ხარვეზია, ხოლო იურიი იგნატი და პრეზიდენტის მრჩეველი სერგიი ბესკრესტნოვი (Flash) ხაზს უსვამენ ბრიანსკიდან გაშვებული С-400-ის ტიპის რაკეტების კიევამდე ორ წუთზე ნაკლებ ფრენის დროს, რაც დროულ გაფრთხილებას თითქმის შეუძლებელს ხდის.
კონტექსტი
11 ოქტომბერს აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა სოციალურ ქსელში განაცხადა, რომ ორივე მხარე „ენერგეტიკულ ზავზე“ დათანხმდა, რომელიც დაუყოვნებლივ ამოქმედდებოდა; მოსკოვმა ეს ინფორმაცია არ დაადასტურა, ხოლო კრემლის პრეს-მდივანმა დმიტრი პესკოვმა განაცხადა, რომ „ამ საკითხზე კონტაქტები გრძელდება“. CNN-მა და Financial Times-მა, ევროპელ ჩინოვნიკებზე დაყრდნობით, დაწერეს, რომ ტრამპის ადმინისტრაციამ უკრაინას და ევროპელ მოკავშირეებს გააფრთხილა, რომ ვაშინგტონს შეეძლო დაზვერვის გაზიარებისა და ევროპული ქვეყნების მიერ უკრაინისთვის ამერიკული იარაღის შესყიდვის შეჩერება, თუ კიევი რუსეთის სიღრმეში მდებარე ენერგეტიკულ ობიექტებზე დარტყმებს არ შეწყვეტდა. Reuters-ის წყაროები 9 ოქტომბრის ფლორიდის შეხვედრაზე უარყოფენ, რომ ასეთი მუქარა ყოფილა. 11 ოქტომბრის ანგარიშში Institute for the Study of War (ISW) აფასებს, რომ დაზვერვის გაზიარების 2025 წლის მარტში დროებითმა შეჩერებამ რუსეთს კურსკის მიმართულებით წინსვლის საშუალება მისცა, და რომ „ენერგეტიკული ზავი“ ამ ფორმით რუსეთს მნიშვნელოვან უპირატესობას აძლევს უკრაინისთვის არაფერს სანაცვლოდ. უკრაინის დეზინფორმაციის საწინააღმდეგო ცენტრმა განაცხადა, რომ კიევის დარტყმის შესახებ სხვადასხვა ვერსია, მათ შორის დაზვერვის გაზიარების შეჩერების შესახებ ვარაუდი, ონლაინ სივრცეში ვრცელდება.