უკრაინის თავდაცვის სამინისტრო 2027 წლისთვის 175 მილიარდ დოლარს ითხოვს, ბიუჯეტში კი 100 მილიარდია
უკრაინის თავდაცვის სამინისტრომ 2027 წლისთვის თავდაცვის საჭიროებები 175 მილიარდ დოლარად შეაფასა, რაც მთავრობის მიერ წარდგენილ სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტში გათვალისწინებულ 100 მილიარდ დოლართან შედარებით თითქმის ორჯერ მეტია. 70 მილიარდიანი სხვაობის დაფარვა საერთაშორისო პარტნიორების დახმარებით, მათ შორის რამშტაინის ფორმატისა და PURL-ის მეშვეობით, არის ის, რასაც მთავრობა გეგმავს. ეს არის უკრაინის მეექვსე საომარი ბიუჯეტი, რომელიც ვერხოვნა რადამ განიხილა.
მთავარი მომენტები
- თავდაცვის სამინისტრომ 2027 წლისთვის საჭიროები 175 მილიარდ დოლარად შეაფასა.
- მთავრობის ბიუჯეტის პროექტში თავდაცვაზე დაახლოებით 100 მილიარდი დოლარია გათვალისწინებული.
- სხვაობა შეადგენს 70 მილიარდ დოლარს.
- უსაფრთხოებისა და თავდაცვის სექტორის რესურსი 517,9 მილიარდი გრივნით, 4,885 ტრილიონ გრივნამდე გაიზარდა.
- დაგეგმილი ჯამური ხარჯები 8 ტრილიონ გრივნას აღემატება, საიდანაც უკრაინის საკუთარი რესურსები დაახლოებით 3,7 ტრილიონი გრივნაა.
- 4,3 ტრილიონიანი სხვაობის დაფარვა საერთაშორისო დახმარებით არის დაგეგმილი, მაგრამ 52,6 მილიარდი დოლარიდან მხოლოდ 20 მილიარდია დადასტურებული.
- მთავრობა ბიზნესის მხარდაჭერის ახალი ხარჯების დასაფინანსებლად დღგ-სა და აქციზების გაზრდას გეგმავს, რაც პარლამენტის თანხმობას საჭიროებს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
დოკუმენტი ხაზს უსვამს უკრაინის თავდაცვის საჭიროებებსა და ბიუჯეტის რესურსებს შორის არსებულ დაახლოებით 70 მილიარდ დოლარიან სხვაობას, რაც ქვეყნის ომის ძალისხმევის შესანარჩუნებლად საერთაშორისო ფინანსურ და სამხედრო დახმარებაზე მზარდ დამოკიდებულებას აჩვენებს. უკრაინის მეექვსე საომარი ბიუჯეტის წარდგენა მიუთითებს ხანგრძლივ ფისკალურ მდგომარეობაზე, რომელიც მიმდინარე კონფლიქტითაა განპირობებული. ამავდროულად, შესაძლო შიდა საგადასახადო ცვლილებები, მათ შორის დღგ-სა და აქციზების გაზრდა ბიზნესის მხარდაჭერისთვის, აჩვენებს, რომ მთავრობა ახალ შიდა რესურსებსაც ეძებს.
რა მოხდა
უკრაინის თავდაცვის სამინისტრომ 2027 წლისთვის თავდაცვის საჭიროებები 175 მილიარდ დოლარად შეაფასა, ხოლო მთავრობის მიერ წარდგენილ სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტში თავდაცვაზე დაახლოებით 100 მილიარდი დოლარია გათვალისწინებული. ამრიგად, შეფასებულ საჭიროებებსა და ბიუჯეტის რესურსებს შორის სხვაობა 70 მილიარდ დოლარს შეადგენს. ეს არის უკრაინის მეექვსე საომარი ბიუჯეტი, რომელიც ვერხოვნა რადას წარედგინა და რომელშიც უსაფრთხოებისა და თავდაცვის სექტორისთვის განკუთვნილი რესურსი 517,9 მილიარდი გრივნით, 4,885 ტრილიონ გრივნამდე არის გაზრდილი. ამ თანხაში დაახლოებით 300 მილიარდი გრივნა სამხედრო ფულადი უზრუნველყოფისა და თავდაცვასთან დაკავშირებული სოციალური გადახდებისთვისაა განკუთვნილი. გამოთვლები ჯერ კიდევ არ ითვალისწინებს სამხედრო პერსონალის რაოდენობის შესაძობელ ზრდას, რადგან ეს მაჩვენებელი რთულად პროგნოზირებადია. სამინისტრო ასევე გეგმავს 2027 წლისთვის რეზერვული ფონდის ზოგადი ფონდის 140 მილიარდი გრივნიდან 200 მილიარდ გრივნამდე გაზრდას. ბიუჯეტის პროექტი საერთო ჯამში 8 ტრილიონ გრივნაზე მეტ ხარჯს ითვალისწინებს, საიდანაც უკრაინის საკუთარი რესურსები დაახლოებით 3,7 ტრილიონ გრივნას შეადგენს, ხოლო 4,3 ტრილიონი გრივნიანი სხვაობა საერთაშორისო დახმარებით უნდა დაიფაროს. თანხის 52,6 მილიარდი დოლარიდან (დაახლოებით 2,3 ტრილიონი გრივნა) პარტნიორებმა ამ დრომდე მხოლოდ 20 მილიარდი დოლარი (864 მილიარდი გრივნა) დაადასტურეს. იერმოლიჩევის თქმით, 70 მილიარდი დოლარის მობილიზებისთვის სხვადასხვა ინსტრუმენტი უნდა ჩაერთოს, მათ შორის რამშტაინის ფორმატი და PURL. ამავდროულად, მთავრობა ბიზნესის მხარდაჭერის ახალი ხარჯების დასაფინანსებლად დღგ-სა და აქციზების გაზრდას გეგმავს, რაც პარლამენტის თანხმობას საჭიროებს.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
ორივე წყარო — Forbes Ukraine და НВ — უკრაინულენოვანი მედიაა, ამიტომ ისინი ამ სხვაობას შიდა ფისკალურ და პოლიტიკურ თემად წარმოაჩენენ, განსაკუთრებით ხაზს უსვამენ საშინაო ბიუჯეტის გადაწყვეტილებებს და საფინანსო სამინისტროს შეცვლილ დაგეგმვის მიდგომას. მასალებში გამოყოფილია უკრაინული ინსტიტუციები — თავდაცვის სამინისტრო, საფინანსო სამინისტრო და ვერხოვნა რადა — და ხაზგასასმელია, რომ საჭიროა როგორც შიდა საგადასახადო ზომების, ასევე გარე პარტნიორთა ინსტრუმენტების, მათ შორის რამშტაინის ფორმატისა და PURL-ის მობილიზება.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები ოდნავ განსხვავებულად ასახელებენ თავდაცვის რესურსის ზრდის მაჩვენებელს: Forbes Ukraine-ის თანახმად, რესურსი 517,9 მილიარდი გრივნით, 4,885 ტრილიონ გრივნამდე გაიზარდა, ხოლო НВ-ს მიხედვით, ზრდა 518 მილიარდი გრივნაა, 4,4 ტრილიონიდან 4,9 ტრილიონ გრივნამდე. ეს ორი ფორმულირება საწყის ბაზასა და დამრგვალებაში მცირე განსხვავებით ხასიათდება.
კონტექსტი
2027 წლის ბიუჯეტის პროექტი უსაფრთხოებისა და თავდაცვის სექტორის რესურსს დაახლოებით 517,9 მილიარდი გრივნით, 4,885 ტრილიონ გრივნამდე ზრდის, საიდანაც დაახლოებით 300 მილიარდი გრივნა დამატებით სამხედრო ფულად უზრუნველყოფასა და თავდაცვასთან დაკავშირებულ სოციალურ გადახდებზე მოდის. 2026 წლისთვის თავდაცვის ხარჯები 155 მილიარდ დოლარად არის მოხსენიებული, რასთან შედარებითაც 2027 წლისთვის გათვალისწინებული 100 მილიარდი დოლარი მკვეთრ კლებად გამოიყურება. გამოთვლები შეგნებულად არ ითვალისწინებს ჯარისკაცების რაოდენობის შესაძობელ ზრდას, რადგან ეს მაჩვენებელი რთულად პროგნოზირებადია. საფინანსო სამინისტრო გეგმავს 2027 წლისთვის რეზერვული ფონდის ზოგადი ფონდი 2026 წლის დაახლოებით 140 მილიარდი გრივნიდან 200 მილიარდ გრივნამდე გაზარდოს. ბიუჯეტის პროექტი საერთო ჯამში 8 ტრილიონ გრივნაზე მეტ ხარჯს ითვალისწინებს, საიდანაც უკრაინის საკუთარი რესურსები დაახლოებით 3,7 ტრილიონი გრივნაა, ხოლო 4,3 ტრილიონი გრივნიანი სხვაობა პარტნიორების დახმარებით უნდა დაიფაროს.