ტრამპი: რუსეთი უკრაინის მოკავშირეებს დაახლოებით ხუთი წელია უტევს

რატომ არის მნიშვნელოვანი

აშშ-ის მოქმედმა პრეზიდენტმა ღიად დაადასტურა ის ჩარჩო, რომ რუსეთი მრავალწლიან კამპანიას აწარმოებს უკრაინის ევროპელი მოკავშირეების წინააღმდეგ, რაც მაღალი დონის ლეგიტიმაციას აძლევს ევროპულ უსაფრთხოების შეშფოთებებს. ეს განცხადება პოლონეთისა და ბალტიისპირეთის შეშფოთებების ფონზე კეთდება რუსული ჰიბრიდული და შესაძლო სამხედრო ესკალაციის შესახებ. ტრამპის რიტორიკამ შესაძლოა დაძაბულობა შეიტანოს მისი ადმინისტრაციის მოსკოვთან დიპლომატიურ პოზიციაში. ციფრები — 100 ინციდენტი უკრაინული ცენტრისგან და „200-ზე მეტი" NATO-ს ჩინოვნიკისგან — დოკუმენტურად ადასტურებს რუსული ჰიბრიდული აქტივობის ინტენსიფიკაციას ევროპაში.

რა მოხდა

დონალდ ტრამპმა ოვალურ კაბინეტში, ჟურნალისტის შეკითხვაზე პასუხად, თქვა, რომ რუსეთი უკრაინის მოკავშირეებს დაახლოებით ხუთი წელია უტევს. შეკითხვა პოლონელი ლიდერების შეშფოთებას შეეხებოდა შესაძლო რუსული თავდასხმების თაობაზე კიევის მოკავშირეების წინააღმდეგ. ტრამპმა ასევე გაიხსენა პოლონეთის პრეზიდენტი ნავროცკი, რომელიც, ტრამპის თქმით, „სიტუაციას აკონტროლებს" და „დიდი ფანია" ტრამპის. წინა დღეს ტრამპმა ასევე განაცხადა, რომ პოლონეთში ახალი ამერიკული სამხედრო ბაზის შექმნის საკითხში „მნიშვნელოვანი პროგრესი" იყო.

ამ განცხადებების ფონად, უკრაინულმა ანალიტიკურმა ცენტრმა „საჰაიდაჩნის უსაფრთხოების ცენტრმა" დააფიქსირა 100 ოფიციალურად მიკუთვნებული ჰიბრიდული ინციდენტი ევროპაში იანვრიდან აგვისტომდე (წინა წლის იმავე პერიოდში — 60). NATO-ს უფროსი ჩინოვნიკის თქმით, რეალური ციფრი „მინიმუმ 200-ზე მეტია" კიბერშეტევების გარეშე, ხოლო NATO-ს ბრიუსელის შტაბ-ბინა თვეში „ათასობით" კიბერშეტევას უძლებს. აგვისტოს ბოლოს CIA-ის დირექტორმა ჯონ რეტკლიფმა მოსკოვში რუს ჩინოვნიკებს ესტონეთის, ლატვიისა და ლიეტუვის წინააღმდეგ ესკალაციის თაობაზე გაფრთხილება გაუგზავნა. ლიეტუვის საგარეო საქმეთა მინისტრმა კესტუტის ბუდრისმა თქვა, რომ ვილნიუსს აქვს „იგივე სადაზვერო ინფორმაცია", რაც პოლონეთის პრემიერ-მინისტრ დონალდ ტუსკს შესაძლო „ცრუ დროშის ოპერაციის" შესახებ — მონაცემები ივლისით თარიღდება. NATO-ს წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ ამ ეტაპზე თავდასხმის მყისვე საფრთხე არ ჩანს, მაგრამ გაფრთხილება გასცა თვალთმაქცობის წინააღმდეგ.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

უკრაინული მედია ტრამპის განცხადებას წარმოაჩენს როგორც უკრაინის ხანგრძლივი გაფრთხილებების დადასტურებას რუსული აგრესიის შესახებ. ცენტრალური ადგილი უკავია ციტატებს „საჰაიდაჩნის უსაფრთხოების ცენტრიდან" NATO-ს მონაცემებთან ერთად ჰიბრიდული აქტივობის მასშტაბის დოკუმენტირებისთვის. ჩარჩო ხაზს უსვამს ტრამპის შეფასებების შესაბამისობას ევროპულ და ბალტიისპირეთის შეშფოთებებთან და ხაზგასასმელად მიიჩნევს პოლონეთში ახალი ამერიკული სამხედრო ბაზის შექმნის საკითხში ტრამპის მიერ დაფიქსირებულ „პროგრესს" როგორც უსაფრთხოების გარანტიას.

სად განსხვავდება გაშუქება

მნიშვნელოვანი განსხვავებაა ევროპაში იანვარ-აგვისტოს პერიოდში ჰიბრიდული ინციდენტების რაოდენობის შეფასებაში: „საჰაიდაჩნის უსაფრთხოების ცენტრი" აფიქსირებს 100 ოფიციალურად მიკუთვნებულ შემთხვევას, ხოლო NATO-ს უფროსი ჩინოვნიკი აცხადებს, რომ რეალური რიცხვი „მინიმუმ 200-ზე მეტია" კიბერშეტევების გარეშე. ეს ორი ციფრი ერთსა და იმავე პერიოდზე სხვადასხვა წყაროების მიერ წარმოდგენილი განსხვავებული შეფასებებია.

გარდა ამისა, საფრთხის ჩარჩოში განსხვავებაა: ზოგიერთი ცნობა ხაზს უსვამს პოლონეთისა და ბალტიისპირეთის წინააღმდეგ შესაძლო რუსული თავდასხმების ან „ცრუ დროშის ოპერაციების" გაფრთხილებებს, ხოლო NATO-ს წარმომადგენელი აცხადებს, რომ ამ ეტაპზე თავდასხმის მყისვე საფრთხეს ვერ ხედავს.

კონტექსტი

რუსეთი ბოლო თვეებში აფართოებს ჰიბრიდულ თავდასხმებს ევროპაში, მათ შორის საბოტაჟს, კიბერშეტევებს, დრონებს, კრიტიკულ ინფრასტრუქტურაზე ზემოქმედების მცდელობებს და საჰაერო სივრცის დარღვევებს. NATO-ც აფიქსირებს ინციდენტების მზარდ რაოდენობას ალიანსის ტერიტორიაზე. დასავლური სპეცსამსახურები გაფრთხილებებს ავრცელებდნენ პოლონეთისა და ბალტიისპირეთის წინააღმდეგ შესაძლო პროვოკაციების შესახებ. აგვისტოში The Telegraph-მა რუსეთის მიერ NATO-ზე შესაძლო თავდასხმის რამდენიმე სცენარი გამოაქვეყნა. ესტონეთის პრემიერ-მინისტრმა კრისტენ მიჰალმა განაცხადა, რომ ესტონეთი რუსეთთან საზღვარს დახურავს, თუ იქ საყოვლთაო მობილიზაცია გამოცხადდება, და რომ მობილიზაციის დროს ევროპაში გაქცეულ ადამიანს საერთაშორისო დაცვის მიღების საფუძველი არ ექნება.