თეთრი სახლი, შესაძლოა, ცვლის უკრაინის მოლაპარაკების გუნდს — ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს (CIA) დირექტორ რეტკლიფის გაძლიერებით; ვითქვოფი და ქუშნერი კარგავენ როლს
Financial Times-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ თეთრი სახლი განიხილავს მოლაპარაკების გუნდის გადაფორმირებას — სპეცწარმომადგენელ სტივ ვითქოფისა და ჯარედ ქუშნერის როლის შემცირებას და CIA-ს დირექტორ ჯონ რეტკლიფის ჩართვის გაძლიერებას რუსეთ-უკრაინას შორის შუამავლობითი დიპლომატიის პროცესში. თეთრი სახლის პრესსპიკერმა ანა კელიმ FT-ს სტატია „სრულიად ცრუ ინფორმაციად“ მონათლა და განაცხადა, რომ ტრამპი სრულად ენდობა ვითქოფსა და ქუშნერს. ტრამპს ჯერ საბოლოო გადაწყვეტილება მიღებული არ აქვს.
მთავარი მომენტები
- FT-ის ცნობით, თეთრი სახლი განიხილავს სპეცწარმომადგენელ სტივ ვითქოფისა და ჯარედ ქუშნერის როლის შემცირებას რუსეთ-უკრაინის მოლაპარაკებებში.
- CIA-ს დირექტორს ჯონ რეტკლიფს შეიძლება უფრო წამყვანი როლი ჰქონდეს შუამავლობით დიპლომატიაში რუსეთსა და უკრაინას შორის.
- ტრამპს ჯერ კიდევ არ მიუღია საბოლოო გადაწყვეტილება მოლაპარაკების გუნდის შეცვლაზთ.
- 9 სექტემბერს თეთრი სახლის პრესსპიკერმა ანა კელიმ X-ზე FT-ს სტატია „სრულიად ცრუ ინფორმაციად“ მონათლა და განაცხადა, რომ ტრამპი სრულად ენდობა ვითქოფსა და ქუშნერს.
- 25 აგვისტოს გახდა ცნობილი, რომ CIA-ს დირექტორი მოსკოვში იმყოფებოდა და რუს მაღალჩინოსნებთან უკრაინასა და ირანში ომებს და ევროპისთვის რუსულ ჰიბრიდულ საფრთხეებს განიხილავდა.
- კრემლის პრესსპიკერმა დმიტრი პესკოვმა უარყო, რომ პუტინსა და რეტკლიფს შორის შეხვედრა დაგეგმილი ყოფილიყო, და განაცხადა, რომ 8 სექტემბრის სატელეფონო საუბრისას მოლაპარაკების დელეგაციის ცვლილება არ განუხილავთ.
- 6 სექტემბერს ზელენსკიმ კიევში ვითქოფთან და ქუშნერთან ერთად პრესკონფერენციაზე განაცხადა, რომ უკრაინა მზადაა სამმხრივ მოლაპარაკებებს დაბრუნდეს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს ისტორია მნიშვნელოვანია, რადგან ის მიუთითებს რუსეთის მიერ უკრაინის წინააღმდეგ წარმოებული ომის დასასრულებლად ამერიკის მოლაპარაკებითი ძალისხმევის შესაძლო გადაფორმირებაზე. თუ გადაწყვეტილება მიიღება, ეს შეცვლის ვაშინგტონის მიერ მოსკოვთან და კიევთან კომუნიკაციის წესს და იმ წინადადებებს, რომლებსაც ის წამოაყენებს. თეთრი სახლი საჯაროდ უარყოფს FT-ის რეპორტს, რაც ეჭვქვეშ აყენებს როგორც რეპორტის სანდოობას, ასევე ამერიკის რეალური პოლიტიკის მდგომარეობას. FT-ის თანახმად, რეტკლიფსა და ვითქოფს შორის გამოხატული უთანხმოება აჩვენებს ამერიკის შიდა შეუთანხმებლობას იმაზე, ვინ უნდა წარმართოს მოლაპარაკებები. ევროპელი მოკავშირეები, FT-ის ცნობით, კეთილსაიმედოდ უყურებენ შესაძლო ცვლილებას, რადგან დაახლოებით ერთნახევარი წელია, რაც რუსეთთან უშედეგო მოლაპარაკებები მიმდინარეობს.
რა მოხდა
Financial Times-მა გამოაქვეყნა ინფორმაცია, რომ თეთრი სახლი განიხილავს მოლაპარაკების გუნდის გადაფორმირებას უკრაინის ომთან დაკავშირებულ დიპლომატიურ ძალისხმევაში. ცვლილება გულისხმობს სპეცწარმომადგენელ სტივ ვითქოფისა და პრეზიდენტის სიძედ — ჯარედ ქუშნერის როლის შემცირებას და CIA-ს დირექტორ ჯონ რეტკლიფის როლის გაძლიერებას რუსეთ-უკრაინას შორის შუამავლობით დიპლომატიაში, მათ შორის ორივე ქვეყნის სადაზვერვო სამსახურებთან კონტაქტის შენარჩუნებით. რეპორტი ეფუძნებოდა ხუთ წყაროს, რომლებიც ინფორმირებულნი იყვნენ გეგმების შესახებ. პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს ჯერ კიდევ არ მიუღია საბოლოო გადაწყვეტილება გუნდის ცვლილებებზე. თეთრი სახლმა და CIA-მ კომენტარზე უარი თქვეს. 25 აგვისტოს გახდა ცნობილი, რომ რეტკლიფი მოსკოვში იმყოფებოდა და რუს მაღალჩინოსნებთან უკრაინასა და ირანში ომებს და ევროპისთვის რუსულ ჰიბრიდულ საფრთხეებს განიხილავდა. 9 სექტემბერს თეთრი სახლის პრესსპიკერმა ანა კელიმ X-ზე განაცხადა, რომ FT-ის სტატია „სრულიად ცრუ ინფორმაციაა“ და რომ ვითქოფი და ქუშნერი მშვიდობიანი შეთანხმებისთვის „ძალიან ბევრს მუშაობენ“, და რომ ტრამპი სრულად ენდობა მათ ამერიკის სახელით მოლაპარაკებების წარმართვას. კრემლის პრესსპიკერმა დმიტრი პესკოვმა უარყო, რომ პუტინსა და რეტკლიფს შორის შეხვედრა დაგეგმილი ყოფილიყო.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია, მათ შორის „Європейська правда“, „Українська правда“, „НВ“, „hromadske“ და „ZN.UA“, ისტორიას ძისად წოიცენებს FT-ის რეპორტის საშუალებით, ხაზით გაუსვებს ვითქოფისა და ქუშნერის შესაძლო ჩამოცილებას და რეტკლიფის როლის გაძლიერებას, ხოლო თეთრი სახლის უარყოფას კონტრარგუმენტად უმკინტრძლებს. უკრაინული წყაროები განსაკუთრებულ ყურაფდობას აქცევენ ადგილობრივ კონტექსტს: ზელენსკის მზაობას სამმხრივ მოლაპარაკებებზე დაბრუნებისთვის კიევში 6 სექტემბრის შეხვედრის შემდეგ, შესაძლო ახალი სამმხრივი შეხვედრის ადგილების შეთავაზებას და სექტემბრის მეორე ნახევარში დაგეგმილ ზელენსკი-ტრამპის შეხვედრას. უკრაინული რეპორტინგი მნიშვნელოვან დოზას აძლევს ზელენსკის განცხადებებს და უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსპიკერის სიტყვებს, რაც უკრაინას წარმოაჩენს როგორც მოლაპარაკებებისთვის მზად, ამერიკული გადაწყვეტილებების მოლოდინში მყოფ მხარედ.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
მოწოდებულ სტატიენდ ერთადერთი არაუკრაინული წყარო აზერბაიჯანული სააგენტო APA-ია, რომელმაც FT-ის რეპორტი თარგმნა და ყურაფდობა გადატანა ვითქოფისა და ქუშნერის როლის შემცირებაზე, თეთრი სახლის უარყოფის ან უკრაინული დიპლომატიური ნარცევების ჩართვის გარეშე. შესაბამისად, ამ სეტში საერთაშორისო ჩარჩო ძისად ფოკუსირებულია კადრულ გადაფორმირებაზე, როგორც FT-ის მიერ იყო მოღალატე, და არ წინ უსვამს არც თეთრი სახლის მორეაგირებას და არც უკრაინულ დიპლომატიურ მოძრაობებს.
სად განსხვავდება გაშუქება
FT-ის რეპორტი და თეთრი სახლის პოზიცია ერთმანეთს ეწინააღმდეგება: FT-მა, ხუთ ინფორმირებულ წყაროზე დაყრდნობით, განაცხადა, რომ თეთრი სახლი განიხილავს ვითქოფისა და ქუშნერის როლის შემცირებას და რეტკლიფის როლის გაძლიერებას, ხოლო თეთრი სახლის პრესსპიკერმა ანა კელიმ ეს ისტორია „სრულიად ცრუ ინფორმაციად“ მონათლა და განაცხადა, რომ ტრამპი სრულად ენდობა ვითქოფს და ქუშნერს. გარდა ამისა, FT-მა ორ წყაროზე დაყრდნობით განაცხადა, რომ პუტინი თავდაპირველად გეგმავდა რეტკლიფთან შეხვედრას, მაგრამ გადაიფიქრა მას შემდეგ, რაც CIA-ს დირექტორმა რუსეთის სამხედრო მდგომარეობის შესახებ პირდაპირი შეფასება მისცა მაღალჩინოსნებს; კრემლის პრესსპიკერმა დმიტრი პესკოვმა კი უარყო, რომ ასეთი შეხვედრა ოდესაც დაგეგმილი ყოფილიყო.
კონტექსტი
ამერიკის მეთაურობით მინ მოლაპარაკებები უკრაინაში ომის დასასრულებლად თებერვლის ბოლოდან შეჩერებულია, ნაწილობრივ იმის გამო, რომ ტრამპის ადმინისტრაცია ფოკუსირდა ირანთან ომზე. CIA-ს დირექტორი რეტკლიფი 25 აგვისტოს მოსკოვში ჩავიდა — ეს იყო პირველი შემთხვევა, როცა ამერიკის სადაზვერვო უწყების ხელმძღვანელი პირადად ჩაერთო ამ დიპლომატიაში, და ვიზიტის დროს ნატო-სთან დაკავშირებული საკითხები წამოაყენა. შემდეგ ვითქოფი და ქუშნერი მოსკოვსა და კიევში ჩავიდნენ, 6 სექტემბერს კი კიევში ზელენსკის შეხვდნენ, რის შემდეგაც ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინა მზადაა სამმხრივ მოლაპარაკებებს დაბრუნებისთვის. 8 სექტემბერს ზელენსკიმ შესაძლო ახალი სამმხრივი შეხვედრის ადგილებად არაბეთის გაერთიანებული საამიროები, შვეიცარია ან თურქეთი დაასახელა, და სექტემბრის მეორე ნახევარში ზელენსკი-ტრამპის შეხვედრა დაიგეგმა. 8 სექტემბერსვე ტრამპმა პუტინს დაურეკა და მოითხოვა ომის რაც შეიძლება სწრაფად დასრულება.