ევროპის ლიდერები საჯაროდ ამზადებენ მოსახლეობას რუსეთის საფრთხისთვის, მაგრამ NATO-მ შეფასება არ შეცვალა
პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა გააფრთხილა, რომ მოსკოვმა შესაძლოა მალე დრონები ან რაკეტები გაუშვას უკრაინის მხარდაჭერაზე მყოფი NATO-ს ქვეყნების ტერიტორიაზე. საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა ტუსკის გაფრთხილება „დასაბუთებულად და ფაქტებით კარგად გამყარებულად“ შეაფასა და 18 სექტემბერს პარტიების ლიდერებთან ერთად საგანგებო შეხვედრა გამართა. ფინეთის, ნიდერლანდების, გერმანიის და ლიეტუვას ხელმძღვანელებმა მსგავსი განცხადებები გააკეთეს, თუმცა ორმა NATO-ს დიპლომატმა თქვა, რომ მოკავშირეებს ახალი სადაზვერვი ინფორმაცია ოფიციალურად არ მიუღიათ და საფრთხის შეფასება არ შეუცვლიათ.
მთავარი მომენტები
- პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა გაფრთხილა, რომ მოსკოვმა შესაძლოა მალე დრონები ან რაკეტები გაუშვას უკრაინის მხარდაჭერაზე მყოფი NATO-ს ქვეყნების წინააღმდეგ.
- 18 სექტემბერს საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა 2027 წლის საპრეზიდენტო კანდიდატებთან ერთად საგანგებო შეხვედრა გამართა უკრაინის, ირანის და ენერგეტიკული კრიზისის საკითხებზე და კრიტიკული ინფრასტრუქტურის დაცვის ახალი გეგმა წარადგინა.
- 17 სექტემბერს ფინეთის პრეზიდენტმა ალექსანდერ სტუბმა მოქალაქეებს მოუწოდა „მორალურად მოემზადონ იმისთვის, რომ რაღაც შეიძლება მოხდეს“, მათ შორის დივერსიებისთვის და რუსული დრონებისთვის.
- NATO-ს თვითმფრინავებმა ლიეტუვის თავზე რუსული დრონი ჩამოაგდეს; რუსულმა გემმა სასიგნალო რაკეტები გაუშვა დანიის სამხედრო ვერტმფრენის მიმართულებით.
- გერმანიამ ბრალი დასდო ეჭვმიტანილ რუს ჯაშუშს ლაიპციგის აეროპორტზე დრონით თავდასხმის მცდელობაში; გერმანია საავადმყოფლოებს ამზადებს რუსული საფრთხის საპასუხოდ.
- ნიდერლანდების პრემიერ-მინისტრმა რობ იეტენმა თქვა, რომ ტუსკის გაფრთხილება „ძალიან სერიოზულად“ უნდა იქნას აღქმული.
- ორი NATO-ს დიპლომატის თქმით, მოკავშირეებს ახალი სადაზვერვი ინფორმაცია ოფიციალურად არ მიუღიათ, საფრთხის შეფასება არ შეცვლიათ და დამატებითი მრავალმხრივი ზომები არ მიუღიათ.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ევროპის რამდენიმე ქვეყნის ხელმძღვანელი ღიად აცხადებს, რომ რუსული სამხედრო დარტყმა ან ჰიბრიდული ოპერაცია NATO-ს ტერიტორიაზე შესაძლებელია, და ამის პასუხად კონკრეტული ზომები იქმნება — საავადმყოფლოების მზადყოფნა, ევაკუაციის გეგმების განახლება, კრიტიკული ინფრასტრუქტურის დაცვა და ერთობლივი სამხედრო წვრთნები. ეს გაფრთხილებები მოდის იმ ფონზე, რომ აშშ-ის დაზვერვამ გასულ თვეში გააფრთხილა, რომ მოსკოვი წლების განმავლობაში შეზღუდულ თავდასხმას გეგმავს NATO-ს ერთ ქვეყანაზე.
რა მოხდა
პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა განაცხადა, რომ მოსკოვმა შესაძლოა უახლოეს პერიოდში დრონები ან რაკეტები გაუშვას უკრაინის მხარდაჭერაზე მყოფი NATO-ს ქვეყნების ტერიტორიაზე. საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა 18 სექტემბერს ტუსკის გაფრთხილება „დასაბუთებულად და ფაქტებით კარგად გამყარებულად“ შეაფასა და პარტიების ლიდერებთან და 2027 წლის საპრეზიდენტო კანდიდატებთან ერთად საგანგებო შეხვედრა გამართა უკრაინის, ირანის და ენერგეტიკული კრიზისის საკითხებზე. მან ასევე კრიტიკული ინფრასტრუქტურის დაცვის ახალი გეგმა წარადგინა. 17 სექტემბერს ფინეთის პრეზიდენტმა ალექსანდერ სტუბმა მოქალაქეებს მოუწოდა, „მორალურად მოემზადონ“, რადგან შესაძლოა მოხდეს დივერსიები ან რუსული დრონების შეჭრა. ნიდერლანდების პრემიერ-მინისტრმა რობ იეტენმა თქვა, რომ ტუსკის გაფრთხილება „ძალიან სერიოზულად“ უნდა აღიქმებოდეს. პარალელურად, NATO-ს ძალები ბალტიისპირეთში წვრთნებს ატარებენ; პარასკევს გერმანიის და შვედეთის სამხედროებმა შვედეთის სტრატეგიულ კუნძულ გოტლანდთან ერთობლივი წვრთნები ჩაატარეს. NATO-ს თვითმფრინავებმა ლიეტუვის თავზე რუსული დრონი ჩამოაგდეს, ხოლო რუსულმა გემმა სასიგნალო რაკეტები გაუშვა დანიის სამხედრო ვერტმფრენის მიმართულებით. გერმანიამ ეჭვმიტანილი რუსი ჯაშუში დაადანაშაულა ლაიპციგის აეროპორტზე დრონით თავდასხმის მცდელობაში, და გერმანია საავადმყოფლოებს ამზადებს რუსული საფრთხის საპასუხოდ. ლიეტუვამ ევაკუაციის გეგმები განაახლა, ხოლო ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრმა კიასტუტის ბუდრისმა განაცხადა, რომ ვილნიუსს ივლისით დათარიღებული სადაზვერვი მონაცემები აქვს „შესაძლო ყალბ დროშიანი ოპერაციის“ შესახებ.
სად განსხვავდება გაშუქება
პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა გაფრთხილა, რომ რუსეთმა შესაძლოა მალე დრონები ან რაკეტები გაუშვას NATO-ს ქვეყნებზე, და ლიეტუვის საგარეო საქმეთა მინისტრმა კიასტუტის ბუდრისმა ივლისით დათარიღებული სადაზვერვი მონაცემები გაახმოვანა „შესაძლო ყალბ დროშიანი ოპერაციის“ შესახებ. თუმცა ორმა NATO-ს დიპლომატმა განაცხადა, რომ მოკავშირეებს ახალი სადაზვერვი ინფორმაცია ალიანსის ფარგლებში ოფიციალურად არ მიუღიათ, NATO-ს მოკავშირეებმა საფრთხის შეფასება არ შეცვალს და დამატებითი მრავალმხრივი ზომები არ მიუღიათ.
კონტექსტი
ბოლო კვირებში ევროპაში რუსული საფრთხის შეფასება გამკვეთრდა. ბელარუსის შეიარაღებულმა ძალებმა ლიეტუვასთან ახლოს მასშტაბური წვრთნები ჩაატარეს. 17 სექტემბერს ფინეთის პრეზიდენტმა ალექსანდერ სტუბმა მოქალაქეებს მოუწოდა, მორალურად მოემზადონ შესაძლო ინციდენტებისთვის, მათ შორის დივერსიებისთვის და რუსული დრონებისთვის. 18 სექტემბერს საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა პარტიების ლიდერებთან და 2027 წლის საპრეზიდენტო კანდიდატებთან საგანგებო შეხვედრა გამართა უკრაინის, ირანის და ენერგეტიკული კრიზისის საკითხებზე, და კრიტიკული ინფრასტრუქტურის დაცვის ახალი გეგმა წარადგინა. CIA-ს დირექტორმა ჯონ რეტკლიფმა აგვისტოს ბოლოს მოსკოვში ვიზიტის დროს, როგორც ცნობილი ხდება, რუს ჩინოვნიკებს ესკალაციისგან თავი შეეკავებინა. ამ ყველაფერს თან ერთვის მოსკოვის გამწვავებული მუქარის რიტორიკა რუსეთში საპარლამენტო არჩევნების წინ, სადაც ვლადიმერ პუტინის პარტიის გამარჯვება მოსალოდნელია.