ევროკომისია: უკრაინამ Patriot-ის რაკეტებზე ხელშეკრულებები ჯერ არ გამოგვიგზავნა, გადახდა ვერ მოხდება
ევროკომისიის პრესსპიკერმა ბალაჟ უივარიმ განაცხადა, რომ ევროკომისიას უკრაინის მხრიდან Patriot-ის საჰაერო თავდაცვის სისტემების რაკეტა-გამტარებლების შესაძენად ხელმოწერილი კონტრაქტები ჯერ არ მიუღია, რის გამოც Ukraine Support Loan-ის მექანიზმით შესაბამისი გადახდების განხორციელება ვერ ხერხდება. მისი თქმით, Patriot-თან დაკავშირებული ხაზი მხოლოდ გასულ კვირას დამტკიცდა და ამჟამად ევროკავშირი უფრო დრონებზე, რაკეტებსა და გამანადგურებლებზე ორიენტირებულ წინა წარმოების გრაფიკებზე ახორციელებს გადახდებს. იმავე დღეს ევროკომისიამ დრონებისა და რაკეტებისთვის 3,3 მილიარდი ევროს გადარიცხვა დაადასტურა, რითაც 2026 წლის სამხედრო გადახდების ჯამი კრედიტის თავდაცვის ნაწილიდან 11,7 მილიარდ ევრომდე გაიზარდა.
მთავარი მომენტები
- ევროკომისიის პრესსპიკერმა ბალაჟ უივარიმ განაცხადა, რომ Patriot-ის რაკეტა-გამტარებლებზე ხელმოწერილი კონტრაქტები უკრაინისგან ჯერ არ მიუღია
- ხელშეკრულებების არარსებობის გამო ევროკომისია ვერ ახორციელებს შესაბამის გადახდებს Ukraine Support Loan-იდან, რომლის მოცულობაც 90 მილიარდი ევროა
- Patriot-თან დაკავშირებული შესყიდვა დამტკიცდა მხოლოდ გასულ კვირას, 18 სექტემბრის ბრიფინგამდე
- 2026 წელს კრედიტის თავდაცვის ნაწილი 28,3 მილიარდ ევრომდე უნდა გაიზარდოს
- 18 სექტემბერს დადასტურდა 3,3 მილიარდი ევროს ახალი გადარიცხვა დრონებისა და რაკეტებისთვის, რითაც 2026 წლის სამხედრო გადახდები 11,7 მილიარდ ევრომდე მივიდა
- პრეზიდენტმა ზელენსკიმ თქვა, რომ უკრაინამ ბალისტიკური საფრთხეების საწინააღმდეგო რაკეტები წინა წელთან შედარებით სამჯერ ნაკლები მიიღო
რატომ არის მნიშვნელოვანი
Patriot-ის რაკეტა-გამტარებლები უკრაინისთვის ბალისტიკური რაკეტებისგან დაცვის მთავარი საშუალებაა და მიწოდება ამ წელს უკვე მკვეთრად შემცირდა. 90 მილიარდ ევროიანი Ukraine Support Loan ევროკავშირის თავდაცვის დაფინანსების მნიშვნელოვანი წყაროა, რომლის თავდაცვის ნაწილი 2026 წელს 28,3 მილიარდ ევრომდეა დაგეგმილი. Patriot-ის ხაზის დამტკიცებასა და ხელმოწერილ კონტრაქტებს შორის ბიუროკრატიული სხვაობა ამ დროისთვის ფაქტობრივად ხელს უშლის ამ სახსრების გამოყოფას. შეფერხება ემთხვევა დასავლეთის შეზღუდულ რაკეტულ მიწოდებებს, რასაც პარტნიორები ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე ოპერაციებით და აშშ-ის საკუთარი მარაგების შენარჩუნების აუცილებლობით ხსნიან.
რა მოხდა
18 სექტემბრის ბრიფინგზე ევროკომისიის პრესსპიკერმა ბალაჟ უივარიმ განაცხადა, რომ ევროკომისიას უკრაინისგან Patriot-ის საჰაერო თავდაცვის სისტემების რაკეტა-გამტარებლების შესყიდვისთვის ხელმოწერილი კონტრაქტები ჯერ არ მიუღია. ხელშეკრულებების არარსებობის გამო ევროკომისია ვერ ახორციელებს შესაბამის გადახდებს Ukraine Support Loan-ის მექანიზმიდან, რომლის მოცულობაც 90 მილიარდი ევროა. უივარიმ აღნიშნა, რომ Patriot-თან დაკავშირებული შესყიდვა მხოლოდ გასულ კვირას დამტკიცდა და ამჟამინდელი გადახდები წინა წარმოების გრაფიკებზე მიმართულია, რომლებიც უფრო დრონებზე, რაკეტებსა და გამანადგურებლებზეა ორიენტირებული. მისი თქმით, კონტრაქტების მიღების შემდეგ ევროკომისია შეძლებს მათი შესწავლას და კრედიტის თავდაცვის ნაწილიდან შესაბამისი ტექნიკისთვის გადახდებს. იმავე დღეს ევროკომისიამ ცალკე დაადასტურა 3,3 მილიარდი ევროს გადარიცხვა დრონებისა და რაკეტებისთვის — ეს კრედიტის თავდაცვის ნაწილიდან 2026 წლის გადახდების ჯამს 11,7 მილიარდ ევრომდე აჰყავს. ადრე, 6,1 მილიარდი ევრო უკვე გამოყოფილი იყო დრონებისა და Patriot-ისთვის საჭირო რაკეტებისთვის, სადაც ხუთი გამონაკლისი გამოიყენეს შესყიდვის წესებიდან: სამი უკრაინული დრონებისა და კომპონენტებისთვის, ორი კი — ამერიკული იარაღისთვის, მათ შორის Patriot-ისთვის PAC-3 რაკეტებისთვის. პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ცალკე განაცხადა, რომ უკრაინამ წელს ბალისტიკური საფრთხეებისგან დაცვის რაკეტები წინა წელთან შედარებით სამჯერ ნაკლები მიიღო.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებს შორის უთანხმოებაა Ukraine Support Loan-ის ვალუტის შესახებ: hromadske-ი კრედიტს 90 მილიარდ დოლარად ასახელებს, ხოლო «უკრაინსკა პრავდა» და «ევროპეისკა პრავდა» — 90 მილიარდ ევროდ. სინთეზში გამოყენებული ფიგურა 90 მილიარდი ევროა.
კონტექსტი
Ukraine Support Loan ძირითადი წყაროებით 90 მილიარდ ევროდ არის მოცემული, საიდანაც 6,1 მილიარდი ევრო უკვე დამტკიცებული იყო დრონებისთვის, რაკეტებისთვის და Patriot-ისთვის საჭირო PAC-3 გამტარებლებისთვის. 3 სექტემბერს უკრაინამ Patriot-ის რაკეტა-გამტარებლების შესყიდვის მოთხოვნა წარადგინა, 7 სექტემბერს კი ევროკომისიამ, სუსპილნეს ცნობით, ეს მოთხოვნა დაამტკიცა. უივარის ბრიფინგი 18 სექტემბერს გაიმართა. იმავე დღეს ევროკომისიამ ცალკე დაადასტურა 3,3 მილიარდი ევროს გადარიცხვა დრონებისა და რაკეტებისთვის, რითაც 2026 წლის სამხედრო გადახდები კრედიტის თავდაცვის ნაწილიდან 11,7 მილიარდ ევრომდე გაიზარდა. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინამ წელს ბალისტიკური საფრთხეებისგან დასაცავად წინა წელთან შედარებით სამჯერ ნაკლები რაკეტა მიიღო.