ნორვეგია უკრაინის ფონდის მექანიზმით უკრაინის სახელმწიფო ბიუჯეტსა და რეფორმებს 1 მილიარდ ნორვეგიულ კრონს გამოყოფს
ნორვეგია ევროკავშირის Ukraine Facility-ის მექანიზმის ფარგლებში 1 მილიარდ ნორვეგიულ კრონს (დაახლოებით 90–92 მილიონი ევრო) გამოყოფს უკრაინის სახელმწიფო ბიუჯეტის მხარდაჭერისთვის და ანტიკორუფციული და ენერგეტიკული რეფორმებისთვის. ნორვეგია გახდა პირველი არაწევრი ქვეყანა, რომელიც ამ მექანიზმში წვლილს შეიტანს. გადაწყვეტილება გამოცხადდა ევროკომისარ მარტა კოსის ნორვეგიაში ვიზიტის დროს.
მთავარი მომენტები
- ნორვეგია Ukraine Facility-ის მექანიზმით 1 მილიარდ ნორვეგიულ კრონს (დაახლოებით 90–92 მლნ ევრო) გამოყოფს
- ნორვეგია გახდა პირველი არაწევრი ქვეყანა, რომელიც ამ მექანიზმში წვლილს შეიტანს
- თანხა მიმართულია სახელმწიფო ბიუჯეტის მხარდაჭერისკენ და ანტიკორუფციული და ენერგეტიკული რეფორმებისკენ
- გადაწყვეტილება გამოცხადდა ევროკომისარ მარტა კოსის ნორვეგიაში ვიზიტის დროს
- ადრე Ukraine Facility-ში წვლილი შეიტანეს დანიამ, ფინეთმა და შვედეთმა
- ნორვეგია 2027 წელს უკრაინისთვის დამატებით 85 მილიარდ ნორვეგიულ კრონს (9,2 მლრდ დოლარს) გეგმავს
- 14 სექტემბერს პრემიერ-მინისტრმა სერჰიი კორეცკიმ Telegram-ზე დაწერა, რომ სახელმწიფო ფინანსების მდგომარეობა კრიტიკულთან ახლოსაა
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ნორვეგიის შემორიგება Ukraine Facility-ში აფართოებს იმ საერთაშორისო პარტნიორების წრეს, რომლებიც ამ EU მექანიზმით უკრაინას ეხმარებიან. დაფინანსება ორმაგად მუშაობს: ერთი მხრივ, ბიუჯეტის დახმარებაა, მეორე მხრივ კი — ანტიკორუფციულ და ენერგეტიკულ რეფორმებთან არის მიბმული, რაც უკრაინის EU-ში გაწევრიანების პროცესს უკავშირდება. ეს შემორიგება მაშინ ხდება, როცა უკრაინის სახელმწიფო ფინანსები მძიმე მდგომარეობაშია — პრემიერ-მინისტრის განცხადებით, 27 მილიარდ დოლარიანი თავდაცვის ბიუჯეტის დეფიციტი ფიქსირდება.
რა მოხდა
ნორვეგიამ გამოაცხადა, რომ EU-ის Ukraine Facility-ის მექანიზმის ფარგლებში 1 მილიარდ ნორვეგიულ კრონს (დაახლოებით 90–92 მილიონი ევრო) გამოყოფს უკრაინის სახელმწიფო ბიუჯეტისა და რეფორმების მხარდაჭერისთვის. თანხის ნაწილი სახელმწიფო ბიუჯეტის დანახარჯებს დაფარავს, ნაწილი კი კონკრეტულად ანტიკორუფციულ და ენერგეტიკულ რეფორმებს მიემართება. Ukraine Facility-ის პირველი ნაწილის ფარგლებში გადახდები პირობითია — ხდება მაშინ, როცა უკრაინა მომავალი EU წევრობისთვის საჭირო რეფორმების შესრულებას დაადასტურებს. ნორვეგია ამ მექანიზმის პირველი არაწევრი ქვეყანა-დონორი გახდა; ადრე წვლილი დანიამ, ფინეთმა და შვედეთმა შეიტანეს. გადაწყვეტილება ევროკომისარ მარტა კოსის ნორვეგიაში ვიზიტის ფარგლებში გამოცხადდა.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებში ნორვეგიის შემორიგების ევროდან ეკვივალენტი სხვადასხვანაირადაა მოცემული — დაახლოებით 90 მილიონი ევრო და დაახლოებით 92 მილიონი ევრო. უკრაინის პრემიერ-მინისტრის სახელიც სხვადასხვანაირადაა მოხსენიებული — «Serhiy Koretsky», «Serhiy Khoretskyy» და «Koretsky» ვარიანტებით.
კონტექსტი
Ukraine Facility არის EU-ს მექანიზმი უკრაინის სამოქალაქო მხარდაჭერისთვის, რომელსაც ორი ნაწილი აქვს: პირველი — ბიუჯეტის მხარდაჭერა, რეფორმების შესრულებაზე პირობითი; მეორე — საინვესტიციო მექანიზმი, რომელიც Ukraine Investment Framework-ს (UIF) მოიცავს. ადრე Ukraine Facility-ში წვლილი დანიამ, ფინეთმა და შვედეთმა შეიტანეს. 2025 წელს ნორვეგია UIF-ს დამკვირვებლისა და მონაწილის სტატუსით შეუერთდა და Naftogaz-ის მხარდასაჭერად 172 მილიონი ევრო გამოყო. იმავე წელს, საინვესტიციო მექანიზმის ფარგლებში, 1,5 მილიარდი კრონი მიმართა უკრაინის მიერ ელექტროენერგიისა და სითბოს წარმოებისთვის გაზის შესყიდვას. 2026 წელს კი იმავე მექანიზმით 500 მილიონი კრონი გამოყო უკრაინის ენერგომომარაგების განვითარებისთვის.