უკრაინის რადამ პირველ მოსმენაში მიიღო უცხოური მარკეტფლეისებიდან შეძენილი საქონლის დღგ-ით დაბეგვრის შესახებ კანონპროექტი
2026 წლის 16 სექტემბერს უკრაინის უმაღლესმა რადამ პირველ მოსმენაში დაამტკიცა საგადასახადო კოდექსში ცვლილებების შესახებ კანონპროექტი, რომელიც საქონლის ღირებულების მიუხედავად ახალგაზრდა საქონელზე დღგ-ს (VAT) დაწესებას ითვალისწინებს უცხოური მარკეტფლეისებიდან შეძენისას. კანონპროექტს მხარი დაუჭირა 273-მა დეპუტატმა. მოგვიანებით, პირველ მოსმენაში მხარი დაუჭირა საბაჟო კოდექსში ცვლილებების ცალკე კანონპროექტსაც (№15460), რომელსაც 267 დეპუტატი დაუჭირა მხარი. ეს მესამე მცდელობა იყო — წინა ორმა მცდელობამ (მაისსა და 1 სექტემბერს) ვერ მოიპოვა საკმარისი ხმები.
მთავარი მომენტები
- 16 სექტემბერს რადამ პირველ მოსმენაში მიიღო საგადასახადო კოდექსში ცვლილებების შესახებ კანონპროექტი, რომელიც უცხოური მარკეტფლეისებიდან შეძენილ საქონელზე ფასის მიუხედავად დღგ-ს დაწესებას ითვალისწინებს.
- საგადასახადო კოდექსის კანონპროექტს (№16051-1) მხარი დაუჭირა 273-მა დეპუტატმა.
- საბაჟო კოდექსის ცვლილებების შესახებ ცალკე კანონპროექტს (№15460) მხარი დაუჭირა 267-მა დეპუტატმა.
- 150 ევრომდე ღირებულების ონლაინ-შესყიდვებზე დღგ-ს ელექტრონული პლატფორმა (მარკეტფლეისი) დააკისრებს და გადაიხდის.
- 45 ევრომდე ღირებულების არაკომერციული გზავნილები დღგ-ს გარეშე რჩება.
- ეს მესამე მცდელობა იყო — წინა ორმა მცდელობამ (მაისსა და 1 სექტემბერს) ვერ მოიპოვა საკმარისი ხმები.
- კანონპროექტი უკრაინის ვალდებულებების ნაწილია მსოფლიო სავალუტო ფონდისა და ევროკავშირის მიმართ; ფინანსთა მინისტრის თქმით, უკრაინამ სექტემრის 4 млрд ევროს ტრანში უკვე გამოტოვა.
- Amazon-ს, eBay-ს, Temu-ს და AliExpress-ს უკრაინაში იურიდიული პირების რეგისტრაცია მოუწევთ, რომლებიც ფიზიკურად გადაიხდიან გადასახადს გზავნილებზე.
- კანონის ამოქმედება დაგეგმილია არაუგვიანეს 2027 წლის 1 ივლისისა; სავარაუდო ბიუჯეტის შემოსავალი — დაახლოებით 10 მლრდ ჰრივნია წელიწადში.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ახალი კანონმდებლობა უკრაინის საერთაშორისო ვალდებულებებთან არის მიბმული — მათ შორის, ევროკავშირისგან 3,7 მლრდ ევროს მაკროფინანსური დახმარების ტრანშთან და სახელმწიფო ბიუჯეტის ფართო მხარდაჭერასთან. ფინანსთა მინისტრის თქმით, სექტემბრის 4 მლრდ ევროს ტრანში უკვე გამოტოვებულია და ოქტომბრის ტრანშის მიღება დამოკიდებულია კანონპროექტის საბოლოო მიღებაზე. გარდა ამისა, მოსალოდნელია, რომ ახალი წესები ბიუჯეტში დაახლოებით 10 მლრდ ჰრივნიას წელიწადში შეიტანს. დიდ უცხოურ მარკეტფლეისებს — Amazon-ს, eBay-ს, Temu-ს და AliExpress-ს — უკრაინაში იურიდიული პირების რეგისტრაცია მოუწევთ, რომლებიც ფიზიკურად გადაიხდიან გადასახადს გზავნილებზე. კანონქვემდებამდელი აქტების ამოქმედება დაგეგმილია არაუგვიანეს 2027 წლის 1 ივლისისა, ვინაიდან საჭიროა შესაბამისი ტექნიკური სისტემის შექმნა.
რა მოხდა
2026 წლის 16 სექტემბერს უკრაინის უმაღლესმა რადამ პირველ მოსმენაში დაამტკიცა საგადასახადო კოდექსში ცვლილებების შესახებ კანონპროექტი (№16051-1), რომელიც უცხოური მარკეტფლეისებიდან შეძენილ საქონელზე მისი ღირებულების მიუხედავად დღგ-ს დაწესებას ითვალისწინებს. კანონპროექტს მხარი 273-მა დეპუტატმა დაუჭირა. კანონპროექტის თანახმად, 150 ევრომდე ღირებულების ონლაინ-შესყიდვებზე დღგ-ს დარიცხვას და გადახდას ელექტრონული პლატფორმა განახორციელებს, ხოლო 45 ევრომდე ღირებულების არაკომერციული გზავნილები დღგ-ს გარეშე რჩება. რადამ ასევე პირველ მოსმენაში მხარი დაუჭირა საბაჟო კოდექსში ცვლილებების ცალკე კანონპროექტს (№15460) საერთაშორისო ფოსტისა და ექსპრეს-გზავნილებისთვის ახალი საბაჟო წესების შესახებ, რომელსაც მხარი 267-მა დეპუტატმა დაუჭირა (ერთი წინააღმდეგ). ეს იყო კანონპროექტის მიღების მესამე მცდელობა — წინა ორი მცდელობა, მაისსა და 1 სექტემბერს, ჩავარდა. ფინანსთა მინისტრმა სერჰიი მარჩენკომ განაცხადა, რომ ორივე კანონპროექტი უკრაინის საერთაშორისო ვალდებულებების ნაწილია მსოფლიო სავალუტო ფონდისა და ევროკავშირის მიმართ. მისი თქმით, შეფერხების გამო უკრაინამ სექტემბრისთვის დაგეგმილი 4 მლრდ ევროს ტრანში ვერ მიიღო, თუმცა ოქტომბერში მისი მიღების შანსი ჯერ კიდევ არსებობს, თუ კანონპროექტი იქნება მიღებული. მან ასევე აღნიშნა, რომ Amazon-ის, eBay-ის, Temu-ს და AliExpress-ის მსგავს მარკეტფლეისებს უკრაინაში იურიდიული პირების რეგისტრაცია მოუწევთ, რომლებიც ფიზიკურად გადაიხდიან გადასახადს გზავნილებზე. კანონპროექტი ჯერ კიდევ მეორე მოსმენას და საბოლოო მიღებას საჭიროებს.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია ახალ კანონმდებლობას ძირითადად უკრაინის საერთაშორისო ვალდებულებების კონტექსტში განიხილავს — როგორც მსოფლიო სავალუტო ფონდისა და ევროკავშირის მიმართ არსებული ვალდებულებების შესრულების ნაწილს და სახელმწიფო ბიუჯეტის მხარდაჭერასთან დაკავშირებულ საკითხს. რეპორტიორები ხაზს უსვამენ საკანონმდებლო პროცედურას — ეს იყო მესამე მცდელობა, 273-მა და 267-მა დეპუტატმა დაუჭირა მხარი შესაბამისად, და განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევენ ცალკეული დეპუტატების, მათ შორის იაროსლავ ჟელეზნიაკისა და ოლექსიი ჰონჩარენკოს როლს შედეგის გამოცხადებასა და განმარტებაში. ამავდროულად, ხაზგასასმელია შიდა საბიუჯეტო შედეგი — სავარაუდოდ, ახალი წესები ბიუჯეტში დაახლოებით 10 მლრდ ჰრივნიას წელიწადში შეიტანს.
კონტექსტი
კანონპროექტის მიღების მესამე მცდელობა წინა ორი ჩავარდნის შემდეგ მოხდა — პირველი ცდა მაისსა და ივნისის ბოლოს, ხოლო მეორე — 1 სექტემბერს. 2026 წლის 1 ივლისიდან ევროკავშირში ამოქმედდა წესი, რომელიც ადრე განბაჟებისგან გათავისუფლებულ 150 ევრომდე ღირებულების გზავნილებზე 3 ევროს განბაჟების გადასახადს ითვალისწინებს. რეგიონული კონტექსტის თვალსაზრისით, აღსანიშნავია, რომ მოლდოვა, სავარაუდოდ, 1 ოქტომბრიდან 150 ევრომდე ღირებულების საერთაშორისო ონლაინ-შესყიდვებზე 20%-იან დღგ-ს დააწესებს.