უკრაინის რადამ მეორედ ვერ მიიღო საკანონმდებლო პროექტი €150-მდე საერთაშორისო გზავნილების გადასახადის შესახებ
უკრაინის უმაღლესმა რადამ მეორედ ვერ დაამტკიცა საკანონმდებლო პროექტი №15460, რომელიც €150-მდე ღირებულების საერთაშორისო გზავნილებისთვის დღის გადასახადის (ПДВ) გაუქმებას ითვალისწინებდა. პროექტის მომხრე მხოლოდ 194 დეპუტატი წარმოდგენილი 226-დან გახდა, რის გამოც დოკუმენტი ჩავარდა. კანონპროექტის მიღება უკრაინის ვალდებულებაა სტრუქტურული რეფორმის სახით მოლაპარაკებებში სსმპ-სთან და ევროკავშირთან.
მთავარი მომენტები
- Верховна Рада-მ მეორედ ვერ დაამტკიცა კანონპროექტი №15460 €150-მდე საერთაშორისო გზავნილების ДДС-გაუქმების შესახებ.
- პროექტის მომხრე 226-დან მხოლოდ 194 დეპუტატი მისცა ხმა, 32 ხმა დააკლდა.
- კანონპროექტი №15460 შემუშავდა საბაჟო კოდექსის ელექტრონული ვაჭრობის დღის გადასახადის კანონპროექტ №15112-д-სთან შესასწორებლად.
- €150-მდე გზავნილების ДДВ-განთავისუფლების გაუქმება სსმპ-ის მესამე ტრანშის მიღების პირობაა (დაახლოებით 700 მლნ დოლარი).
- ამავე პირობაზეა დამოკიდებული ევროკავშირისგან მაკროფინანსური დახმარების მეორე ტრანში 3,7 მლრდ ევროს ოდენობით.
- მაისში რადამ ანალოგიური კანონპროექტი №12360 უკვე ჩააგდო, რომელმაც მხოლოდ 222 ხმა მიიღო.
- ავტორების შეფასებით, კანონპროექტის მიღება დაახლოებით 10 მლრდ გრივნა წელიწადში დამატებით შემოსავალს უზრუნველყოფდა სახელმწიფო ბიუჯეტისთვის.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
კანონპროექტის ჩავარდნა ნიშნავს, რომ €150-მდე საერთაშორისო გზავნილები ДДВ-სგან კვლავ გათავისუფლებული რჩება. ეს საკითხი პირდაპირ კავშირშია უკრაინის საერთაშორისო ფინანსურ ვალდებულებებთან: ДДВ-შეღავათის გაუქმება აუცილებელი პირობაა სსმპ-ის მესამე ტრანშის (~700 მლნ დოლარი) და ევროკავშირისგან მაკროფინანსური დახმარების მეორე ტრანშის (3,7 მლრდ ევრო) მისაღებად. გარდა ამისა, კანონპროექტი საბაჟო კოდექსს ელექტრონული ვაჭრობის დაბეგვრის წესებთან უნდა შეესაბამებინა.
რა მოხდა
2026 წლის 1 სექტემბერს უკრაინის უმაღლესმა რადამ კენჭისყრაზე კიდევ ერთხელ ვერ დაამტკიცა საკანონმდებლო პროექტი №15460, რომელიც საერთაშორისო საფოსტო გზავნილებით გაგზავნილი €150-მდე ღირებულების საქონლისთვის ДДВ-განთავისუფლების გაუქმებას ითვალისწინებდა. პროექტის მომხრე მხოლოდ 194 დეპუტატი წარმოდგენილი 226-დან, 32 ხმა დააკლდა. ეს უკვე მეორე ჩავარდნაა — 2025 წლის მაისში რადამ ანალოგიური კანონპროექტი №12360 ჩააგდო, რომელმაც მხოლოდ 222 ხმა მიიღო. კანონპროექტი №15460 კაბინეტმა 31 ივლისს დაარეგისტრირა, 26 აგვისტოს კი ვერხოვნა რადას ფინანსთა, საგადასახადო და საბაჟო პოლიტიკის კომიტეტმა განსახილველად რეკომენდაცია გაუწია. დოკუმენტი, გარდა ДДВ-შეღავათის გაუქმებისა, ვალუტის კურსის გამოყენების წესებს დისტანციური ვაჭრობის დროს, საბაჟო ორგანოების უფლებამოსილების გაფართოებას და მარკეტფლეისების საბაჟო გადასახადების გადამხდელთა სიაში ჩართვას ითვალისწინებდა. კენჭისყრის შესახებ ინფორმაცია დეპუტატმა იაროსლავ ჟელეზნიაკმა გაავრცელა. კანონპროექტის მიღების შემთხვევაში ახალი დაბეგვრის წესები არაუგვიანეს 2027 წლის 1 იანვრისა უნდა ამოქმედებულიყო.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია (Forbes Ukraine, Бабел, ჰრომადსკე) ყურადღებას ამახვილებს კანონპროექტის განმეორებით ჩავარდნაზე, ხმების რაოდენობასა და პარლამენტში მხარდაჭერის ნაკლებობაზე. წყაროები ხაზს უსვამს, რომ ეს საკითხი უკრაინის ვალდებულებების ნაწილია სსმპ-ისა და ევროკავშირის მიმართ, მაგრამ ძირითადი აქცენტი შიდა პარლამენტის პროცესზე და ხმების არასაკმარის რაოდენობაზე კეთდება.
კონტექსტი
კანონპროექტი №15460 კაბინეტმა 31 ივლისს დაარეგისტრირა, 26 აგვისტოს კი ვერხოვნა რადას ფინანსთა, საგადასახადო და საბაჟო პოლიტიკის კომიტეტმა განსახილველად რეკომენდაცია გაუწია. დოკუმენტი ვალუტის კურსის გამოყენების წესებს ДДВ-ის დარიცხვისა და გადახდისთვის, €150-მდე საფოსტო და ექსპრეს-გზავნილების მიმართ საბაჟო კონტროლის გაფართოებას და მარკეტფლეისების საბაჟო გადასახადების გადამხდელთა სიაში ჩართვას ითვალისწინებდა. ავტორები პოტენციურ დამატებით ბიუჯეტის შემოსავალს დაახლოებით 10 მლრდ გრივნა წელიწადში აფასებდნენ. მაისში რადამ ანალოგიური კანონპროექტი №12360 უკვე ჩააგდო. სსმპ-სთან განახლებული მემორანდუმის ფარგლებში უკრაინამ შესაბამისი ცვლილებები სტრუქტურული მაიოკის სახით უნდა მიეღო, თადალინი თავდაპირველად მარტის ბოლოსთვის იყო დათქმული, შემდეგ ივლისის ბოლოს გადაიდო, მაგრამ ვერ შესრულდა. კანონპროექტი ДДВ-განთავისუფლებას უფასოდ გაგზავნილი 45 ევრომდე ღირებულების კერძო საჩუქრებისთვის ინარჩუნებდა. კანონპროექტის მიღების შემთხვევაში ახალი წესები არაუგვიანეს 2027 წლის 1 იანვრისა უნდა ამოქმედებულიყო.