საქართველოს პარლამენტმა დაამტკიცა უცხოელი თანამდებობისათვის მოხალეთის შესახებ საკანონი
საქართველოს პარლამენტმა მეორე ინიციზაციისა და საბოლოო გადაწყვეტის საფაროდ აჩვენა საკანონი პროექტი №15056, რომელიც ამტკიცებს უცხოელი თანამდებობისათვის მოხალეთის პასუხისმგებლობას და ალიმორს ქვეყნის საკანონგაწყობას საერთაშორისო კონვენციასთან. საკანონი პროექტი მოიცავს ცვლილებებს სახელწოდებულ კოდექსებში, სასამართლო პროცედურის კოდექსში და „კორუფციის პროფილაქტის პროფილაქტის დაცვის შესახებ“ საკანონში.
მთავარი მომენტები
- საქართველოს პარლამენტმა პროექტი №15056 მეორე ინიციზაციისა და საბოლოო გადაწყვეტის საფაროდ დაამტკიცა 10 ნოემბერს.
- დადამტკიცების მხარს ხუთვამეტობობოთხმუთი ეროვნული დეპუტატი გადასცა.
- პროექტი განმარტებს უცხოელი თანამდებობისათვის მოხალეთის შესახებ საკანონგაწყობას საერთაშორისო კონვენციასთან.
- ცვლილებები შეისავლება სახელწოდებულ კოდექსს, სასამართლო პროცედურის კოდექსს და კორუფციის პროფილაქტის დაცვის შესახებ საკანონს.
- საკანონი იწინავს კრიმინალური პასუხისმგებლობას უცხოელი თანამდებობისათვის მოხალეთისთვის და უცხოელი თანამდებობისათვის არსებობას „საერთაშორისო პარლამენტური ასამბლეების წევრების“ დაპირიპინებისთვის.
- პროექტი განმარტებს ტერმინოლოგიას და უფლებს დამტკიცების მონაწილეთა დავალებას კორუფციის პროფილაქტის დაცვის მიმართ საქმედას მიმართულებაში.
- პროექტი პირველი ინიციზაციის საფაროს დაამტკიცა 26 მაისს; ის უკავშირდა იანვარის შემდეგ პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკი.
- ორგანიზაციის ეკონომიკური თანამშრომობისა და განვითარების ორგანიზაციის სამუშაო ჯგუფი საქართველოს კონვენციასთან შესასვლელად 23 ოქტომბერს 2025 წელს მოიწვდა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
საკანონი გაძლიერებს უცხოელი თანამდებობისათვის მოხალეთის კრიმინალური პასუხისმგებლობას და საქართველოს კანონულებას ალიმორს საერთაშორისო ანтибрібის კონვენციასთან. მოხალეთის შესახებ კვლევებში საერთაშორისო თანამშრომობის შესაძლებლობები ფართваются, ხოლო ზომად შედარება საქართველოს ორგანიზაციის ეკონომიკური თანამშრომობისა და განვითარების ორგანიზაციის წევრობის მიმართ და ევროკავში გაწევრიანების მოლაპარაკებებს უფრო ახლოსა ევროპის სტანდარტებს.
რა მოხდა
10 ნოემბერს საქართველოს პარლამენტმა პროექტი №15056 მეორე ინიციზაციისა და საბოლოო გადაწყვეტის საფაროდ დაამტკიცა. პროექტი პირველად 26 მაისს პირველ ინიციზაციაში იყოсхвалენი, а პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკი ის მაისში პარლამენტში წარუდგინა.
საკანონის მიზანაა უცხოელი თანამდებობისათვის მოხალეთის კონვენციის პოზიციებთან უშენოს კანონგაწყობის გაერთიანება. ის ცვლილებებს შეისავლება სახელწოდებულ კოდექსს, სასამართლო პროცედურის კოდექსს და „კორუფციის პროფილაქტის დაცვის შესახებ“ საკანონს. კანონის მიხედვით, „უცხოელი სახელმწიფო თანამდებობის პირი“ განისაზღვრება კონვენციის ტერმინოლოგიის შესაბამისად, დამტკიცება კრიმინალური პასუხისმგებლობა უცხოელი თანამდებობისათვის მოხალეთისთვის და უცხოელი თანამდებობისათვის არსებობას საერთაშორისო პარლამენტური ასამბლეების წევრების დაპირიპინებისთვის.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული წყაროები ხაზს უსვამს საკანონის შინაარებოვან შედეგებს: პასუხისმგებლობის გაძლიერებას, კორუფციის პროფილაქტის დაცვის обов’язків нархы, კონვენციის ტერმინოლოგიასთან შესაბამის მოთხოვნას და სასახაური კანონодавствоსა და სასამართლო პროცედურის კანონულებაში ცვლილებებს. მათ ასევე კავშირს ამ ინიციატივას ორგანიზაციის ეკონომიკური თანამშრომობისა და განვითარების ორგანიზაციის წევრობისა და ევროკავში გაწევრიანების მოლაპარაკებების მხრით.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
საერთაშორისო კონტექსტში პროექტი წარმოდგენს საქართველოს მოლაპარაკებების გაძლიერებას ორგანიზაციის ეკონომიკური თანამშრომობისა და განვითარების ორგანიზაციის სტანდარტებთან და საერთაშორისო მოხალეთის კონვენციის იმპლემენტაციის გაფართოებასთან.
სად განსხვავდება გაშუქება
დასაწყის თითქმის ყველა მონაწილე მონაწილეთა მონაწილეობას ადგენს საბოლოო დამტკიცების თარიღად 10 ნოემბერს, მაგრამ წელს არ უდგევს. ერთი მონაწილე თარიღს პირდაპირ ადგენს 10 ნოემბერს 2026 წელს.
კონტექსტი
საქართველოს მთავრობამა ორგანიზაციის ეკონომიკური თანამშრომობისა და განვითარების ორგანიზაციის წევრობის განცხადების თარიღად 2022 წელი მიიჩნევს. 2025 წლის 23 ოქტომბერს მასში შემუშველების საქმედას განმარტებული სამუშაო ჯგუფი საქართველოს კონვენციასთან შესასვლელად მოიწვდა. პროექტი №15056 პირველად გაეგზავნა პარლამენტში 2026 წლის მარტში და პირველ ინიციზაციაში დაამტკიცა 26 მაისს.