ევროკავშირმა მოლდოვასთან მოლაპარაკებები ორ ახალ კლასტერზე გახსნა, უკრაინასთან პარალელურად

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ეს ნაბიჯი მოლდოვას ევროკავშირთან გაწევრიანების პროცესს აჩქარებს — ქვეყანა ექვსიდან ოთხ კლასტერზე გახსნამდე მივიდა, რაც უკრაინის დონეს უტოლდება. ამავდროულად, ერთსა და იმავე დღეს ორი კლასტერის გახსნამ უკრაინის პროცესშიც ვერხოვნა რადას მიერ განათლების კანონში შეტანილი ცვლილებების საშუალებით, უნგრეთის ვეტოს მოხსნის შემდეგ, აშკარა გახადა პოლიტიკური ღირებულება, რომელიც კიევს უხდის პროცესის წინ წასაწევად. ვიცე-პრემიერის განცხადება მიუთითებს, რომ დარჩენილი ორი კლასტერისთვის კიდევ უფრო მძიმე დათმობები დასჭირდება. ევროკავშირმა ახლადგახსნილი თავებისთვის პროვიზიული დახურვის კრიტერიუმებიც განსაზღვრა, რაც ნიშნავს, რომ პოლიტიკური გახსნის მიღმა რეფორმების რეალური შესრულება იქნება საჭირო.

რა მოხდა

2026 წლის 13 ოქტომბერს ლუქსემბურგში ევროკავშირსა და მოლდოვას შორის სამეთაურთაშორისო კონფერენცია გაიმართა, სადაც ორ ძირითად კლასტერზე მოლაპარაკებები გაიხსნა: „შიდა ბაზარი", რომელიც მოიცავს საქონლის, მომსახურების, მუშაკებისა და კაპიტალის თავისუფალ გადაადგილებას, კონკურენციის, ფინანსური მომსახურების, კორპორატიული სამართლისა და მომხმახებელთა დაცვის ერთგვაროვან წესებს, და „კონკურენტუნარიანობა და ინკლუზიური ზრდა", რომელიც ფარავს დამაკავშირებელ საგადასახადო, ეკონომიკურ და მონეტარულ პოლიტიკას, მრეწველობას, ციფრულ ტრანსფორმაციას, დასაქმებას, განათლებას, კვლევებს და განბაჟებას. გახსნა ევროკავშირის საბჭომ გამოაცხადა. ამ ნაბიჯით მოლდოვამ ექვსიდან ოთხ კლასტერზე მოლაპარაკებები გახსნა, რაც უკრაინის დონეს უდრის. 2026 წლის ივლისში მოლდოვამ „გარე ურთიერთობების" კლასტერი უკვე გახსნა.

იმავე 13 ოქტომბერს ევროკავშირის საბჭომ უკრაინის გაწევრიანების მოლაპარაკებებშიც ორი კლასტერი გახსნა. ამის საშუალება მისცა ვერხოვნა რადას მიერ განათლების კანონში შეტანილმა ცვლილებებმა, რომლითაც უნგრეთის ვეტო მოიხსნა. უკრაინის ვიცე-პრემიერმა ვსევოლოდ ჩენცოვმა განაცხადა, რომ უკრაინისთვის დარჩენილი ორი კლასტერის გასახსნელად დამატებითი დათმობები იქნება საჭირო. ევროკავშირმა ახლად გახსნილი თავებისთვის პროვიზიული დახურვის კრიტერიუმებიც განსაზღვრა.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

უკრაინული წყაროები, „უკრაინსკა პრავდა" და „ევროპეისკა პრავდა", მოლდოვასთან პარალელურად უკრაინისთვის ორი კლასტერის გახსნას აქცევენ ცენტრალურ ფოკუსად. მათი ყურადღება ვერხოვნა რადას მიერ განათლების კანონში შეტანილ ცვლილებებზეა, რომელმაც უნგრეთის ვეტო მოხსნა და გზა გაუხსნა მოლაპარაკებების წინსვლას, ხოლო ვიცე-პრემიერ ვსევოლოდ ჩენცოვის გაფრთხილებას დარჩენილ ორ კლასტერთან დაკავშირებით საჭირო დათმობებზე განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს. ევროკავშირ-მოლდოვას ნაბიჯი მათ ნარატივში უკრაინასთან ერთად გაფართოების საერთო დინამიკის ნაწილია, და არა ცალკე მოლდოვას თემა.

კონტექსტი

ევროკავშირის გაწევრიანების მოლაპარაკებები ექვს კლასტერად არის დაყოფილი. „შიდა ბაზრის" კლასტერი ფარავს საქონლის, მომსახურების, მუშაკებისა და კაპიტალის თავისუფალ გადაადგილებას, ასევე კონკურენციის, ფინანსური მომსახურების, კორპორატიული სამართლისა და მომხმახებელთა დაცვის საერთო წესებს. „კონკურენტუნარიანობისა და ინკლუზიური ზრდის" კლასტერი მოიცავს საგადასახადო, ეკონომიკურ და მონეტარულ პოლიტიკას, მრეწველობას, ციფრულ ტრანსფორმაციას, დასაქმებას, განათლებას, კვლევებს და განბაჟებას. მოლდოვამ 2026 წლის ივლისში „გარე ურთიერთობების" კლასტერი უკვე გახსნა.